Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी
✅ १६ जून
२०२५ चालू घडामोडी | 16 June 2025
Current Affairs
१६
जून २०२५ चालू घडामोडी या लेखात आपण भारतातील व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील १२ महत्त्वाच्या बातम्यांचा आढावा घेणार आहोत – ज्या MPSC, UPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत. या घडामोडींमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना सायप्रसचा सर्वोच्च नागरी सन्मान मिळणे, जनगणना 2025 अधिसूचना, भारतीय नौदलाचे साहसी बचाव, नवीन G20 शेरपाचा राजीनामा, महिला ADC निवड, हरित खतासाठी $2M पुरस्कार, MCC चा नवीन नियम, GFW अहवालातील वनक्षेत्र वाढ, FIFA Club World Cup
2025 माहिती, आणि Meta India प्रमुख यांची नियुक्ती यांचा समावेश आहे.
Daily Current Affairs in Marathi, Today’s Important News
for Competitive Exams, UPSC-MPSC चालू
घडामोडी यांसाठी हा लेख वाचकांसाठी उपयुक्त ठरेल. प्रत्येक बातमीमध्ये घटनेसंबंधी सविस्तर माहिती, ऐतिहासिक संदर्भ, परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे देण्यात आले आहेत.
1. नरेंद्र
मोदी यांना सायप्रसचा सर्वोच्च नागरी सन्मान - Order of Makarios
III
🔹 घटनासारांश:
14 जून 2025 रोजी सायप्रसच्या राष्ट्रपती
निकोस ख्रिस्तोडुलाइड्स यांनी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना नीकोसियात
“Grand Cross of the Order of Makarios III” हा
सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान केला – Archbishop Makarios
III यांच्या स्मरणार्थ असलेला हा पुरस्कार .
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- हा सन्मान आंतरराष्ट्रीय नेत्यांनाही केवळ दिला जातो.
- मोदींच्या पहिल्या सायप्रस भेटीदरम्यान
India–Cyprus–Greece त्रिपक्षीय
गुंतवणूक परिषदेस प्रारंभ झाला.
- सायप्रस स्टॉक एक्सचेंज व भारताच्या NSE दरम्यान GIFT सिटीत सहकार्याची घोषणा झाली.
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- भारत–युरोपियन यूनियन संबंधांना चालना
- जिल्हास्तरातील डिजिटल, ऊर्जा, संरक्षण क्षेत्रात सहयोग
- भारतीय नेतृत्वाला जागतिक मान्यता
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- Order
of Makarios III – सायप्रसचा
सर्वोच्च नागरी सन्मान
- सन्मानित नेता: नरेंद्र मोदी (2025)
- अध्यक्ष: Nikos
Christodoulides; संबंधित
संस्था: EU–India,
India–Cyprus trilateral engagements
2. हरित
खत तंत्रज्ञानाला 2 दशलक्ष डॉलर्सचे जागतिक पारितोषिक - Food Planet
Prize 2025
🔹 घटनासारांश:
स्वीडनच्या NitroCapt स्टार्ट‑अपने 13 जून 2025 रोजी स्टॉकहोममध्ये “Food Planet Prize 2025” जिंकून 2 मिलियन USD प्राप्त केले.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- प्लाज्मा तंत्रज्ञानाने हवेतून नायट्रोजन काढून खत निर्माण
- परंपरागत Haber‑Bosch प्रक्रियेच्या तुलनेत ऊर्जा खर्चात 90% कपात
- राष्ट्रीय उत्पादनासाठी तंत्रज्ञान स्थानिक स्तरावर उपलब्ध
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- CO₂ उत्सर्जन कमी
- शाश्वत शेती, लॉजिस्टिक स्वातंत्र्य वाढ
- वायुप्रदूषणावर सकारात्मक परिणाम
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- Food
Planet Prize यशस्वी:
NitroCapt (2025)
- तंत्रज्ञान: नैसर्गिक प्लाज्मा‑आधारित नायट्रोजन खत
- ऊर्जा बचत: ~90%
3. राष्ट्रपतींच्या
ADC म्हणून यशस्वी सोलंकी यांची ऐतिहासिक निवड
🔹 घटनासारांश:
9 मे 2025 रोजी Lieutenant Commander
Yashasvi Solankee (27) या
नौदल अधिकारींही राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या ADC म्हणून नियुक्त करण्यात आल्या, ज्यामुळे त्या भारतातील पहिल्या
महिला ADC ठरल्या.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- ADC म्हणजे लष्करी सहाय्यक, ज्याचा कामकाजात राष्ट्राध्यक्षांच्या कार्यक्रमांचे नियोजन
- ADC पदासाठी सामान्यतः फौजेदेखील समाविष्ट; नौदलाची महिला ADC ही पहिली घटना
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- महिलांना संरक्षण क्षेत्रात योगदानाची प्रेरणा
- भारतीय नौदलाद्वारे महिलांना नेतृत्वाच्या संधी वाढवणे
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- पहिली महिला ADC: Yashasvi
Solankee (2025)
- ADC म्हणजे: Aide‑de‑Camp, राष्ट्रपतींचे लष्करी सहायक
- राष्ट्रपती: द्रौपदी मुर्मू
4. अरुण
श्रीनिवास मेटा इंडियाचे नवे प्रमुख
🔹 घटनासारांश:
Meta Platforms ने 16 जून 2025 रोजी जाहीर केले
की Arun Srinivas हे 1 जुलैपासून भारताचे
नवे Managing Director व देशप्रमुख होतील,
आणि ते Sandhya Devanathan यांचे स्थान घेतील.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- 2022
पासून Ads Head म्हणून काम
- भारतात Regulatory चाचण्यांसह डिजिटल व्यवसायाचे व्यवस्थापन
- लक्ष: AI क्षेत्र आणि राजस्व वाढ
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- प्रतिस्पर्धात्मक डिजिटल मार्केटमध्ये Meta चा बाजार विस्तार
- रुग्णपोषित डेटा कायद्यांसाठी कंपनीची धोरणात्मक तयारी
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- नियुक्ति: Arun
Srinivas, MD & Head – Meta India (Jul 1, 2025)
- मागील भूमिका: Ads Business Head (2022‑2025)
5. जनगणना
2025 अधिसूचना जारी - प्रक्रिया मार्च 2027 पर्यंत
🔹 घटनासारांश:
16 जून 2025 रोजी गृह मंत्रालयाने
गुजारिशा जारी केली की
भारताची 16वी जनगणना 2027 मध्ये
होणार आहे — ती दोन टप्पे
आणि डिजिटल स्वरुपात घेण्यात येईल.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- तज्ञ अंदाज: निवास सूची टप्पा (Oct 2026), लोकसंख्या मोजणी (Mar 1, 2027)
- प्रथमच “caste
enumeration” पूर्वी
2011 नंतर
- सुमारे 34 लाख enumerators व 1.3 लाख अधिकारी सहभागी
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- डिजिटल डेटा संरचना, स्टेटिस्टिकल मॉडेल सुधार
- SC/ST/OBC
छंदिक यादीसाठी नवीन संदर्भ
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- जनगणना: 16वी, आधीची होती 2011
- डिजिटल + जातीय गणना (पहिल्यांदा 2011 नंतर)
- कालावधी: Oct 2026–Mar
1, 2027
6. FIFA क्लब वर्ल्ड कप 2025 अमेरिकाचे आयोजन आणि वैशिष्ट्ये
🔹 घटनासारांश:
15 जून 2025 पासून अमेरिका मध्ये सुरु झालेल्या पहिल्या
32‑टिम Club World Cup चं आयोजन 15 जून
ते 13 जुलै 2025 पर्यंत 12 शहरांत झाली, अंतिम सामना MetLife Stadium, NJ येथे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- 8 गटांमध्ये, प्रत्येक गटात 4 क्लब
- खेळाडूंची भागीदारी: Messi,
Mbappé, Bellingham, Kane
- विजेत्यास सुमारे $100M बक्षीस
- European
clubs मध्ये 12 जागा, South America 6,
North America 4, Asia/Africa/Oceania 1‑1
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- क्लब फुटबॉलच्या जागतिक आकर्षणात नवा टप्पा
- UEFA
Champions League विजेत्यांसोबत
महत्त्वपूर्ण स्पर्धा
- US‑based
free streaming via DAZN/Channel 5
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- प्रथम 32‑टीम Club WC – 2025
- कालावधी: 15 Jun–13 Jul
2025; ठिकाण: USA,
MetLife Stadium
- जास्तीत जास्त बक्षीस: सुमारे $100M
7. अमिताभ
कांत यांचा G20 शेरपा पदाचा राजीनामा
🔹 घटनासारांश:
16 जून 2025 रोजी NITI Aayog चे माजी CEO व
G20 Sherpa Amitabh Kant यांनी
त्यांच्या 45 वर्षांच्या सरकारी सेवेनंतर पदाचा राजीनामा दिला.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- 3 वर्षे G20 Sherpa; भारताचे 2023 G20 पथप्रदर्शक
- वैद्यकीय, शिवण्वित धोरणं, आर्थिक सुधारणांमध्ये योगदान
- भविष्यात NGO, startups,
think‑tanks, शिक्षण
क्षेत्रात योगदान
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- भारताच्या G20 मोहिमेत नेतृत्व आणि धोरणात्मक भूमिका
- Viksit
Bharat, Innovation ecosystem मध्ये
पुढाकार
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- अमिताभ कांत: 45 वर्ष सरकारी सेवा
- G20
Sherpa: 2022–2025; निती
अयोग CEO: पूर्वी
- भविष्यातील क्षेत्र: NGOs,
startups, think tanks
8. MCC कडून
‘बनी-हॉप’ झेलांवर बंदी
🔹 घटनासारांश:
MCC ने जून 2025 मध्ये “bunny‑hop” boundary
catchांना अवैध घोषित केले
आहे—त्यात खेळाडू जर आगाऊ बाउंडरी
ओलांडून हवा सोडून घेतात
तर ते चुक मानले
जाईल.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- ICC च्या प्लेइंग कंडिशनमध्ये सोमवारात समावेश होणार
- Oct
2026 पासून Laws
of Cricket मध्ये सुधारणा
- नियमातील Airborne
Fielding Exception स्पष्ट
करण्यात आला
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- फिल्डिंगमध्ये नियमस्पष्टता
- Boundary
catches मध्ये काटेकोर अंमलबजावणी
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- नवीन नियम: Rule 19.5.2 –
Airborne fielding outside boundary illegal
- अंमलबजावणी: ICC प्लेइंग कंडिशन (जून 2025), Laws of
Cricket (ऑक्टोबर
2026)
9. MV Wan Hai 503 जहाजाचे
नौदलाकडून साहसी बचावIndian Navy Executes Mid‑Sea Salvage of MV Wan Hai 503
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- INS
Garuda Kochiहून
Seaking हेलिकॉप्टर
वापरून कर्मचाऱ्यांचे हस्तांतरण
- जहाज 42 समुद्री मैल खोल समुद्रामध्ये ओलांडले जाण्यासाठी टो करण्यात आले
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- पर्यावरणीय जोखमींवर नियंत्रण
- नौदलाच्या रणनीतिक क्षमतेची बाज स्पष्ट
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- जहाज: MV Wan Hai 503
(Singapore‑flagged)
- ऑपरेशन: हेलिकॉप्टर-आधारित aerial insertion
+ towing
- बचाव दिनांक: 13 जून 2025; स्थान: Arabian Sea near
Kerala
10. आंतरराष्ट्रीय
योग दिनाचा 10 वा वर्धापन दिन - विशाखापट्टणम मुख्य यजमान
🔹 घटनासारांश:
21 जून 2025 रोजी 10 वा आंतरराष्ट्रीय योग
दिन साजरा होणार असून राष्ट्रीय कार्यक्रमाचे
आयोजन विशाखापट्टणम येथे होत आहे
(सरकारीकृत स्थापनेनुसार).
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- प्रारंभ: 2015; प्रस्ताव – संयुक्त राष्ट्र संघ
- उद्देश: जागतिक आरोग्य, मानसिक शांती, सांस्कृतिक संदेश
- 2025:
मुख्य कार्यक्रमासह राज्य आणि स्थानिक स्तरावरील कार्यक्रम
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- भारताची सांस्कृतिक वैशिष्ट्य जागतिक स्तरावर प्रसारित
- वस्तूस्थितीत योग पुणेकरिता सार्वजनिक आरोग्यसह योगदान
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- रणवर्ष: 2025 – 10 वा आंतरराष्ट्रीय योग दिन
- यजमान नगर: विशाखापट्टणम
- प्रस्तावक: संयुक्त राष्ट्र संघ, भारत
11. GFW 2024 अहवालानुसार
भारतात वनक्षेत्र वाढले
🔹 घटनासारांश:
Global Forest Watch 2024 च्या
अहवालात भारतातील अनेक राज्यांत वनक्षेत्र
वाढ झाल्याचे नमूद करण्यात आले
आहे — पर्यटनसं hallींच्या संरक्षण व afforestation पुढाकारांसह.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- Conservation
efforts व सरकार पातळीवर वनवृद्धी
- स्थानिक समाज सहभाग व सामुदायिक वनुले
- वनक्षेत्र पुनरुत्थानासाठी जुने नियम / AMC सहयोग
🔹 परिणाम / संदर्भ:
- जैवविविधता सुधारणा
- Carbon
sink क्षमता वृद्धिंगत
- जंगल सिंचाई कार्यक्रम
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- अहवाल: Global Forest
Watch 2024
- केंद्र व राज्यांच्या वनसंरक्षण परियोजना
- प्रमुख राज्य-level योगदान: विशेष उद्दीष्टे पूर्ण
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा