Daily Current Affairs 19 September 2025- चालू घडामोडी
देश-विदेशातील प्रमुख घटना, सरकारी योजनांचे लोकार्पण, पर्यावरण, परिवहन व आंतरराष्ट्रीय संबंध यासारख्या विविध क्षेत्रातील महत्वाच्या १९ सप्टेंबर २०२५ रोजीच्या चालू घडामोडी (Current Affairs) या लेखामध्ये मराठीत दिल्या आहेत. स्पर्धा परीक्षा, विद्यार्थ्यांसाठी व मराठी वाचकांसाठी उपयुक्त ठरतील अशा बातम्यांचा विश्वासार्ह व माहितीपूर्ण संक्षिप्त आढावा येथे सादर केला आहे.
मागील महिन्यातील चालू घडामोडीवरील पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
१. "अनबु करंगल" योजना - तामिळनाडू ‘Anbu Karangal’ Scheme
सारांश:
तामिळनाडूच्या मुख्यमंत्री एम. के. स्टालिन यांनी "अनबु करंगल" (हॅण्ड्स ऑफ लव्ह) नावाची योजना सुरू केली, जी अनाथ व अपांग मुलांसाठी आहे. योजना अंतर्गत निवडलेल्या लाभार्थ्या मुलांना दरमहा ₹२,००० आर्थिक मदत दिली जाईल. ही मदत १८ वर्षांपर्यंत देण्यात येईल व विशेष परिस्थितीत उच्च शिक्षणासाठी प्रवेशही मिळेल.
- योजनेंतर्गत ६,०८२ मुलांची निवड.
- २,००० रुपये प्रतिमहीना सहाय्य.
- जन्मदिवसाच्या दिवशी सुरू; सामाजिक न्यायाशी जोडलेली.
परीक्षा उपयोग:
सामाजिक योजना, मुलांचे अधिकार, तामिळनाडू व केंद्र सरकार धोरण
२. भारताचा CO₂ उत्सर्जनात घट
सारांश:
भारताच्या वीज क्षेत्रात २०२५ च्या पहिल्या सहामाहीत CO₂ उत्सर्जनात १% घट नोंदली गेली. नूतन ऊर्जा स्त्रोतांच्या वाढीमुळे आणि वीजनिर्मितीमधील नूतन तंत्रज्ञानामुळे ही प्रगती साध्य झाली.
- २५.१ GW नूतन ऊर्जा क्षमता वाढ.
- ७०% वाढीमुळे कोळसा वापरात आणि उत्सर्जनात घट.
- मिल्दर समर आणि पाऊस वाढण्यामुळे विजेची मागणी कमी.
परीक्षा उपयोग:
पर्यावरण, नूतन ऊर्जा, राष्ट्र धोरण
३. बांग्लादेशहून भारतात हिलसा मासळीची पहिली खेप
सारांश:
२०२५ मध्ये बांग्लादेशने भारतात हिलसा मासळीची प्रथम खेप (३२ टन) पाठवली. हा फेस्टिव क्वोटा सरकारी सीमित खिडकीतच उपलब्ध होता.
- १,२०० MT 'Hilsa' निर्यात.
- १६ सप्टे ते ५ ऑक्टोबर-महत्त्वाची विंडो.
- पेट्रापोल प्रवेशद्वार, पश्चिम बंगाल.
परीक्षा उपयोग:
भारत-बांग्लादेश संबंध, कृषी व्यापार
४. IIT कानपूर-विएतनाम युनिव्हर्सिटी MoU
सारांश:
IIT कानपूर आणि Vietnam National University यांनी आंतरराष्ट्रीय संशोधन व AI, स्मार्ट सिटी, ड्रोन टेकनेसाठी सामंजस्य करार केला आहे.
- सहसंशोधन, विद्यार्थी व प्राध्यापकांची देवाण-घेवाण.
- AI आणि स्मार्ट सिटी, हेल्थकेअर, ड्रोन, कर्बन तंत्रज्ञान.
- इनोव्हेशन व शैक्षणिक विकास.
परीक्षा उपयोग:
आंतरराष्ट्रीय संबंध, तंत्रज्ञान
५. भारतातील सर्वात लहान एक्सप्रेसवे
सारांश:
छत्तीसगडमधील डुर्ग बायपास एक्सप्रेसवे भारतातील सर्वात लहान एक्सप्रेसवे (१८ कि.मी) आहे. NH-53 वाहतुकीस मदत.
- वाहतूक सुलभ करणे व वेळ बचत.
- औद्योगिक विकासास मदत.
परीक्षा उपयोग:
भारतातील रोड नेटवर्क, लॉजिस्टिक्स
६. भारतातील सर्वात गर्दीचा रेल्वे स्थानक
सारांश:
कोलकाता येथील हावडा जंक्शन हे भारतातील सर्वाधिक गर्दीचे रेल्वे स्थानक आहे—१०००+ गाड्या, २३ प्लॅटफॉर्म, १ दशलक्ष प्रवासी दररोज.
- इतिहास आणि कनेक्टिव्हिटी.
परीक्षा उपयोग:
रेल्वे नेटवर्क, वाहतूक व्यवस्थापन
७. सौदी-अरेबिया पाकिस्तान बचाव करार
सारांश:
सौदी-अरेबिया व पाकिस्तान यांनी म्युच्युअल डिफेन्स करार केला. 'एका देशावर आक्रमण झाल्यास दोन्ही देश संयुक्त प्रतिसाद देतील' अशी तरतूद.
- क्षेत्रीय सुरक्षा, सामरिक भागीदारी.
- भारत धोरणात्मक चर्चा.
परीक्षा उपयोग:
आंतरराष्ट्रीय संबंध, सुरक्षा
८. भारताचे नवे राज्य - तेलंगणा
सारांश:
भारताचे नवीन राज्य म्हणजे तेलंगणा (२०१४). राजधानी: हैदराबाद. आर्थिक, सांस्कृतिक व तंत्रज्ञान क्षेत्रात महत्त्वाची भूमिका.
- २ जून २०१४ स्थापना.
परीक्षा उपयोग:
राज्यव्यवस्था, भारताचा प्रशासन
९. पीएम मोदी यांच्या हस्ते पी.एम. मित्रा पार्क, धार येथे लोकार्पण
सारांश:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या हस्ते पीएम मित्रा पार्कचे धार (मध्यप्रदेश) मध्ये उद्घाटन झाले; कापड व वस्त्रोद्योगास चालना मिळणार.
- औद्योगिक व स्थानिक रोजगार वाढीसाठी.
परीक्षा उपयोग:
औद्योगिक विकास, उद्योग धोरण
१०. "नमो" ऍपवर १५ दिवसांचा सेवा अभियान
सारांश:
पंतप्रधानाच्या वाढदिवसाचे निमित्ताने, नमो ऍपवर १५ दिवसांचे सेवा अभियान सुरू झाले. स्वयंसेवा व जनसंपर्क वाढीसाठी उपक्रम.
- राजकीय जनजागृती.
परीक्षा उपयोग:
सोशल मीडिया, सार्वजनिक अभियान
११. भारताचा ग्लोबल इनोवेशन इंडेक्समध्ये ३८वा क्रमांक
सारांश:
२०२५ मध्ये भारताचा ग्लोबल इनोवेशन इंडेक्समध्ये ३८वा क्रमांक आला. संशोधन, स्टार्टअप, पायाभूत सुविधांमुळे सुधारणा झाली.
- तंत्रज्ञान व संशोधना क्षेत्रात भारताची प्रगती.
परीक्षा उपयोग:
जागतिक क्रमांक, स्पर्धात्मकता
मागील महिन्यातील चालू घडामोडीवरील पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा