Daily Current Affairs May 2025- चालू घडामोडी

 

"आजच्या 15 मे 2025 चालू घडामोडींच्या (Current Affairs in Marathi) लेखामध्ये आपण भारताच्या राष्ट्रीय सुरक्षा (National Security), आंतरराष्ट्रीय संबंध (International Relations), EV धोरण (Electric Vehicle Policy), महागाई दर (Inflation Rate), आणि न्यायालयीन निर्णय (Judicial Verdicts) यासंबंधीच्या महत्त्वाच्या बातम्यांचा (Trending News) सविस्तर आढावा घेतला आहे. या घटकांवर आधारित माहिती MPSC, UPSC, पोलिस भरती (Police Recruitment), तलाठी (Talathi Exam), रेल्वे भरती (Railway Jobs), आणि अन्य स्पर्धा परीक्षांसाठी (Competitive Exams) अत्यंत उपयुक्त आहे. या लेखात सर्व महत्त्वाच्या घडामोडी एका ठिकाणी संकलित करून देण्यात आल्या आहेत."

1. UN मध्ये पाहलगाम दहशतवादी हल्ल्याचा पुरावा सादर करणारी भारतीय टीम (Counter Terrorism Strategy, UNSC)


Daily Current Affairs May 2025 Counter Terrorism Strategy, UNSC


🔹 संदर्भित व्यक्ती आणि संस्था: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद (UNSC), The Resistance Front (TRF), भारताचे परराष्ट्र मंत्रालय
🔹 स्थान: संयुक्त राष्ट्र मुख्यालय, न्यूयॉर्क

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारतीय तांत्रिक टीम न्यूयॉर्कमध्ये पोहोचली आहे, जी संयुक्त राष्ट्राच्या 1267 प्रतिबंध समितीसमोर पाहलगाम दहशतवादी हल्ल्याचा पुरावा सादर करणार आहे.
  2. भारताने TRF (The Resistance Front) ला जागतिक दहशतवादी गट घोषित करण्याचा प्रस्ताव सादर केला आहे, कारण हा गट लष्कर-ए-तैयबाचा उपगट असल्याचे भारताचे म्हणणे आहे.
  3. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा समितीचा निर्णय भारत-पाकिस्तान संबंधांवर परिणाम करू शकतो, कारण TRF ला प्रतिबंध लावल्यास पाकिस्तानच्या राजकीय आणि आर्थिक स्थितीत बदल होण्याची शक्यता आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (UNSC आणि भारत-पाकिस्तान संबंध)

  1. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद 1267 प्रतिबंध समिती अंतर्गत जागतिक दहशतवाद विरोधी कारवाई करते. याआधी जैश-ए-मोहम्मद आणि लष्कर-ए-तैयबा यांना दहशतवादी गट म्हणून घोषित करण्यात आले होते.
  2. पाकिस्तानला अनेक वेळा आंतरराष्ट्रीय दबावाचा सामना करावा लागला आहे, विशेषतः भारताच्या मागण्यांमुळे.

2. पाकिस्तान पहिल्यांदाच इंडस वॉटर करारावर पुनर्विचार करण्यास तयार (India-Pakistan Water Dispute, International Treaty)

🔹 संदर्भित करार: इंडस वॉटर ट्रीटी (1960)
🔹 स्थान: भारत-पाकिस्तान सीमेवरील सिंधू नदी प्रणाली
🔹 संदर्भित व्यक्ती: सय्यद अली मुर्तुजा (पाकिस्तानचे जल संसाधन सचिव)

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारताने पाहलगाम हल्ल्यानंतर इंडस वॉटर ट्रीटीवर पुनर्विचार करण्याची मागणी केली होती, ज्यामुळे पाकिस्तानने पहिल्यांदाच या करारावर चर्चा करण्याची तयारी दर्शवली आहे.
  2. पाकिस्तानच्या जल व्यवस्थापन सचिवांनी भारताच्या आक्षेपांवर अधिकृत चर्चा सुरू करण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे, कारण भारताने सिंधू नदीच्या प्रवाहात बदल करण्याची योजना आखली आहे.
  3. भारताने नवीन जलसाठे तयार करण्याचा निर्णय घेतला आहे, ज्यामुळे पाकिस्तानला जलसंकटाचा सामना करावा लागू शकतो.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (इंडस वॉटर ट्रीटी आणि जल व्यवस्थापन)

  1. इंडस वॉटर ट्रीटी 1960 मध्ये भारत आणि पाकिस्तान दरम्यान झाली, आणि जागतिक बँकेने मध्यस्थी केली होती.
  2. भारताने या कराराच्या अटींवर काही बदल करण्याची मागणी केली होती, परंतु पाकिस्तानने यापूर्वी प्रतिसाद दिला नव्हता.

3. JNU ने तुर्कीच्या इनोनु विद्यापीठाशी असलेले करार रद्द केले

🔹 संदर्भित संस्था: जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ (JNU), इनोनु विद्यापीठ (तुर्की)
🔹 स्थान: नवी दिल्ली, भारत

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारत-पाकिस्तान तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, JNU ने तुर्कीच्या विद्यापीठाशी असलेली शैक्षणिक भागीदारी रद्द केली आहे.
  2. तुर्कीने भारताच्या बाबतीत नकारात्मक प्रचार केल्याचा आरोप होत आहे, ज्यामुळे भारतीय शिक्षण संस्थांनी तुर्कीशी संबंध तोडण्याचा निर्णय घेतला.
  3. भारताच्या व्यापार धोरणावर तुर्कीच्या भूमिकेचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (शैक्षणिक धोरण आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध)

  1. भारताने शैक्षणिक संस्थांच्या विदेशी करारांवर अधिक नियंत्रण ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
  2. पाकिस्तानच्या समर्थनामुळे तुर्कीच्या शिक्षण संस्थांवर भारताने कठोर भूमिका घेतली आहे.

4. भारत-पाकिस्तान सीमेवर अर्धसैनिक दलांची अदलाबदल

🔹 संदर्भित व्यक्ती: पुर्णम कुमार शॉ (BSF जवान), मुहम्मदुल्लाह (पाकिस्तान रेंजर्स जवान)
🔹 स्थान: वाघा-अटारी सीमा, भारत-पाकिस्तान

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारत आणि पाकिस्तानने अर्धसैनिक दलाच्या जवानांची अदलाबदल केली, ज्यामुळे तणाव कमी करण्याचा प्रयत्न झाला.
  2. BSF जवान पुर्णम कुमार शॉ यांना पाकिस्तानने परत पाठवले, तर भारताने पाकिस्तान रेंजर्सच्या जवानाची अदलाबदल केली.
  3. या निर्णयामुळे भारत-पाकिस्तान संबंध सुधारण्याची शक्यता आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (सीमा सुरक्षा आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध)

  1. भारत-पाकिस्तान दरम्यान पूर्वीही अर्धसैनिक दलांची अदलाबदल झाली आहे.
  2. सीमा सुरक्षा आणि तणाव कमी करण्यासाठी दोन्ही देशांनी विविध करार केले आहेत.

5. ऑपरेशन सिंदूर – भारताची रणनीतिक स्पष्टता आणि मोजून केलेली कारवाई

🔹 संदर्भित व्यक्ती आणि संस्था: भारताचे परराष्ट्र मंत्रालय, भारतीय सैन्य, पाकिस्तानचे DGMO (Director General of Military Operations), विक्रम मिस्री (भारताचे परराष्ट्र सचिव)
🔹 स्थान: पाहलगाम, जम्मू आणि काश्मीर; भारत-पाकिस्तान सीमा
🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना: पाहलगाम दहशतवादी हल्ला (22 एप्रिल 2025), भारत-पाकिस्तान संघर्ष (मे 2025)

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. 22 एप्रिल 2025 रोजी पाहलगाममध्ये पाकिस्तान-समर्थित दहशतवाद्यांनी हल्ला केला, ज्यामध्ये 26 नागरिकांचा मृत्यू झाला.
  2. भारताने ऑपरेशन सिंदूर सुरू केले, ज्याचा उद्देश दहशतवादी तळ नष्ट करणे आणि हल्ल्याच्या सूत्रधारांना शिक्षा देणे हा होता.
  3. पाकिस्तानने प्रत्युत्तर म्हणून ड्रोन आणि तोफखान्याचा वापर करून धार्मिक स्थळांवर हल्ले केले, ज्यामध्ये जम्मूतील शंभू मंदिर, पूंछमधील गुरुद्वारा आणि ख्रिश्चन कॉन्व्हेंट्स यांना लक्ष्य करण्यात आले.
  4. भारताने पाकिस्तानच्या लष्करी स्थळांवर हल्ला न करता केवळ दहशतवादी तळ नष्ट करण्यावर भर दिला, ज्यामुळे युद्ध टाळण्याचा प्रयत्न झाला.
  5. भारताने लाहोर आणि गुरजनवाला येथील पाकिस्तानच्या रडार केंद्रांवर प्रत्युत्तरात्मक हल्ले केले, ज्यामुळे पाकिस्तानला मोठे नुकसान झाले.
  6. 10 मे 2025 रोजी भारत आणि पाकिस्तानच्या DGMO ने युद्धविराम निश्चित केला, परंतु पाकिस्तानने त्यानंतरही ड्रोन हल्ले सुरू ठेवले.
  7. भारताने पाकिस्तानच्या डिजिटल युद्ध रणनीतीचा सामना केला, कारण पाकिस्तानने सोशल मीडियावर भारताविरोधात दिशाभूल करणारी माहिती पसरवण्याचा प्रयत्न केला.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (भारत-पाकिस्तान संघर्ष आणि युद्धविराम)

  1. भारत-पाकिस्तान संघर्ष अनेक दशकांपासून सुरू आहे, आणि पाकिस्तानने वारंवार दहशतवादाला समर्थन दिल्याचा आरोप भारताने केला आहे.
  2. भारताने पूर्वीही पाकिस्तानच्या दहशतवादी तळांवर हल्ले केले आहेत, परंतु यावेळी अधिक प्रभावी रणनीती वापरण्यात आली.
  3. भारताने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पाकिस्तानच्या दहशतवादाला समर्थन देण्याच्या धोरणावर कठोर भूमिका घेतली आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • संरक्षण धोरण: भारताच्या युद्ध रणनीतीचा अभ्यास.
  • आंतरराष्ट्रीय संबंध: भारत-पाकिस्तान संघर्ष आणि त्याचे परिणाम.
  • मीडिया युद्ध: डिजिटल युद्ध आणि माहिती युद्धाचा अभ्यास.

6. अनिता आनंद – कॅनडाच्या पहिल्या हिंदू महिला परराष्ट्र मंत्री

🔹 संदर्भित व्यक्ती: अनिता आनंद (कॅनडाची परराष्ट्र मंत्री), मार्क कार्नी (कॅनडाचे पंतप्रधान)
🔹 स्थान: ओटावा, कॅनडा

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. अनिता आनंद यांची कॅनडाच्या परराष्ट्र मंत्रीपदी नियुक्ती झाली आहे, आणि त्या कॅनडाच्या पहिल्या हिंदू महिला परराष्ट्र मंत्री आहेत.
  2. त्यांनी भारत-कॅनडा संबंध सुधारण्याचा संकल्प व्यक्त केला आहे, विशेषतः व्यापार आणि संरक्षण सहकार्य मजबूत करण्यावर भर दिला आहे.
  3. त्यांच्या नियुक्तीमुळे भारत-कॅनडा संबंध सुधारण्याची शक्यता आहे, कारण कॅनडा भारताच्या परराष्ट्र धोरणात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतो.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (भारत-कॅनडा संबंध आणि परराष्ट्र धोरण)

  1. भारत-कॅनडा संबंध पूर्वी तणावग्रस्त होते, परंतु आता सुधारण्याची शक्यता आहे.
  2. कॅनडाने भारताच्या व्यापार धोरणात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे.

7. भारताने चीनच्या 'ग्लोबल टाइम्स' आणि तुर्कीच्या 'TRT वर्ल्ड'ला ब्लॉक केले

🔹 संदर्भित संस्था: भारत सरकार, तुर्की सरकार, चीन सरकार
🔹 स्थान: नवी दिल्ली, भारत

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारताने तुर्कीच्या TRT World आणि चीनच्या Global Times ला ब्लॉक केले, कारण या माध्यमांनी भारताच्या सैन्य कारवाईबाबत दिशाभूल करणारी माहिती प्रसारित केली होती.
  2. भारताने ऑपरेशन सिंदूर अंतर्गत पाकिस्तानमधील दहशतवादी तळांवर हल्ला केला होता, आणि या माध्यमांनी चुकीची माहिती पसरवली होती.
  3. भारताने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दिशाभूल करणाऱ्या प्रचाराला विरोध करण्याची भूमिका घेतली आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (मीडिया धोरण आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध)

  1. भारताने पूर्वीही आंतरराष्ट्रीय माध्यमांवर कारवाई केली आहे, जेव्हा त्यांनी चुकीची माहिती प्रसारित केली होती.
  2. भारताच्या परराष्ट्र धोरणात मीडिया नियंत्रण आणि माहितीच्या अचूकतेवर भर दिला जातो.

8. भारतात ईव्ही चार्जिंग केंद्रांचा मोठा विस्तार

🔹 संदर्भित संस्था: भारत सरकार, ऊर्जा मंत्रालय, वाहतूक मंत्रालय
🔹 स्थान: भारतभर महामार्ग आणि एक्सप्रेसवे

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारत सरकार राष्ट्रीय महामार्गांवर 360 kW चार्जिंग स्टेशन लवकरच स्थापित करणार आहे, जे इलेक्ट्रिक वाहनांच्या वाढत्या मागणीला चालना देईल.
  2. या चार्जिंग स्टेशनमुळे मोठ्या वाहनांसाठी जलद चार्जिंग उपलब्ध होईल, ज्यामुळे वाहतूक क्षेत्रात मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे.
  3. भारताच्या EV धोरणात मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केली जात आहे, ज्यामुळे वाहतूक क्षेत्रात हरित ऊर्जा वापर वाढेल.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (वाहतूक धोरण आणि हरित ऊर्जा)

  1. भारताने 2024 मध्ये EV धोरण सुधारले होते, ज्यामुळे चार्जिंग नेटवर्कचा विस्तार झाला.
  2. EV चार्जिंग केंद्रांच्या वाढीमुळे भारताच्या हरित ऊर्जा धोरणाला चालना मिळेल.

9. मुस्लिम पुरुषांना समान वागणूक देण्याच्या अटीवर बहुपत्नीत्व मान्य – अलाहाबाद उच्च न्यायालय

🔹 संदर्भित संस्था: अलाहाबाद उच्च न्यायालय, भारतीय संविधान (कलम 25), मुस्लिम वैवाहिक कायदा
🔹 स्थान: प्रयागराज, उत्तर प्रदेश

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने निर्णय दिला की मुस्लिम पुरुष अनेक विवाह करू शकतात, परंतु सर्व पत्नींना समान वागणूक देणे आवश्यक आहे.
  2. न्यायालयाने स्पष्ट केले की बहुपत्नीत्व इस्लामिक कायद्यानुसार वैध आहे, परंतु त्याचा गैरवापर होऊ नये.
  3. या निर्णयामुळे भारताच्या वैवाहिक कायद्यावर महत्त्वपूर्ण चर्चा सुरू झाली आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (कायदा आणि धार्मिक स्वातंत्र्य)

  1. भारताच्या वैवाहिक कायद्यांमध्ये विविध धार्मिक प्रथा समाविष्ट आहेत.
  2. बहुपत्नीत्व इस्लामिक कायद्यानुसार वैध आहे, परंतु त्यावर अनेकदा वादविवाद होतात.

10. भारताने चीनच्या अरुणाचल प्रदेशातील नाव बदलण्याच्या प्रयत्नांना विरोध केला

🔹 संदर्भित भाग: अरुणाचल प्रदेश, भारत
🔹 संदर्भित व्यक्ती आणि संस्था: भारत सरकार, चीन सरकार, आंतरराष्ट्रीय सीमा आयोग

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. चीनने अरुणाचल प्रदेशातील काही ठिकाणांची नावे बदलण्याचा प्रयत्न केला, परंतु भारताने तीव्र आक्षेप घेतला.
  2. भारताने स्पष्टपणे सांगितले की अरुणाचल प्रदेश हा भारताचा अविभाज्य भाग आहे आणि चीनच्या या कृतीला कोणताही कायदेशीर आधार नाही.
  3. भारताने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चीनच्या या कृतीचा निषेध केला आणि त्याच्या सार्वभौमत्वाची पुनरुज्जीवन केली.

11. बलुचिस्तानने पाकिस्तानपासून स्वतंत्रता जाहीर केली

🔹 संदर्भित व्यक्ती: मीर यार बलोच (बलुच नेते), बलुचिस्तान लिबरेशन आर्मी (BLA)
🔹 स्थान: बलुचिस्तान, पाकिस्तान
🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना: पाकिस्तानचा 1948 मध्ये बलुचिस्तानवर कब्जा, बलुचिस्तान मुक्ती चळवळ

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. मीर यार बलोच यांनी सोशल मीडियावर बलुचिस्तानच्या स्वतंत्रतेची घोषणा केली, आणि भारताला बलुचिस्तानच्या स्वतंत्रतेला मान्यता देण्याची विनंती केली.
  2. बलुचिस्तान लिबरेशन आर्मी (BLA) ने पाकिस्तानच्या गॅस फील्डवर हल्ले केले, ज्यामुळे पाकिस्तानच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा धक्का बसला.
  3. बलुच नेत्यांनी संयुक्त राष्ट्रांना शांतता दल पाठवण्याची विनंती केली, आणि नवीन सरकार स्थापन करण्याची घोषणा केली.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (बलुचिस्तान मुक्ती चळवळ आणि पाकिस्तानचा कब्जा)

  1. बलुचिस्तान 1948 पर्यंत स्वतंत्र होते, परंतु पाकिस्तानने सैन्य कारवाई करून त्याचा कब्जा घेतला.
  2. बलुचिस्तानमध्ये अनेक दशकांपासून स्वातंत्र्य चळवळ सुरू आहे, आणि पाकिस्तानने वारंवार सैन्य कारवाई केली आहे.

12. कतरने डोनाल्ड ट्रम्पला दिलेल्या विमानामुळे गुप्तचर यंत्रणांमध्ये चिंता

🔹 संदर्भित व्यक्ती: डोनाल्ड ट्रम्प (अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष), मार्क वॉर्नर (अमेरिकन सिनेटर), थाड ट्रॉय (CIA अधिकारी)
🔹 स्थान: वॉशिंग्टन डीसी, अमेरिका
🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना: अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांसाठी Air Force One विमानाचा वापर

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. कतरच्या राजघराण्याने डोनाल्ड ट्रम्पला $400 दशलक्ष किंमतीचे Boeing 747 विमान भेट दिले, ज्यामुळे अमेरिकन गुप्तचर यंत्रणांमध्ये चिंता निर्माण झाली.
  2. CIA अधिकाऱ्यांनी सांगितले की विमानात गुप्त ऐकण्याची उपकरणे असू शकतात, ज्यामुळे अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या संवादावर परिणाम होऊ शकतो.
  3. अमेरिकन सिनेटर मार्क वॉर्नर यांनी ट्रम्पच्या निर्णयाला "अत्यंत धोकादायक" म्हटले, आणि या विमानाचा वापर टाळण्याची विनंती केली.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे संरक्षण आणि गुप्तचर धोरण)

  1. अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांसाठी Air Force One विमान अत्यंत सुरक्षित असते, आणि त्यात गुप्तचर संरक्षण प्रणाली असते.
  2. परदेशी सरकारकडून मिळालेल्या भेटवस्तूंवर अमेरिकन कायद्यांनुसार कठोर नियंत्रण असते.

13. नैऋत्य मोसमी वारे अंदमान समुद्रात पोहोचले

🔹 संदर्भित संस्था: भारतीय हवामान खाते (IMD)
🔹 स्थान: अंदमान समुद्र, भारत
🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना: भारताचा मान्सून प्रणाली आणि हवामान अंदाज

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारतीय हवामान खात्याने जाहीर केले की नैऋत्य मोसमी वारे अंदमान समुद्रात पोहोचले आहेत, आणि मान्सून लवकर सुरू होण्याची शक्यता आहे.
  2. IMD ने सांगितले की भारतात "सामान्यपेक्षा जास्त" पाऊस पडण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे कृषी क्षेत्राला फायदा होईल.
  3. मान्सूनच्या लवकर आगमनामुळे भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

14. IMF ने पाकिस्तानला $1.023 अब्ज डॉलर वितरित केले

🔹 संदर्भित संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), पाकिस्तान सरकार
🔹 स्थान: इस्लामाबाद, पाकिस्तान
🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना: पाकिस्तानच्या आर्थिक संकटावर IMF चा प्रभाव

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. IMF ने पाकिस्तानला $1.023 अब्ज डॉलर वितरित केले, ज्यामुळे पाकिस्तानच्या आर्थिक संकटावर तात्पुरता दिलासा मिळाला.
  2. पाकिस्तानच्या अर्थमंत्रालयाने सांगितले की IMF च्या मदतीमुळे परकीय चलन साठा वाढेल, परंतु देशाच्या आर्थिक स्थैर्यावर दीर्घकालीन परिणाम होणार नाही.
  3. IMF ने पाकिस्तानच्या आर्थिक सुधारणा कार्यक्रमाचे समर्थन केले, परंतु देशाच्या आर्थिक धोरणांवर कठोर नियंत्रण ठेवण्याची गरज व्यक्त केली.

15. भारताची किरकोळ महागाई सहा वर्षांत सर्वात कमी स्तरावर

🔹 संदर्भित संस्था: भारतीय सांख्यिकी मंत्रालय (MoSPI), भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI)
🔹 स्थान: नवी दिल्ली, भारत

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारताची किरकोळ महागाई एप्रिल 2025 मध्ये 3.16% वर आली, जी गेल्या सहा वर्षांतील सर्वात कमी आहे.
  2. अन्नधान्य आणि भाज्यांच्या किंमती कमी झाल्यामुळे महागाई कमी झाली, ज्यामुळे सामान्य नागरिकांना दिलासा मिळाला.
  3. RBI ने व्याजदर कपातीची शक्यता व्यक्त केली, ज्यामुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेला चालना मिळू शकते.

16. बलुचिस्तानमध्ये पहिली हिंदू महिला सहायक आयुक्त नियुक्त

🔹 संदर्भित व्यक्ती: कशिश चौधरी (पहिली हिंदू महिला सहायक आयुक्त), सरफराज बुगटी (बलुचिस्तानचे मुख्यमंत्री), गिर्धारी लाल (कशिश चौधरी यांचे वडील)
🔹 स्थान: नोष्की, चागाई जिल्हा, बलुचिस्तान, पाकिस्तान
🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना: पाकिस्तानमधील हिंदू अल्पसंख्याकांचे प्रशासनातील योगदान, बलुचिस्तानमधील सामाजिक सुधारणा

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. कशिश चौधरी या बलुचिस्तानच्या पहिल्या हिंदू महिला सहायक आयुक्त बनल्या आहेत, ज्यामुळे अल्पसंख्याक आणि महिलांच्या सशक्तीकरणाला चालना मिळणार आहे.
  2. त्या बलुचिस्तानच्या चागाई जिल्ह्यातील नोष्की गावातून येतात, आणि बलुचिस्तान सार्वजनिक सेवा आयोग (BPSC) परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर त्यांची नियुक्ती झाली.
  3. त्यांनी बलुचिस्तानचे मुख्यमंत्री सरफराज बुगटी यांची भेट घेतली, आणि महिला आणि अल्पसंख्याकांच्या सशक्तीकरणासाठी काम करण्याचा संकल्प व्यक्त केला.
  4. त्यांचे वडील गिर्धारी लाल हे मध्यम स्तराचे व्यापारी आहेत, आणि त्यांनी आपल्या मुलीच्या शिक्षणासाठी मोठे योगदान दिले.
  5. बलुचिस्तानमध्ये हिंदू महिलांनी विविध क्षेत्रात उल्लेखनीय यश मिळवले आहे, जसे की मनिषा रोपेटा (पहिली हिंदू महिला पोलीस अधीक्षक), पुष्पा कुमारी कोहली (सिंध पोलीस उपनिरीक्षक), आणि सुमन पवन बोडानी (न्यायाधीश).

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (पाकिस्तानमधील हिंदू अल्पसंख्याक आणि प्रशासनातील योगदान)

  1. पाकिस्तानमध्ये हिंदू समुदाय हा सर्वात मोठा अल्पसंख्याक आहे, आणि त्यांची लोकसंख्या सुमारे 75-90 लाख आहे.
  2. सिंध प्रांतात हिंदू समुदाय मोठ्या प्रमाणावर स्थायिक आहे, परंतु बलुचिस्तानमध्ये हिंदू महिलांचे प्रशासनातील योगदान फारसे दिसत नव्हते.
  3. पाकिस्तानमध्ये हिंदू महिलांना सामाजिक आणि धार्मिक अडथळ्यांचा सामना करावा लागतो, परंतु शिक्षण आणि प्रशासनात त्यांचा सहभाग वाढत आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • प्रशासन आणि सशक्तीकरण: पाकिस्तानमधील हिंदू महिलांच्या प्रशासनातील सहभागाचा अभ्यास.
  • आंतरराष्ट्रीय संबंध: भारत-पाकिस्तान संबंध आणि अल्पसंख्याक धोरणाचा अभ्यास.
  • सामाजिक सुधारणा: बलुचिस्तानमधील महिलांच्या सशक्तीकरणाचा अभ्यास.

 

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

इमेज
  2 जून 2025: जागतिक आणि राष्ट्रीय चालू घडामोडी | Current Affairs in Marathi 🔹 प्रस्तावना आजच्या चालू घडामोडी (Current Affairs in Marathi) मध्ये आपण शिक्षण , संरक्षण , पर्यावरण , आरोग्य , आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि आर्थिक धोरण या क्षेत्रांतील महत्त्वाच्या घटनांचा सविस्तर आढावा घेतला आहे . ही माहिती MPSC, UPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे . 1. गोवा 100% साक्षर राज्य घोषित : ULLAS कार्यक्रमाचा प्रभाव | Goa Achieves Full Literacy Under ULLAS Programme 🔹 संदर्भित संस्था : ULLAS Nav Bharat Saaksharta Karyakram, गोवा सरकार 🔹 स्थान : गोवा , भारत 🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना : शिक्षण धोरण आणि साक्षरता अभियान मुख्य मुद्दे : • ULLAS कार्यक्रमांतर्गत गोवा 100% साक्षर राज्य घोषित झाले आहे . • NEP 2020 अंतर्गत शिक्षण क्षेत्रात सुधारणा आणि स्वयंसेवकांच्या सहभागामुळे हे यश मिळाले . • 15 वर्षांवरील नागरिकांसाठी साक्षरता अभियान राबवण्यात आले . 2. भारतीय सैन्याचे क्षमता विकास प्...
वाचा.....

यशोगाथा (Success Story) - संतोष खाडे (पोलीस उपअधीक्षक/ DySP)

इमेज
यशोगाथा - संतोष खाडे | MPSC Success Story आई-वडिलांच्या हातातील कोयता सोडण्यासाठी त्याने MPSC चा अभ्यास अन् बनला अधिकारी संतोष खाडे यांची संघर्षगाथा फक्त एका व्यक्तीच्या यशाची कहाणी नाही, तर ती जिद्द, कठोर परिश्रम आणि आशावादाच्या अद्वितीय संगतीची कथा आहे. ऊसतोड मजुराच्या घरात जन्मलेला हा तरुण, परिस्थितीने घडवलेल्या कठीण वाटांवरून प्रवास करत, अपयशाला सामोरा गेला आणि अखेर पोलीस उपअधीक्षक (DySP) पदावर पोहोचला. त्यांच्या आयुष्याची ही कहाणी अशक्य वाटणाऱ्या स्वप्नांना सत्यात उतरवण्याची प्रेरणा देते. हा प्रवास केवळ व्यक्तिगत यशाचा नसून, शिक्षण आणि आत्मविश्वासाच्या बळावर सामाजिक परिवर्तन घडवण्याच्या संकल्पाचा आहे. चला, संतोष खाडे यांच्या आयुष्याचा हा प्रेरणादायी प्रवास उलगडूया! DySP संतोष खाडे यांची यशोगाथा Success Story !! 🔗 MPSC च्या यशोगाथा वाचण्यासाठी क्लिक करा : यश...
वाचा.....

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

इमेज
  1 जून 2025: जागतिक आणि राष्ट्रीय चालू घडामोडी | Current Affairs in Marathi 🔹 प्रस्तावना आजच्या चालू घडामोडी (Current Affairs in Marathi) मध्ये आपण पर्यावरणीय संकट , अंतराळ संशोधन , ई - कॉमर्स नियमन , स्वच्छता अभियान , राष्ट्रीय सुरक्षा , जागतिक आरोग्य , अर्थव्यवस्था आणि जैवविज्ञान या क्षेत्रांतील महत्त्वाच्या घटनांचा सविस्तर आढावा घेतला आहे . ही माहिती MPSC, UPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे . 1. जागतिक हिमनद्या वितळण्याचा वेग वाढला : हवामान संकटाचा प्रभाव | Global Glacier Melting Accelerates Amid Climate Crisis 🔹 संदर्भित संस्था : संयुक्त राष्ट्र संघ (UN), जागतिक हवामान संघटना (WMO) 🔹 स्थान : जागतिक स्तरावर 🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना : हिमनद्या वितळण्याचा वाढता वेग आणि त्याचा जलसंपत्तीवर परिणाम 🔹 मुख्य मुद्दे : संशोधनानुसार , जागतिक तापमानवाढीमुळे हिमनद्या वेगाने वितळत आहेत , ज्यामुळे समुद्राच्या पातळीत वाढ होत आहे . 2.7°C तापमानवाढ झाल्यास 75% हिम...
वाचा.....

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

इमेज
  3 जून 2025: जागतिक आणि राष्ट्रीय चालू घडामोडी | Daily Current Affairs in Marathi 🔹 प्रस्तावना      आज दिनांक ३ जून २०२५ चे चालू घडामोडी (Daily Current Affairs in Marathi) हे स्पर्धा परीक्षा तयारीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. या लेखामध्ये आपण UPSC, MPSC, पोलीस भरती, तलाठी, सरळसेवा, तसेच इतर राज्य व केंद्र सरकारच्या परीक्षा लक्षात घेऊन राष्ट्रीय (National), आंतरराष्ट्रीय (International), आर्थिक (Economic), विज्ञान-तंत्रज्ञान (Science & Technology), क्रीडा (Sports), व पर्यावरण (Environment) क्षेत्रांतील महत्त्वाच्या चालू घडामोडींचा सविस्तर आढावा घेणार आहोत. हे चालू घडामोडी नोट्स स्वरूपात (Current Affairs Notes in Marathi) दिलेले असून, प्रत्येक घटक परीक्षेत उपयोगी पडेल याची हमी आहे. 1. कृषी निवेश पोर्टल : भारतातील शेती गुंतवणुकीला चालना | Krishi Nivesh Portal to Boost Agricultural Investments 🔹 संदर्भित संस्था : भारत सरकार , कृषी मंत्रालय 🔹 स्थान : भारतभर 🔹 संदर्भित ऐतिहासिक घटना : शेती धोरण आणि गुंतवणूक सुधारणा मु...
वाचा.....

Daily Current Affairs July 2025 - चालू घडामोडी

इमेज
भारत चालू घडामोडी – 13 जुलै 2025 | MPSC चालू घडामोडी मराठी 🔷 भारत चालू घडामोडी – 13 जुलै 2025 परिचय: या लेखात आपण आजच्या महत्त्वाच्या 8 घडामोडींचा अभ्यास करणार आहोत, ज्यात महाराष्ट्रातील सार्वजनिक गणेशोत्सवाचा निर्णय, ‘ऑपरेशन शिवा’, DRDO ची चाचणी, DSV Nistar, विंबल्डन, T20 पात्रता व संचार मित्र योजना यांचा समावेश आहे. 1) महाराष्ट्रात सार्वजनिक गणेशोत्सवाला राज्य उत्सवाचा दर्जा Maharashtra Declares Sarvajanik Ganeshotsav as State Festival Photo Credit : Bhaskar Paul | India Today घटनासारांश: महाराष्ट्र शासनाने सार्वजनिक गणेशोत्सवाला राज्य उत्सवाचा दर्जा दिला आहे. हा निर्णय सांस्कृतिक परंपरा जपण्यासाठी घेण्यात आला आहे. महत्त्वाचे मुद्दे: निर्णय महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत घेण्यात आला. राज्य शासन आर्थिक व प्रशासकीय मदत करणार. परिणाम / संदर्भ: सार्वजनिक मंडळांना मान्यता आणि परंपरेच...
वाचा.....

Daily Current Affairs July 2025 - चालू घडामोडी

इमेज
  चालू घडामोडी : ३ जुलै २०२५ | Daily Current Affairs: 3 July 2025 आजच्या चालू घडामोडींचा केंद्रबिंदू आहे — कोळसा मंत्रालयाची ‘RECLAIM’ शाश्वत खाणबंद धोरण , आरबीआयचा महत्त्वाचा निर्णय सूक्ष्म व लघुउद्योजकांसाठी , तमिळनाडूमधील वस्त्रोद्योग हब व भारतातील पहिल्या एकात्मिक पूर पूर्वसूचना प्रणालीचे उद्घाटन . हे सर्व निर्णय भारतातील पर्यावरणीय शाश्वतता , आर्थिक समावेशन व आपत्ती व्यवस्थापनाचे नवे टप्पे दर्शवतात . या सर्व बातम्या स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत . 1. कोळसा मंत्रालयाचा ‘RECLAIM’ फ्रेमवर्क सुरू होणार | Coal Ministry to launch 'RECLAIM' framework for mine closure घटनासारांश : कोळसा मंत्रालय ४ जुलै २०२५ रोजी ‘RECLAIM’ फ्रेमवर्क सुरू करणार आहे . RECLAIM म्हणजे – Responsible, Equitable, Community-led, Landscape-level Approach for Indian Mine Closure . हृदयफुलनेस संस्था आणि कोळसा नियंत्रक संघटनेने एकत्रितपणे याची रूपरेषा तयार केली आहे . महत्त्वाचे म...
वाचा.....

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

इमेज
  📅 दैनिक चालू घडामोडी – १८ जून २०२५ Daily Current Affairs – 18 June 2025 दैनिक चालू घडामोडी – १८ जून २०२५ : या लेखात बॉन क्लायमेट कॉन्फरन्स , नॅनो कप्स कर्करोग थेरपी , मारुती रेल्वे साइडिंग , Shakti 2025 , ICC 4‑day Test , IBCA , PM‑WANI योजना आणि द्वेषविरोधी दिवस यांसारख्या भारत - आधारित आणि जागतिक घडामोडी सविस्तर आणि अभ्यासयोग्य चर्चिल्या आहेत . 1.  🐅   इंटरनॅशनल   बिग   कॅट   अलायन्स  –  पहिली   सभा   भारतात India Hosts First Assembly of International Big Cat Alliance (IBCA) 🔹   घटनासारांश : IBCA  ची   पहिली   सभा   १६   जून   रोजी   नवी   दिल्ली   येथे   झाली .  पर्यावरण   मंत्री   भूपेंद्र   यादव   यांची   अध्यक्षपदी   निवड   झाली . 🔹   महत्त्वाचे   मुद्दे : सहभागी   देश :  भूतान ,  कंबोडिया ,  सोमालिया ,  कझाकस्तान   इ . ७   मोठ्या   मांजर ...
वाचा.....

Daily Current Affairs August 2025- चालू घडामोडी

इमेज
दैनिक चालू घडामोडी (३ ऑगस्ट २०२५) | Daily Current Affairs (3 August 2025) संपूर्ण Competitive Exams तसेच General Knowledge Update साठी ‘Daily Current Affairs August 2025 – चालू घडामोडी’ हा ब्लॉग वाचा! या पोस्टमध्ये friendship day, hydropower capital of India, National Doctors Day, INS Himgiri, textile parks under PM MITRA, AI Anganwadi, PM Ekta Malls, Bhutan-India Hydropower Project, Operation Shiv Shakti, आणि Kaziranga tiger reserve अशा स्पर्धा परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या current affairs ची विश्लेषणात्मक मांडणी इंग्रजी-मराठी अपडेट्स सोबत दिली आहे. या लेखात प्रत्येक घडामोडीचे सारांश, मुख्य मुद्दे आणि परीक्षेसाठी उपयोग सांगितला आहे. 1. राष्ट्रीय फ्रेंडशिप डे २०२५ | National Friendship Day 2025 Image credit: India Convey . For related news, read: National Friendship Day 2025 . ह्या पोस्ट वरील MCQ क्वीज किंवा प्रश्नोत्तरे सोडवण्यासाठी येथे क्लिक करा : सारांश: भ...
वाचा.....

Daily Current Affairs May 2025- चालू घडामोडी

इमेज
  १ मे २०२५ साठीच्या MPSC, UPSC तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त चालू घडामोडी (Current Affairs May 2025) खाली दिलेल्या आहेत. 1️ . अमेरिका - युक्रेन खनिज करार America-Ukraine Minerals Deal Signed 🔹 मुख्य मुद्दे : अमेरिका आणि युक्रेनने दुर्मिळ खनिज संसाधनांवर ऐतिहासिक करार केला , ज्यामुळे अमेरिकेला युक्रेनच्या खनिज साठ्यांमध्ये विशेष प्रवेश मिळणार . युक्रेनमध्ये ग्रॅफाइट , अल्युमिनियम , तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या साठ्यांवर अमेरिका गुंतवणूक करणार . या करारामुळे युक्रेनच्या अर्थव्यवस्थेला चालना मिळेल , विशेषतः पुनर्बांधणीच्या प्रक्रियेस मदत होईल . 🔹 ऐतिहासिक संदर्भ : युक्रेनच्या खनिज साठ्यांवर रशियाच्या आक्रमणामुळे मोठा प्रभाव पडला , त्यामुळे अमेरिका युक्रेनला आर्थिक स्थैर्य मिळवण्यास मदत करत आहे . 🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व : ✅ GS-II ( आंतरराष्ट्रीय संबंध ): अमेरिका - युक्रेन व्यापार धोरण आणि जागतिक परिणाम . ✅ GS-III ( आर्थिक धोरणे ): खनिज संसाधनांचे जागतिक महत्त्व . 2️ . इस...
वाचा.....

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

इमेज
  📰 १० जून २०२५ - चालू घडामोडी दैनिक संकलन | Daily Current Affairs Compilation 📅 १० जून २०२५ रोजीच्या दैनिक चालू घडामोडी (Daily Current Affairs in Marathi) मध्ये आपण पाहणार आहोत भारतातील काही महत्त्वाच्या घडामोडी जसे की Ballistura fitchoides rediscovery in Kerala , DRUM app for green mobility , World Accreditation Day 2025 , Rohini Gram Panchayat e-Governance award , तसेच Dhanushkodi declared as Greater Flamingo Sanctuary . या घडामोडी UPSC, MPSC, SSC, आणि अन्य स्पर्धा परीक्षांच्या अभ्यासासाठी अत्यंत उपयुक्त असून त्यात पर्यावरण, तंत्रज्ञान, प्रशासन, महिला सक्षमीकरण व जागतिक अर्थव्यवस्था यांचा समावेश आहे. 1. बॅलिस्टुरा फिचॉइड्स (Ballistura fitchoides) चा केरळमध्ये पुनः शोध | Rediscovery of Ballistura fitchoides in Kerala 🔹 घटनासारांश : दुर्मिळ प्रजातीतील Ballistura fitchoides ही कृमी केरळमध्ये 103 वर्षांनंतर पुन्हा आढळली आहे . ही एक प्रकारची स्प्रिंगटेल (springtail) असून ती जमिनीत राहते . 🔹 महत्त्वाचे मुद्दे : ही प्रजाती 19...
वाचा.....