Daily Current Affairs May 2025- चालू घडामोडी

 

७ मे २०२५ साठीच्या MPSC, UPSC तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त चालू घडामोडी (Current Affairs May 2025) खाली दिलेल्या आहेत. The article covers Operation Sindoor, UNSC on Pahalgam Attack, Punjab-Haryana Water Dispute, Caste Census etc. A comprehensive article covering all the provided links, formatted for MPSC & UPSC exam preparation with मुख्य मुद्दे, ऐतिहासिक संदर्भ, आणि परीक्षेसाठी महत्त्व:


1. ऑपरेशन सिंदूरभारतीय सैन्याने पाकिस्तानमधील 9 दहशतवादी ठिकाणांवर हल्ला केला
Operation Sindoor: Indian Army Targets 9 Terror Sites in Pakistan and PoK

Daily Current Affairs May 2025 Operation Sindoor: Indian Army Targets 9 Terror Sites in Pakistan and PoK


🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारतीय सैन्याने ऑपरेशन सिंदूर अंतर्गत पाकिस्तान आणि PoK मधील 9 दहशतवादी ठिकाणांवर हल्ला केला.
  2. जैश--मोहम्मद, लष्कर--तैयबा आणि हिजबुल मुजाहिदीनच्या तळांवर लक्ष्य साधले.
  3. पाहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारताने हे कारवाई केली.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (भारत-पाकिस्तान संघर्ष आणि दहशतवाद विरोधी धोरण)

  1. पुलवामा हल्ल्यानंतर भारताने बालाकोट एअर स्ट्राईक केली होती.
  2. भारताने पूर्वीही PoK मधील दहशतवादी तळांवर सर्जिकल स्ट्राईक केली होती.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • संरक्षण धोरण: भारताच्या दहशतवाद विरोधी धोरणाचा अभ्यास.
  • आंतरराष्ट्रीय संबंध: भारत-पाकिस्तान तणाव आणि त्याचे परिणाम.

2. केंद्र सरकारने किश्तवारमधील 4 जलविद्युत प्रकल्पांना गती दिली
Centre to Fast-Track 4 Hydro Projects in Kishtwar, Including Pakal Dul Dam

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. पाकल दुल (1000 MW), राटले (850 MW), किरू (624 MW), क्वार (540 MW) प्रकल्पांना गती देण्यात आली.
  2. भारताने इंडस वॉटर ट्रीटी स्थगित केल्यानंतर जल व्यवस्थापन धोरणात बदल.
  3. 2027 पर्यंत हे प्रकल्प पूर्ण करण्याचे लक्ष्य.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (जल व्यवस्थापन आणि आंतरराष्ट्रीय करार)

  1. इंडस वॉटर ट्रीटी 1960 मध्ये भारत-पाकिस्तान दरम्यान झाली होती.
  2. भारताने जलविद्युत प्रकल्पांद्वारे जलसंपत्तीचा अधिक चांगला उपयोग करण्याचा प्रयत्न केला.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • जल व्यवस्थापन: भारताच्या जल धोरणाचा अभ्यास.
  • आंतरराष्ट्रीय करार: इंडस वॉटर ट्रीटी आणि त्याचे परिणाम.

3. UNSC ने पाहलगाम हल्ल्यासाठी पाकिस्तानला जबाबदार धरले
Pakistan Tries to Up Ante, But UNSC Seeks Accountability for Pahalgam Attack

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. UNSC ने पाहलगाम हल्ल्यासाठी पाकिस्तानला जबाबदार धरले.
  2. लष्कर--तैयबा या दहशतवादी गटाच्या सहभागावर प्रश्नचिन्ह.
  3. पाकिस्तानच्या क्षेपणास्त्र चाचणी आणि अण्वस्त्र धोरणावर चिंता व्यक्त.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा आणि संयुक्त राष्ट्र धोरण)

  1. UNSC ने पूर्वीही भारत-पाकिस्तान तणावावर चर्चा केली आहे.
  2. भारताने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दहशतवाद विरोधी धोरण मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • संयुक्त राष्ट्र धोरण: UNSC च्या निर्णयांचा अभ्यास.
  • आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा: भारताच्या दहशतवाद विरोधी धोरणाचा अभ्यास.

4. डोनाल्ड ट्रम्प आणि मार्क कार्नी यांच्यात व्यापार करारावर चर्चा
Donald Trump's Response to a New Trade Deal with Canada as He Meets Mark Carney

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी कॅनडासोबत नवीन व्यापार करार करण्याची इच्छा व्यक्त केली.
  2. USMCA व्यापार करार 2026 मध्ये पुनरावलोकनासाठी तयार आहे.
  3. ट्रम्प यांनी कॅनडाला अमेरिकेचा 51 वा राज्य बनवण्याची कल्पना मांडली.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि राजकीय संबंध)

  1. USMCA करार 2020 मध्ये लागू झाला, जो पूर्वीच्या NAFTA कराराची सुधारित आवृत्ती आहे.
  2. कॅनडाने अमेरिकेच्या व्यापार धोरणावर चिंता व्यक्त केली आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • आंतरराष्ट्रीय व्यापार: USMCA करार आणि त्याचे परिणाम.
  • राजकीय संबंध: अमेरिका-कॅनडा संबंधांचा अभ्यास.

5. पंजाब-हरियाणा जल विवादराजकीय फायद्यासाठी मुद्द्याचे विकृतीकरण
Punjab-Haryana Water Dispute Being Politicised

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारतीय किसान संघ (एकता उग्राहन) प्रमुख जोगिंदर सिंह उग्राहन यांनी केंद्र आणि पंजाब सरकारवर जल विवादाचे राजकीय भांडवल करण्याचा आरोप केला.
  2. भाखरा धरणातून जलवाटपाच्या मुद्द्यावर पंजाब आणि हरियाणा सरकारमध्ये तणाव वाढला.
  3. पंजाबने हरियाणाला अतिरिक्त पाणी देण्यास नकार दिला, तर हरियाणाने सर्वोच्च न्यायालयात जाण्याचा इशारा दिला.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (जल व्यवस्थापन आणि आंतरराज्यीय विवाद)

  1. भाखरा-नंगल प्रकल्प 1966 मध्ये पंजाब पुनर्रचना कायद्यानुसार स्थापन झाला.
  2. हरियाणाने 8,500 क्यूसेक्स पाण्याची मागणी केली, परंतु पंजाबने ती नाकारली.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • जल व्यवस्थापन: आंतरराज्यीय जलवाटप विवाद आणि त्याचे परिणाम.
  • राजकीय धोरण: जलवाटपाच्या मुद्द्यावर राजकीय हस्तक्षेपाचा अभ्यास.

6. पाकिस्तानने भारतीय क्षेपणास्त्र हल्ल्याचा बदला घेण्याची घोषणा केली
Pakistan Vows to Retaliate After Wave of Indian Missiles Hit Country

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारताने पाहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर पाकिस्तानमधील 9 ठिकाणी क्षेपणास्त्र हल्ले केले.
  2. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांनी भारताच्या कारवाईला "युद्धाची घोषणा" म्हणून संबोधले.
  3. पाकिस्तानने राष्ट्रीय सुरक्षा समितीची बैठक बोलावली आणि हवाई क्षेत्र 48 तासांसाठी बंद केले.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (संरक्षण धोरण आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध)

  1. भारताने पूर्वी बालाकोट एअर स्ट्राईक केली होती, जी पाकिस्तानच्या दहशतवादी तळांवर होती.
  2. पाकिस्तानने भारताच्या कारवाईला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आव्हान देण्याचा इशारा दिला.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • संरक्षण धोरण: भारताच्या दहशतवाद विरोधी धोरणाचा अभ्यास.
  • आंतरराष्ट्रीय संबंध: भारत-पाकिस्तान तणाव आणि त्याचे परिणाम.

7. जातीय जनगणनासामाजिक आणि राजकीय परिणाम
Cast of Characters: On the Caste Census

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. 1931 नंतर प्रथमच भारतात जातीय जनगणना होणार आहे.
  2. सर्वोच्च न्यायालयाने अनुसूचित जाती आणि जमातींच्या उपवर्गीकरणाला मान्यता दिली.
  3. जातीय जनगणनेमुळे आरक्षण धोरणावर मोठा प्रभाव पडू शकतो.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (सामाजिक धोरण आणि लोकशाही)

  1. SECC 2011 मध्ये 46 लाख वेगवेगळ्या जातीनावांची नोंद झाली होती.
  2. जातीय जनगणनेमुळे सामाजिक गटांचे प्रतिनिधित्व सुधारण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • सामाजिक धोरण: जातीय जनगणनेचा प्रभाव आणि त्याचे परिणाम.
  • लोकशाही: आरक्षण धोरण आणि सामाजिक समावेशकता.

8. भारत सरकारने बौद्ध अवशेषांच्या लिलावाला विरोध केला
Government Moves to Stop Sotheby’s HK Auction of Buddhist Relics Excavated from Piprahwa Stupa

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारत सरकारने सोथबीच्या हाँगकाँग लिलावाला विरोध केला आणि बौद्ध अवशेष परत मिळवण्याची मागणी केली.
  2. पिपरहवा स्तूपातील अवशेष 1898 मध्ये उत्खनन केले गेले होते आणि ते भगवान बुद्धाशी संबंधित आहेत.
  3. संस्कृती मंत्रालयाने सोथबीला कायदेशीर नोटीस पाठवली आणि लिलाव थांबवण्याची मागणी केली.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (सांस्कृतिक वारसा आणि पुरातत्व संशोधन)

  1. 1899 मध्ये हे अवशेष भारतीय संग्रहालय, कोलकाता येथे हस्तांतरित करण्यात आले होते.
  2. भारतीय कायद्यानुसार हे अवशेष विक्रीसाठी पात्र नाहीत.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • सांस्कृतिक वारसा: भारताच्या ऐतिहासिक अवशेषांचे संरक्षण.
  • पुरातत्व संशोधन: बौद्ध अवशेषांचे महत्त्व आणि त्यांचे संरक्षण.

9. संयुक्त राष्ट्रसंघाने गाझामधील वाढत्या मानवी संकटाचा इशारा दिला
UN Warns of Growing Humanitarian Catastrophe in Gaza

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. UN आणि भागीदार संस्थांनी गाझामधील मानवी संकटाचा तीव्र इशारा दिला, कारण इस्रायलने मदत पुरवठ्यावर जवळपास पूर्ण बंदी घातली आहे.
  2. गाझामधील अन्न, पाणी आणि औषधांचा तुटवडा वाढत असून, हजारो लोक उपासमारीच्या संकटात आहेत.
  3. UN ने इस्रायलला सीमा उघडण्याचे आवाहन केले, जेणेकरून मदत कार्य सुरळीत होऊ शकेल.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि मानवी हक्क)

  1. गाझामधील संघर्ष अनेक दशकांपासून सुरू असून, 2025 मध्ये परिस्थिती अधिक गंभीर झाली आहे.
  2. UN आणि NGOs ने पूर्वीही गाझामधील मानवी संकटावर आवाज उठवला आहे, परंतु इस्रायलच्या धोरणांमुळे मदत कार्य अडथळ्यात आले आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • आंतरराष्ट्रीय संबंध: इस्रायल-फिलिस्तीन संघर्ष आणि त्याचे परिणाम.
  • मानवी हक्क: युद्धग्रस्त भागातील मदत कार्य आणि UN च्या भूमिका.

10. IMF च्या अहवालानुसार भारत 2025 मध्ये चौथ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनेल
IMF’s April Outlook Projects India to Become Fourth Largest in 2025

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. IMF च्या अहवालानुसार भारत 2025 मध्ये जपानला मागे टाकून चौथ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनेल.
  2. भारताचे GDP $4.187 ट्रिलियनपर्यंत पोहोचेल, तर जपानचे GDP $4.186 ट्रिलियन असेल.
  3. भारत 2027 पर्यंत $5 ट्रिलियन अर्थव्यवस्था बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (आर्थिक धोरण आणि जागतिक व्यापार)

  1. भारताने 2014 नंतर आर्थिक सुधारणांवर भर दिला, ज्यामुळे GDP वाढण्यास मदत झाली.
  2. IMF ने भारताच्या खाजगी उपभोग आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या वाढीला महत्त्व दिले आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • आर्थिक धोरण: भारताच्या आर्थिक वाढीचे महत्त्व आणि त्याचे परिणाम.
  • जागतिक व्यापार: भारत-जपान व्यापार संबंध आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेतील स्थान.

11. भारत सरकारने भारतीय उपग्रह इंटरनेट टर्मिनल्सच्या परदेशातील वापरावर बंदी घातली
Government Bans Indian Satellite Internet Terminals from Working Outside India

🔹 मुख्य मुद्दे:

  1. भारत सरकारने भारतीय उपग्रह इंटरनेट टर्मिनल्सच्या परदेशातील वापरावर बंदी घातली आहे.
  2. सुरक्षा कारणास्तव हे टर्मिनल्स भारताबाहेर कार्यरत राहू शकणार नाहीत.
  3. Starlink आणि अन्य उपग्रह इंटरनेट सेवा प्रदात्यांना भारतात कार्य करण्यासाठी नवीन नियमांचे पालन करावे लागेल.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (तंत्रज्ञान आणि राष्ट्रीय सुरक्षा)

  1. भारताने पूर्वीही दूरसंचार आणि इंटरनेट सुरक्षेसाठी कठोर नियम लागू केले आहेत.
  2. पाहलगाम हल्ल्यानंतर भारत सरकारने उपग्रह इंटरनेट सुरक्षेवर अधिक भर दिला आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

  • तंत्रज्ञान: उपग्रह इंटरनेट सेवा आणि त्याचे धोरणात्मक परिणाम.
  • राष्ट्रीय सुरक्षा: भारताच्या इंटरनेट सुरक्षेचे महत्त्व आणि धोरणात्मक बदल.

 

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

यशोगाथा (Success Story) - संतोष खाडे (पोलीस उपअधीक्षक/ DySP)

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

Daily Current Affairs July 2025 - चालू घडामोडी

Daily Current Affairs July 2025 - चालू घडामोडी

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

Daily Current Affairs August 2025- चालू घडामोडी

Daily Current Affairs May 2025- चालू घडामोडी

Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी