Daily Current Affairs May 2025- चालू घडामोडी

१३ मे २०२५ साठीच्या MPSC, UPSC तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त चालू घडामोडी (Current Affairs May 2025) खाली दिलेल्या आहेत. The article covers Operation Sindoor, India Pakistan War, Indus Waters Treaty, India UK FTA, etc. A comprehensive article covering all the provided links, formatted for MPSC & UPSC exam preparation with मुख्य मुद्दे, ऐतिहासिक संदर्भ, आणि परीक्षेसाठी महत्त्व:

---

1. भारतीय आणि चीनी क्षेपणास्त्र अमेरिकेत आमनेसामने

Chinese, Indian Missile Face-Off in the Americas

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. भारतीय सैन्याने ऑपरेशन सिंदूर अंतर्गत Akash क्षेपणास्त्र प्रणालीचा प्रभावी वापर केला, ज्यामुळे पाकिस्तानच्या ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांना रोखण्यात यश आले.
2. भारतीय Akash प्रणाली ब्राझीलच्या हवाई संरक्षण करारासाठी चीनी Sky Dragon-50 विरुद्ध स्पर्धा करत आहे, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर भारताच्या संरक्षण तंत्रज्ञानाची प्रतिष्ठा वाढली आहे.
3. भारतीय हवाई दलाने Akash क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या यशस्वी कामगिरीचे श्रेय सरकारच्या सातत्यपूर्ण बजेट आणि संरक्षण धोरणाला दिले आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (संरक्षण तंत्रज्ञान आणि युद्ध धोरण)

1. Akash क्षेपणास्त्र प्रणाली भारताने स्वदेशी विकसित केली असून ती 1990 च्या दशकात सुरू करण्यात आली.
2. भारताने पूर्वीही ब्रह्मोस आणि S-400 सारख्या क्षेपणास्त्र प्रणालींचा प्रभावी वापर केला आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

• संरक्षण तंत्रज्ञान: भारतीय Akash प्रणालीचा जागतिक स्तरावर प्रभाव.
• युद्ध धोरण: भारताच्या हवाई संरक्षण धोरणाचा अभ्यास.

---

2. पाकिस्तानच्या किरणा हिल्सवर भारताने हल्ला केला का?

Inside Kirana Hills: The Site India Denies Striking

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. भारताने ऑपरेशन सिंदूर अंतर्गत पाकिस्तानमधील 11 लष्करी ठिकाणांवर हल्ला केला, परंतु किरणा हिल्सवरील हल्ल्याच्या अफवांना भारतीय हवाई दलाने फेटाळले.
2. किराना हिल्स हे पाकिस्तानच्या सर्गोधा जिल्ह्यातील एक अत्यंत सुरक्षित ठिकाण आहे, जेथे अण्वस्त्र साठवले जात असल्याचा दावा केला जातो.
3. भारतीय हवाई दलाने स्पष्ट केले की त्यांनी केवळ दहशतवादी तळांवर हल्ला केला आणि पाकिस्तानच्या अण्वस्त्र सुविधांना लक्ष्य केले नाही.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा आणि अण्वस्त्र धोरण)

1. किराना हिल्स 1983-1990 दरम्यान पाकिस्तानच्या अण्वस्त्र चाचणीसाठी वापरण्यात आले होते.
2. भारताने पूर्वीही पाकिस्तानच्या लष्करी तळांवर हल्ले केले आहेत, परंतु अण्वस्त्र सुविधांना लक्ष्य केले नाही.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

• आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा: भारत-पाकिस्तान संघर्ष आणि त्याचे परिणाम.
• अण्वस्त्र धोरण: पाकिस्तानच्या अण्वस्त्र धोरणाचा अभ्यास.

---

3. ट्रम्पच्या औषध धोरणाचा भारतीय फार्मा उद्योगावर परिणाम

Trump Drops the Price Bomb, Indian Pharma May Feel Aftershock

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी औषधांच्या किंमती कमी करण्याचा आदेश दिला, ज्यामुळे भारतीय फार्मा कंपन्यांवर दबाव येऊ शकतो.
2. अमेरिकेतील औषधांच्या किंमती इतर देशांच्या तुलनेत कमी करण्याचा निर्णय घेतला गेला आहे, ज्यामुळे भारतीय औषध कंपन्यांना त्यांच्या किंमती वाढवाव्या लागू शकतात.
3. भारतीय फार्मा कंपन्यांनी अमेरिकेतील बाजारपेठेवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असल्याने, या धोरणाचा त्यांच्यावर दीर्घकालीन परिणाम होऊ शकतो.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि औषध धोरण)

1. भारतीय फार्मा उद्योग अमेरिकेतील बाजारपेठेवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे.
2. अमेरिकेने पूर्वीही औषधांच्या किंमती नियंत्रित करण्यासाठी विविध धोरणे स्वीकारली आहेत.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

• आंतरराष्ट्रीय व्यापार: भारतीय फार्मा उद्योगावर अमेरिकेच्या धोरणाचा प्रभाव.
• औषध धोरण: औषधांच्या किंमती आणि त्याचे परिणाम.

---

4. सौदी अरेबियाने कृत्रिम बुद्धिमत्ता विकसित करण्यासाठी नवीन कंपनी सुरू केली

Saudi Arabia Launches Company to Develop Artificial Intelligence Under PIF

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. सौदी अरेबियाने "Humain" नावाची नवीन कृत्रिम बुद्धिमत्ता कंपनी सुरू केली, जी डेटा सेंटर्स, क्लाउड सेवा आणि AI मॉडेल्स विकसित करेल.
2. ही कंपनी सौदी अरेबियाच्या डिजिटल परिवर्तन धोरणाचा भाग आहे आणि देशाला जागतिक AI केंद्र बनवण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे.
3. Humain कंपनी जगातील सर्वात शक्तिशाली अरबी भाषा मॉडेल्स विकसित करणार आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (तंत्रज्ञान आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता धोरण)

1. सौदी अरेबियाने 2030 पर्यंत डिजिटल परिवर्तन आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रात मोठ्या गुंतवणुकीची घोषणा केली आहे.
2. सौदी अरेबियाने पूर्वीही डेटा आणि AI क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केली आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

• तंत्रज्ञान: कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रातील नवीन प्रगती.
• आंतरराष्ट्रीय व्यापार: सौदी अरेबियाच्या AI धोरणाचा जागतिक प्रभाव.

---

5. पाकिस्तानमध्ये मिस्रच्या हवाई दलाचे विमान उतरले – अण्वस्त्र साठवणुकीवर धोका?

Egyptian Air Force Transport Plane Lands in Pakistan Amid India-Pakistan Tensions

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. मिस्रच्या हवाई दलाचे EGY1916 विमान पाकिस्तानमध्ये उतरले, ज्यामुळे अण्वस्त्र साठवणुकीवर धोका असल्याच्या चर्चांना उधाण आले आहे.
2. हे विमान चीनमधून पाकिस्तानमध्ये आले होते आणि त्याच्या पुढील गंतव्यस्थानाबाबत माहिती उपलब्ध नाही.
3. मिस्रच्या नाईल डेल्टा भागात मोठ्या प्रमाणात बोरॉन आढळतो, जो अण्वस्त्र संयंत्रांमध्ये वापरला जातो.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा आणि अण्वस्त्र धोरण)

1. बोरॉन-10 हा अण्वस्त्र संयंत्रांमध्ये वापरण्यात येणारा महत्त्वाचा घटक आहे, जो अण्वस्त्र विकिरण नियंत्रित करण्यासाठी उपयुक्त आहे.
2. चेरनोबिल दुर्घटनेनंतर बोरॉनचा वापर अण्वस्त्र विकिरण रोखण्यासाठी करण्यात आला होता.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

• आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा: भारत-पाकिस्तान संघर्ष आणि त्याचे परिणाम.
• अण्वस्त्र धोरण: पाकिस्तानच्या अण्वस्त्र धोरणाचा अभ्यास.

---

6. विराट कोहलीने टेस्ट क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली

Virat Kohli Retires from Test Cricket

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. विराट कोहलीने 123 टेस्ट सामन्यांनंतर निवृत्ती जाहीर केली, त्याने 9,230 धावा आणि 30 शतके केली.
2. त्याने 2014-2022 दरम्यान भारतीय संघाचे नेतृत्व केले आणि 40 विजय मिळवले.
3. कोहलीने सोशल मीडियावर भावनिक संदेश पोस्ट करून निवृत्तीची घोषणा केली.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (क्रिकेट आणि नेतृत्व बदल)

1. कोहलीने 2018-19 मध्ये ऑस्ट्रेलियावर ऐतिहासिक टेस्ट मालिका विजय मिळवला.
2. त्याने भारताला ICC टेस्ट क्रमवारीत अव्वल स्थानावर नेले.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

• क्रिकेट: भारतीय क्रिकेटमधील नेतृत्व बदल आणि त्याचे परिणाम.
• क्रीडा धोरण: भारतीय संघाच्या भविष्यातील रणनीतीचा अभ्यास.

---

7. अंटार्क्टिकामध्ये बर्फाखाली लपलेले रहस्य उघड

Antarctica Hides Massive Secrets Under Its Vast Ice Shelves

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. शास्त्रज्ञांनी अंटार्क्टिकाच्या बर्फाखाली प्राचीन जंगल, ज्वालामुखी आणि जीवसृष्टी शोधली.
2. अंटार्क्टिकामध्ये 400 हून अधिक उपग्लेशियल सरोवरे आहेत, ज्यामध्ये अनोखी सूक्ष्मजीवसंस्था आढळली.
3. थ्वेट्स ग्लेशियरच्या वितळण्यामुळे जागतिक समुद्र पातळीवर परिणाम होऊ शकतो.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (पर्यावरण आणि हवामान बदल)

1. अंटार्क्टिकामध्ये 90 दशलक्ष वर्षांपूर्वी उष्णकटिबंधीय जंगल होते.
2. बर्फाखाली असलेल्या ज्वालामुखीमुळे ग्लेशियर वितळण्याचा वेग वाढतो.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

• पर्यावरण: हवामान बदल आणि त्याचे परिणाम.
• भूगोल: अंटार्क्टिकाच्या भूवैज्ञानिक संरचनेचा अभ्यास.

---

8. अल्झायमर आणि पार्किन्सनसाठी नवीन उपचार शोधले

Molecule Blocks Brain Cell Death in Alzheimer’s, Parkinson’s

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. ऑस्ट्रेलियन शास्त्रज्ञांनी BAX प्रोटीन रोखणारा नवीन रेणू शोधला, जो मेंदूच्या पेशींचे मृत्यू थांबवतो.
2. हा रेणू न्यूरोडिजेनेरेटिव्ह आजारांवर उपचार करण्यासाठी उपयोगी ठरू शकतो.
3. हा शोध पार्किन्सन आणि अल्झायमरच्या उपचारांसाठी क्रांतिकारक ठरू शकतो.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ (वैद्यकीय संशोधन आणि जैविक सुरक्षा)

1. BAX प्रोटीन मेंदूच्या पेशींचा मृत्यू घडवते, त्यामुळे न्यूरोडिजेनेरेटिव्ह आजार होतात.
2. हा रेणू BAX प्रोटीनला माइटोकॉन्ड्रिया पासून दूर ठेवतो, ज्यामुळे पेशी जिवंत राहतात.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

• वैद्यकीय संशोधन: नवीन उपचार तंत्रज्ञान आणि त्याचा प्रभाव.
• जैविक सुरक्षा: न्यूरोडिजेनेरेटिव्ह आजार प्रतिबंध आणि उपचार.

---