Daily Current Affairs May 2025- चालू घडामोडी

 

१ मे २०२५ साठीच्या MPSC, UPSC तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त चालू घडामोडी (Current Affairs May 2025) खाली दिलेल्या आहेत.

---

1️. अमेरिका-युक्रेन खनिज करार
America-Ukraine Minerals Deal Signed

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. अमेरिका आणि युक्रेनने दुर्मिळ खनिज संसाधनांवर ऐतिहासिक करार केला, ज्यामुळे अमेरिकेला युक्रेनच्या खनिज साठ्यांमध्ये विशेष प्रवेश मिळणार.
2. युक्रेनमध्ये ग्रॅफाइट, अल्युमिनियम, तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या साठ्यांवर अमेरिका गुंतवणूक करणार.
3. या करारामुळे युक्रेनच्या अर्थव्यवस्थेला चालना मिळेल, विशेषतः पुनर्बांधणीच्या प्रक्रियेस मदत होईल.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ:

• युक्रेनच्या खनिज साठ्यांवर रशियाच्या आक्रमणामुळे मोठा प्रभाव पडला, त्यामुळे अमेरिका युक्रेनला आर्थिक स्थैर्य मिळवण्यास मदत करत आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

✅ GS-II (आंतरराष्ट्रीय संबंध): अमेरिका-युक्रेन व्यापार धोरण आणि जागतिक परिणाम.
✅ GS-III (आर्थिक धोरणे): खनिज संसाधनांचे जागतिक महत्त्व.

---

2️. इस्रायलमध्ये भीषण जंगलात आग
Israel Faces National Emergency Amid Wildfire

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. येरुशलेमच्या बाहेर भीषण जंगलात आग, हजारो नागरिकांना स्थलांतर करावे लागले.
2. इस्रायलच्या पंतप्रधानांनी "राष्ट्रीय संकट" घोषित करून आंतरराष्ट्रीय मदतीची मागणी केली.
3. आगीमुळे महामार्ग बंद आणि सैन्य तैनात करून बचावकार्य सुरू.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ:

• 2010 मध्ये माउंट कार्मेल जंगलात आग लागल्याने 44 लोकांचा मृत्यू झाला होता, हवामान बदलामुळे असे प्रकार वाढत आहेत.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

✅ GS-I (पर्यावरण): हवामान बदल आणि जंगलात आग.
✅ GS-III (आपत्ती व्यवस्थापन): आंतरराष्ट्रीय मदतीची भूमिका.

---

3️. आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन 2025
International Labor Day 2025 Observance

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. मे 1 रोजी 160 हून अधिक देशांमध्ये कामगार दिन साजरा केला जातो, मात्र अमेरिका, यूके आणि कॅनडा वेगळ्या तारखांना कामगार दिन साजरा करतात.
2. शिकागोमध्ये 1886 मध्ये कामगार हक्कांसाठी आंदोलन, ज्यामुळे मे 1 हा कामगार दिन घोषित.
3. भारतामध्ये 1923 पासून कामगार दिन साजरा होतो आणि महाराष्ट्र-गुजरात दिनासोबत जोडलेला आहे.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ:

• कामगार चळवळीमुळे आठ तासांच्या कामाच्या वेळेची संकल्पना आली आणि अनेक सुधारणांची सुरुवात झाली.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

✅ GS-I (इतिहास): कामगार चळवळीचा प्रभाव.
✅ GS-II (सामाजिक धोरणे): कामगार कायदे आणि सुधारणा.

---

4️. छत्रपती ताराबाई समाधी स्थळाचे संवर्धन
Chhatrapati Tarabai Samadhi Sthal Conservation

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. साताऱ्यात संगम महुली येथे छत्रपती ताराबाई समाधी स्थळाचे संवर्धन करण्याचा निर्णय.
2. संगम महुली घाट पर्यटन स्थळ म्हणून विकसित करण्याचा प्रस्ताव.
3. संरचनात्मक अभियांत्रिकी तज्ज्ञांनी जतन प्रक्रियेवर सविस्तर योजना सादर केली.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ:

• छत्रपती ताराबाई यांनी मुघलांविरुद्ध मराठा प्रतिकार टिकवून ठेवला आणि कोल्हापूर संस्थानाची स्थापना केली.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

✅ GS-I (इतिहास): मराठा साम्राज्य आणि ताराबाई यांचे योगदान.
✅ GS-II (संस्कृती आणि वारसा): ऐतिहासिक स्थळांचे संवर्धन धोरण.

---

5️. मुंबई वेव्ह्स 2025 समिट

PM Modi Attends Mumbai Waves 2025 Summit

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी मुंबई वेव्ह्स 2025 समिटमध्ये सहभागी, डिजिटल आणि आर्थिक धोरणांवर भर.
2. समिटमध्ये भारताच्या स्टार्टअप आणि डिजिटल क्षेत्रात जागतिक गुंतवणुकीवर चर्चा.
3. आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांनी भारतीय बाजारात गुंतवणूक करण्यासाठी नवीन भागीदारी घोषित केल्या.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ:

• भारताने डिजिटल परिवर्तनासाठी 'डिजिटल इंडिया' आणि स्टार्टअप इंडिया मोहीम सुरू केली आहे, त्यामुळे या समिटचा विशेष महत्त्व आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

✅ GS-II (आंतरराष्ट्रीय व्यापार): डिजिटल अर्थव्यवस्था आणि गुंतवणूक धोरण.
✅ GS-III (विकास धोरणे): भारतातील स्टार्टअप आणि उद्योग धोरण.

---

6️. नासाच्या जूनो मोहीमेत नवीन शोध
NASA’s Juno Mission Reveals New Discoveries

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. जूनो मोहीमेमुळे गुरू ग्रहाच्या वातावरणातील वादळे आणि आयोवरील ज्वालामुखी क्रियांचे नवीन शोध.
2. आयोच्या पृष्ठभागाखाली अद्याप थंड न झालेला लावा, ग्रहाच्या अंतर्गत रचनेची नवीन माहिती.
3. गुरू ग्रहाच्या उत्तर ध्रुवीय प्रदेशात मोठ्या चक्रीवादळांची हालचाल नोंदवली.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ:

• जूनो मोहीम 2016 मध्ये सुरू झाली आणि गुरू ग्रहाच्या संरचनेचा सखोल अभ्यास करण्यासाठी कार्यरत आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

✅ GS-I (खगोलशास्त्र): गुरू ग्रह आणि त्याचे चंद्र.
✅ GS-III (विज्ञान आणि तंत्रज्ञान): अंतराळ संशोधन आणि नासाच्या मोहीमा.

---

7️. ग्लोबल व्हायरस नेटवर्कचा नवीन महामारीचा इशारा
Global Virus Network Warns of Potential Pandemic

🔹 मुख्य मुद्दे:

1. नवीन विषाणू अमेरिका आणि प्राण्यांमध्ये वेगाने फैलावत आहे, जागतिक महामारीचा धोका.
2. वैद्यकीय तज्ज्ञांनी विषाणूचा विस्तृत अभ्यास सुरू केला असून लसीकरण धोरण विकसित करण्याची गरज.
3. WHO आणि ग्लोबल व्हायरस नेटवर्कच्या शास्त्रज्ञांनी विषाणूच्या प्रभावाचा अभ्यास सुरू केला.

🔹 ऐतिहासिक संदर्भ:

• कोविड-19 नंतर जागतिक स्तरावर रोग प्रतिबंधक उपाय यंत्रणा मजबूत करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.

🔹 परीक्षेसाठी महत्त्व:

✅ GS-II (सार्वजनिक आरोग्य धोरणे): नवीन रोग आणि त्याचे परिणाम.
✅ GS-III (विज्ञान आणि तंत्रज्ञान): वैद्यकीय संशोधन आणि रोग प्रतिबंधक उपाय.

---