Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी
🗓️ २० जून २०२५: दैनिक चालू घडामोडी (Daily Current Affairs in Marathi) | UPSC - MPSC विशेष अभ्यास लेख
२० जून २०२५ रोजीच्या चालू घडामोडींमध्ये भारत आणि जगभरातील महत्त्वाच्या घटनांचा समावेश आहे ज्या UPSC, MPSC तसेच स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. आज आपण जागतिक निर्वासित दिन २०२५, अंतरराष्ट्रीय योग दिनाची नवी थीम, भारत-किप्रस UPI करार, TRAI चा नवीन टेलिकॉम अहवाल, IEA चा वीज उत्पादनविषयक जागतिक अहवाल तसेच होंडा कंपनीच्या पुनर्वापरयोग्य रॉकेट यशाची कहाणी अशा विविध विषयांवर सखोल विश्लेषण करणार आहोत. या घडामोडी केवळ माहितीपुरत्या नाहीत, तर त्यांचा सामाजिक, आर्थिक आणि तंत्रज्ञानात्मक दृष्टीने मोठा परिणाम होत आहे. या लेखात सर्व घटनांची ठळक मुद्द्यांसह विश्लेषणात्मक माहिती दिली आहे जी स्पर्धा परीक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत उपयुक्त ठरेल.
1. जागतिक
निर्वासित
दिन २०२५
World Refugee Day 2025: Honoring Courage, Demanding
Inclusion
🔹 घटनासारांश:
२० जून रोजी दरवर्षी
जागतिक निर्वासित दिन (World Refugee Day) साजरा केला जातो. २०२५
साली या दिनाची थीम
होती – "For a
World Where Refugees Are Welcomed". यामध्ये
निर्वासितांच्या धैर्याचे कौतुक आणि त्यांच्या समावेशासाठी
आंतरराष्ट्रीय आह्वान करण्यात आले.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- संयुक्त राष्ट्र शरणार्थी आयोग (UNHCR) ने २००१ पासून हा दिवस घोषित केला.
- जगभरात ११ कोटींहून अधिक लोक विस्थापित आहेत.
- या दिवशी विविध देशांत कार्यक्रम, प्रदर्शनं आणि चर्चासत्रं आयोजित होतात.
🔹 परिणाम / संदर्भ:
हे एक मानवी हक्क
संरक्षणाचे प्रतीक ठरले असून, युद्ध,
दुष्काळ, अत्याचारामुळे देश सोडून गेलेल्या
लोकांसाठी सकारात्मक वातावरण निर्माण करण्याचा हेतू आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- UNHCR स्थापना: 1950
- जागतिक निर्वासित दिन: २० जून
- २०२५ थीम: For a World
Where Refugees Are Welcomed
2. भारतात
१.२ अब्ज टेलिकॉम ग्राहकांचा टप्पा पार
TRAI Q1 2025 Telecom Report: India Crosses 1.2 Billion
Subscribers
🔹 घटनासारांश:
TRAI (Telecom Regulatory Authority of India) च्या
Q1 2025 अहवालानुसार, भारतात टेलिकॉम ग्राहकांची संख्या १.२ अब्जांवर
पोहोचली आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- ग्रामीण भारतात वाढ झपाट्याने.
- मोबाइल सबस्क्रायबर्स: ९८.५%
- भारत हे जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात मोठे टेलिकॉम बाजार.
🔹 परिणाम / संदर्भ:
डिजिटल इंडिया, 5G यशस्वी अंमलबजावणी, ग्रामीण भागातील कनेक्टिव्हिटी या क्षेत्रांमध्ये भारत
प्रगती करत आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- TRAI स्थापना: १९९७
- TRAI चे अध्यक्ष: अनिल कुमार लाहोटी
- भारतातील इंटरनेट वापरकर्ते: सुमारे ८४ कोटी+
3. आंतरराष्ट्रीय योग दिन २०२५: “Yoga for Self and
Society”
International Yoga Day 2025: Importance & Theme
🔹 घटनासारांश:
२१ जून रोजी जागतिक
योग दिन साजरा केला
जातो. २०२५ ची थीम
होती “Yoga for Self
and Society”.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- योगाची सुरुवात भारतातून; संपूर्ण जगात लोकप्रिय.
- २०१४ मध्ये UN ने अधिकृत मान्यता दिली.
- २०२५ मध्ये ११ वा योग दिन साजरा झाला.
🔹 परिणाम / संदर्भ:
योगामुळे मानसिक व शारीरिक आरोग्य
सुधारते. सामाजिक समतेसाठी आणि समुदाय आरोग्यासाठी
योगाचा महत्त्वपूर्ण वाटा आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- पहिला योग दिन: २१ जून २०१५
- प्रस्ताव: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (UNGA २०१४)
- २०२५ थीम: Yoga for Self
and Society
4. UPI आंतरराष्ट्रीय
पातळीवर:
भारत-सायप्रस करार
India-Cyprus Sign MoU for UPI-based Cross-border Payments
🔹 घटनासारांश:
भारत आणि सायप्रस यांनी
UPI सेवांसाठी सामंजस्य करार केला. या
करारामुळे दोन्ही देशांमध्ये जलद आणि सुरक्षित
डिजिटल व्यवहार शक्य होतील.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- NPCI
International आणि सायप्रस सरकार यांच्यात करार
- प्रवासी, विद्यार्थी, व्यवसायिक यांना लाभ
- UPI आधीच फ्रान्स, सिंगापूर, भूतान, UAE मध्ये सुरू
🔹 परिणाम / संदर्भ:
UPI च्या आंतरराष्ट्रीय विस्तारामुळे भारताची डिजिटल पेमेंट क्षमता जागतिक स्तरावर पोहोचत आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- NPCI स्थापना: २००८
- UPI सुरूवात: एप्रिल २०१६
- नवीन देश: सायप्रस
- UPI द्वारे व्यवहार: दररोज ११ अब्ज पेक्षा अधिक
5. होंडा
कंपनीचा पुनर्वापरयोग्य रॉकेट यशस्वी
Honda Successfully Tests Reusable Rocket – A New
Challenger in Space Tech
🔹 घटनासारांश:
होंडा मोटर्स ने आपला पहिला
पुनर्वापरयोग्य
(Reusable) रॉकेट यशस्वीपणे चाचणीस आणला.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- उड्डाणानंतर यशस्वी लँडिंग.
- अंतराळ तंत्रज्ञानातील नवीन आव्हान म्हणून होंडा पुढे येत आहे.
- खासगी क्षेत्रातील स्पर्धा वाढत आहे (SpaceX, Blue
Origin).
🔹 परिणाम / संदर्भ:
जपानचा वैश्विक स्पर्धेत प्रवेश मजबूत होत आहे. खर्च
वाचवणारे तंत्रज्ञान हे अंतराळ मोहिमेस
गती देईल.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- पुनर्वापरयोग्य रॉकेट म्हणजेच पुन्हा वापरता येणारी लॉन्च व्हेईकल
- SpaceX:
Falcon 9
- होंडा रॉकेट: प्रायोगिक टप्प्यावर
6. IEA अहवाल:
भारत तिसऱ्या क्रमांकाचा विजेचा उत्पादक देश
India Becomes 3rd Largest Power Generator Globally – IEA
Report
🔹 घटनासारांश:
IEA च्या अहवालानुसार भारत आता अमेरिका
व चीननंतर तिसऱ्या क्रमांकावर विजेचे उत्पादन करणारा देश आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- एकूण उत्पादन: १८०० अब्ज युनिट्स पेक्षा जास्त
- नविकरणीय उर्जेचा वाटा वाढवला
- २०३० पर्यंत 'Net Zero' लक्ष्य
🔹 परिणाम / संदर्भ:
ऊर्जेतील स्वयंपूर्णता साधण्यासाठी भारताचा मोठा टप्पा. ऊर्जा
सुरक्षेचा दृष्टीने हा अहवाल अत्यंत
सकारात्मक.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- IEA मुख्यालय: पॅरिस
- भारताचा ऊर्जा वापर: दुसऱ्या क्रमांकावर
- भारताचा सौर-उर्जा क्षेत्रात जागतिक स्तरावर नेतृत्व
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा