Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी
📚 ६ जून २०२५: राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडी | 6 June 2025: National & International Current Affairs
आजच्या घडामोडींमध्ये
आपण युरोपमधील डिप्थेरिया साथीपासून UNESCO चा शिक्षण अहवाल, भारतातील व्याघ्र संवर्धन,
फ्लिपकार्टला NBFC परवाना, चेनाब पूलाचे सामरिक महत्त्व, PM-PRANAM योजनेचे फायदे,
Waste Picker App ते Flamingo Sanctuary अशा महत्वाच्या विषयांचा अभ्यास करणार आहोत.
या सर्व घडामोडी स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त असून मराठी व इंग्रजीतील महत्त्वाचे
शब्द व मुद्द्यांसह समाविष्ट आहेत.
1. युरोपमध्ये
डिप्थेरिया साथीचा उद्रेक | Diphtheria Outbreak
in Western Europe
🔹 घटनासारांश:
पश्चिम युरोपमध्ये स्थलांतरित आणि बेघर लोकांमध्ये
डिप्थेरियाचा प्रादुर्भाव वाढला आहे. सुमारे ५३६
रुग्ण व काही मृत्यू
टिपले गेले आहेत.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• Corynebacterium diphtheriae या
बॅक्टेरियामुळे संसर्ग होत आहे.
• प्रसार श्वसन थेंब आणि त्वचार्त
संपर्कातून.
• लक्षणे: घसा जळजळ, ग्रे
झिल्ली, श्वसन अडथळा.
• प्रतिबंध: DPT लस (प्राथमिक + १०
वर्षांचा बूस्टर) व अँटीबायोटिक्स.
🔹 परिणाम:
लसीकरणाची जागरूकता नाही तेव्हा हा
रोग पुन्हा प्रसारित होऊ शकतो.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
DPT म्हणजे काय? (Diphtheria,
Pertussis, Tetanus)
रुग्णसंख्येत वाढ होण्याचे कारण
आणि WHO चा दृष्टिकोन.
2. UNESCO GEM अहवाल
2024‑25: डिजिटल
शिक्षणातील आव्हानं | UNESCO GEM Report:
Digital Learning Challenges
🔹 घटनासारांश:
जागतिक शिक्षण अहवालात कोविडनंतर डिजिटल शिक्षणाच्या वापरातील अंतर आणि धोके
अधोरेखित केले गेले आहेत.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• डिजिटल डिव्हाईड – शिक्षक आणि विद्यार्थी यांच्यात
अंतर.
• गोपनीयता, स्क्रीन टाइम आणि तकनीकी
असुरक्षा.
• शिक्षकांसाठी प्रशिक्षणाची आवश्यकता.
🔹 परिणाम:
शाळा आणि धोरण निर्मात्यांनी
डिजिटल साधनांचा समावेश नीटपणे करणे गरजेचे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
SDG 4 अंतर्गत शिक्षणापुढील धोके.
गुणवतापूर्ण शिक्षणासाठी डिजिटल धोरणे.
3. भारतातील
Ungulates व वाघ संरक्षण स्थिती | Ungulate &
Tiger Conservation Status
🔹 घटनासारांश:
वन्यजीवन संस्थेने केव्हा नवीन अहवाल प्रकाशित
केला आहे ज्यात शाकाहारी
प्राण्यांच्या संख्येत घट लक्षात येते,
ज्यामुळे वाघांचे जीवन संकटात येते.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• हरण, सांबर, नीलगाय वगैरे संख्या कमी.
• वाघांच्या यंत्रणेवर प्रतिकूल परिणाम.
• संरक्षणासाठी नॅशनल पार्क व कॉरिडोर महत्त्वाचे.
🔹 परिणाम:
मानवनिर्मित अतिक्रमणामुळे संघर्ष व पक्षपात वाढला
आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
Project Tiger व NTCA ची भूमिका
Prey density आणि त्याचा पर्यावरणीय परिणाम.
4. तमिळनाडूमध्ये
फ्लेमिंगो अभयारण्य | Flamingo
Sanctuary in Tamil Nadu
🔹 घटनासारांश:
तमिळनाडूने धनुषकोडीमध्ये पहिलं Greater Flamingo
Sanctuary जाहीर केलं आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• सुमारे 1000 हेक्टर क्षेत्र.
• फ्लेमिंगोसाठी संरक्षण, पक्षी पर्यटनाच्या दृष्टीने उपयुक्त.
• पाणलोट व mangrove पर्यावरणाचा संवर्धन.
🔹 परिणाम:
स्थलांतरित पक्ष्यांसाठी सुरक्षित परिसर तयार झाला आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
Ramsar Convention आणि संरक्षण धोरणे.
Greater Flamingo ची विशिष्ट माहिती.
5. वेस्ट
पिकर एन्युमरेशन अॅप | Waste Picker
Enumeration App
🔹 घटनासारांश:
भारत सरकारने कचरावेचकांच्या नोंदणीसाठी मोबाईल अॅप सुरू केला
आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• पात्रतेनुसार ID, लाभ, प्रशिक्षण.
• EPR आणि स्वच्छ भारत अभियानासंबंधी उपक्रम.
• शहरातील कचराचक्राच्या व्यवस्थेत पारदर्शकता.
🔹 परिणाम:
Informal कामगारांना अधिकृत ओळख आणि सामाजिक
सुरक्षा मिळणार.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
Extended Producer Responsibility काय
आहे?
सोशल इन्क्लुझन आणि स्वच्छता धोरणे.
6. किचन
व मेनार जलाशयी | Kichan & Menar
Wetlands
🔹 घटनासारांश:
राजस्थानातील या दोन्ही आर्द्रभूमी
Ramsar संरक्षणासाठी मान्यता देण्यात आली आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• स्थलांतरित पक्ष्यांसाठी निवासस्थानी.
• जैवविविधतेसाठी उपयुक्त.
• स्थानिक समुदायांच्या सहभागाने संरक्षित.
🔹 परिणाम:
आर्द्रभूमी संवर्धन आणि पर्यावरणीय संतुलन
सुनिश्चित.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
Ramsar Convention ची उद्दिष्टे.
भारतातील Ramsar Site ची वाढ.
7. थर्मोफिलिक
बॅक्टेरिया |
Thermophilic Bacteria
🔹 घटनासारांश:
उच्च तापमानात वाढणाऱ्या या जीवाणूंवर आधारित
संशोधन औद्योगिक आणि जैवOT उद्योगात
उपयोगी आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• तापमान सीमा: 45–122°C.
• Taq Polymerase द्वारे
PCR मध्ये उपयोग.
• बायोरेमेडिएशन व फूड प्रोसेसिंग.
🔹 परिणाम:
उद्योग व संशोधन क्षेत्रात
हे जीवाणू महत्वपूर्ण ठरतील.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
Extremophile जीव जंतू आणि त्यांचा
उपयोग.
DNA amplification पद्धती.
8. भारताची
अक्षय ऊर्जा क्रांती | India’s Renewable
Energy Revolution
🔹 घटनासारांश:
भारताने 2030 पर्यंत 500 GW अक्षय ऊर्जा आणि 2070 साठी Net‑Zero लक्ष्य घोषित केले आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• सौर, पवन, हरित हायड्रोजन.
• National Solar Mission आणि
ISA
• जागतिक दबावाखाली पर्यावरणीय उद्दिष्टे.
🔹 परिणाम:
ऊर्जा क्षेत्राचा स्वावलंबी आणि शाश्वत बनवणं.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
SDG 7 व SDG 13 संदर्भ.
पर्यावरणीय राजकारण व धोरण.
9. पीएम‑प्रणाम योजना | PM‑PRANAM Scheme
🔹 घटनासारांश:
रासायनिक खतांच्या वापराला लिमिट ठेवण्यासाठी PM-PRANAM योजना लागू करण्यात आली
आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• राज्य व केंद्रात सहभाग.
• जैविक शेती व निरोगी
मृदा संरक्षण.
• कृषिमा अधिक संवर्धनात्मक दशा
निर्माण.
🔹 परिणाम:
रासायनिकीचा वापर घटणार; पर्यावरणपूरक
शेती।
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
Natural Farming, Soil Health Cards आणि
पर्यावरणीय महत्व.
10. फ्लिपकार्टला
NBFC परवाना |
Flipkart Gets NBFC Licence
🔹 घटनासारांश:
RBI ने Flipkart ला NBFC परवाना दिला आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• EMI, कर्ज व डिजिटल वित्तीय
सेवा.
• ई-कॉम व फिनटेक
यांचा समन्वय.
• RBI नियमांचे पालन.
🔹 परिणाम:
ग्राहकांना लॉन्चिंग्स सोपे, E‑commerce मध्ये आर्थिक विस्तार.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
NBFC म्हणजे काय?
Fin‑tech धोरणे व नियमन.
11. बार
कौन्सिल निर्णय: परदेशी वकिली सेवा | Foreign Lawyers in
India
🔹 घटनासारांश:
Bar Council of India ने
मर्यादित स्वरूपात परदेशी वकिलांना भारतात काम करण्याची परवानगी
दिली.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• M&A, arbitration, IPR मध्ये
परदेशी फर्मस् काम करू शकतील.
• भारतीय वकिलांमध्ये विरोध, क्षेत्रातील स्पर्धा.
🔹 परिणाम:
India’s legal sector मध्ये
आंतरराष्ट्रीय समन्वय व उदारीकरण.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
Advocates Act, 1961
Legal Reforms व
International Arbitration.
12. चेनाब
रेल्वे ब्रिज | Chenab Railway
Bridge
🔹 घटनासारांश:
जम्मू–काश्मीरमध्ये चेनाब नदीवरील 359 मीटर उंचीचा हा
ब्रिज जगातील सर्वात उंच रेल्वे पुल
आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
• उंची – 359 m, लांबी – 1.3 km.
• स्टील आर्च डिझाईन, भूकंपीय
प्रतिरोधक.
• ब्लास्ट‑प्रूफ तंत्रज्ञान, सेन्सर्स, मॉनिटरिंग.
🔹 आर्थिक व सामरिक महत्त्व:
पर्यटन, लष्करी मार्ग, आर्थिक कनेक्टिव्हिटी.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
USBRL प्रकल्प व ‘Make in India’ अभियाना अंतर्गत अभियांत्रिकी स्पर्धा.
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा