Daily Current Affairs July 2025 - चालू घडामोडी
🗓️ चालू घडामोडी: २२ जुलै २०२५ | Current Affairs: 22 July 2025
२२ जुलै २०२५ साठी नवीनतम आणि अद्ययावत 'मराठी चालू घडामोडी' (Current Affairs) मिळवा, ज्यामुळे तुम्ही UPSC, MPSC आणि इतर सर्व स्पर्धा परीक्षांसाठी उत्तम तयारी करू शकता. हा ब्लॉग राष्ट्रीय, राज्यस्तरीय आणि आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या बातम्या, प्रमुख सरकारी योजना(Government Schemes), बँकिंग अपडेट्स आणि महत्त्वाच्या दिवसांची सविस्तर व सोप्या स्वरूपात माहिती देतो. तुमच्या परीक्षेच्या तयारीत नियमितपणा आणण्यासाठी आणि ज्ञान वाढविण्यासाठी हा चालू घडामोडी ब्लॉग रोज वाचा.
📌 राष्ट्रीय घडामोडी | National Affairs
1️⃣ उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड यांचा राजीनामा | Vice President Jagdeep Dhankhar Resigns
By Vice President's Secretariat – https://vicepresidentofindia.nic.in/profile , GODL-India , Wikimedia Commons
-
प्रमुख घटना: भारताचे उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड यांनी प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे अचानक राजीनामा सादर केला.
-
घटनात्मक प्रक्रिया:
-
भारतीय संविधानातील कलम ६३ (उपराष्ट्रपतीपद) आणि कलम ६९ (राजीनामा पद्धत) लागू होतो.
-
उपराष्ट्रपती आपला राजीनामा राष्ट्रपतींकडे लेखी स्वरूपात सुपूर्द करतात.
-
-
पुढील प्रक्रिया:
-
राष्ट्रपती राजीनामा स्वीकारतात आणि नवीन उपराष्ट्रपतीच्या निवड प्रक्रियेला प्रारंभ होतो.
-
निवड पद्धत: सर्व लोकसभा व राज्यसभा सदस्यांच्या एकत्रित अनुप्रत्याक्ष मतदान प्रणालीद्वारे निवड होते.
-
रिक्त जागा निर्माण झाल्यास, ६ महिन्यांच्या आत निवड प्रक्रिया पूर्ण केली पाहिजे.
-
-
पदाचे महत्त्व:
-
उपराष्ट्रपती हे राज्यसभेचे सभापती म्हणून कार्य करतात.
-
राष्ट्रपती अनुपस्थित/कार्य करू नसल्यास उपराष्ट्रपती कार्यवाहक राष्ट्रपती होतात.
-
-
परीक्षा दृष्टिकोन:
-
घटना, निवड प्रक्रिया, कार्यकारिणी अधिकार, अप्रत्यक्ष निवड प्रणालीसंदर्भात संभाव्य प्रश्न.
-
2️⃣ NSDL पेमेंट्स बँकेला ‘Scheduled Bank’चा दर्जा | NSDL Payments Bank Gets RBI ‘Scheduled Bank’ Status
-
प्रमुख घटना: NSDL Payments Bank ला रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने Scheduled Bank म्हणून मान्यता दिली आहे.
-
Scheduled Bank म्हणजे:
-
RBI अधिनियम 1934 च्या कलम ४२(६) नुसार, ज्या बँका RBI च्या दुसऱ्या अनुसूचीत नमूद आहेत, त्या Scheduled Banks मानल्या जातात.
-
-
सुविधा व फायदे:
-
RBI कडून रिपो/रिव्हर्स रिपो, सरकारी सुरक्षा व SBI च्या बिडिंगमध्ये सहभाग मिळतो.
-
Payments Bank म्हणून या बँकेचे खातेधारकांसाठी ठेवीवर ₹२ लाख मर्यादा आहे (व्यवसाय खेरीज).
-
सरकारी करवसुली, DBT, डिजिटल खाते सुविधा, आणि NPCI नेटवर्कसह इतर सेवांमध्ये अधिकृत सहभाग.
-
-
महत्त्व:
-
ग्रामीण, निमग्रामीण भागातील वित्तीय समावेशकतेला चालना.
-
डिजिटल बँकिंग, उपयुक्तता व ट्रस्ट वाढतो.
-
-
परीक्षा दृष्टिकोन:
-
'Payments Bank' चा अर्थ, त्यातील अर्थव्यवस्थेतील वाटा, Scheduled व Non-scheduled बँका यातला फरक.
-
3️⃣ ऑपरेशन सिंदूर: दहशतवाद विरोधातील कारवाई | Operation Sindoor: India’s Targeted Strike Against Terror Camps
-
घटना: संसदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी Operation Sindoor संदर्भात सविस्तर माहिती दिली.
-
ऑपरेशनचे स्वरूप:
-
भारतीय लष्कर, गुप्तचर संस्था आणि विशेष दस्ते यांनी पाकिस्तानच्या PoK (Pakistan-occupied Kashmir) भागात गुन्हेगारी/दहशतवादी केंद्रांवर विद्युत वेगाने (२२ मिनिटांत) हल्ले केले.
-
अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, ड्रोन, आणि लेझर गाईडेड शस्त्रांचा वापर.
-
-
राष्ट्रसुरक्षा व परिणाम:
-
अनेक मोठी दहशतवादी केंद्रे, शस्त्र साठे घालवले गेले.
-
सीमावर्ती भागातील नागरिकांचा वाढता विश्वास व जवानांमध्ये मनोबल.
-
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताची धाडसी, जबाबदार प्रतिमा बळकट.
-
-
परीक्षा साठी मुद्दे:
-
राष्ट्रीय सुरक्षा, सर्जिकल स्ट्राईक, Operation Vijay/Meghdoot सारखी सान्निध्य घटना.
-
भारताची PoK संबंधातील धोरणे.
-
📌 राज्यस्तरीय घडामोडी | State Affairs
4️⃣ उत्तर प्रदेश निर्वासितांना मालकी हक्क | UP Government Grants Land Ownership to Refugees
-
प्रमुख घटना: बांगलादेशातून स्थलांतरित झालेल्या २,००० हून अधिक हिंदू कुटुंबांना उत्तर प्रदेश सरकारने जमिनीचे हक्क बहाल केले.
-
आर्थिक-सामाजिक परिणाम:
-
घर, शेती, वीज, शुद्ध पाणी व आरोग्यसेवा उपलब्ध.
-
स्थानिक पोलीस आणि महसूल विभागाच्या माध्यमातून पुनर्वसन तातडीने सुरू.
-
-
धोरणात्मक महत्त्व:
-
NRC/CAA अनुषंगाने, मानवीय व पुनर्वसन नोंदणीकृत धोरणाचा टप्पा.
-
राज्यातील सामाजिक सलोखा व आरक्षणाच्या धोरणावर प्रभाव.
-
-
परीक्षा दृष्टिकोन:
-
जमीन सुधारणा, स्थलांतरण धोरण, राजकीय व तात्त्विक विषय.
-
5️⃣ त्रिपुराला ADB मार्फत ₹९७५ कोटींचा औद्योगिक निधी | ₹975 Cr ADB Loan for Tripura’s Industrial Growth
-
घटना: आशियाई विकास बँकेच्या (ADB) आर्थिक साहाय्याने त्रिपुरातील ९ औद्योगिक क्षेत्रांची पायाभूत सुविधा विकसित करणार.
-
প্রमुख उपक्रम:
-
पॉवर ग्रिड, MSME क्लस्टर, लॉजिस्टिक पार्क्स, वॉटर सप्लाय, रस्ते व आयटी नेटवर्क उभारणी.
-
युवांना कौशल्य प्रशिक्षण, महिला स्वयंरोजगार योजनेलाही चालना.
-
-
परिणाम:
-
पूर्वोत्तर भारताचा आर्थिक विकास, व्यापार मार्गात वाढ, रोजगार संधी.
-
'Act East Policy' अंतर्गत भारत-पूर्वेस व्यापारी द्वारे संधी विस्तार.
-
-
परीक्षा दृष्टिकोन:
-
ADB-भारत भागीदारी, उत्तरपूर्व विकास, औद्योगिक धोरण.
-
📌 आंतरराष्ट्रीय घडामोडी | International Affairs
6️⃣ बांगलादेशमध्ये लढाऊ विमान दुर्घटना | Military Jet Crash Over School in Bangladesh
-
घटना: ढाका येथे बांगलादेश हवाई दलाचे F-7 लढाऊ विमान शाळेवर कोसळले.
-
परिणाम:
-
एक विद्यार्थी मृत्युमुखी; शिक्षक व विद्यार्थ्यांसह १० पेक्षा अधिक जखमी.
-
शाळेची मोठ्या प्रमाणात हानी; प्रशासनाने तातडीने मदत कार्य सुरू केले.
-
-
कारणे:
-
सांघिक तांत्रिक बिघाड, देखभालीतील त्रुटी किंवा वैमानिकाच्या नियोजनातील अपयश.
-
-
परीक्षा दृष्टिकोन:
-
नैसर्गिक आणि मानवनिर्मित आपत्तींमधील फरक, आपत्ती निवारण संरचना.
-
7️⃣ जपानमध्ये सत्ताधारी पक्षाचे बहुमत संपुष्टात | Japan’s Ruling Party Loses Majority in Upper House
-
मुख्य घटना: पंतप्रधान शिगेरू इशिबा यांच्या सत्ताधारी दलाची उच्च सभेतील (Upper House – House of Councillors) बहुमतावर पकड सुटली.
-
कारणं व परिणाम:
-
मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक असमानता, महागाई, व युवा मतदारांचे असंतोष यामुळे पक्ष पराभूत.
-
राजकीय अस्थिरता, धोरणात्मक निर्णयात विलंब किंवा अपयश होण्याची शक्यता.
-
-
भविष्यातील अपेक्षा:
-
युती सरकार किंवा नव्या पक्षाच्या संधी वाढू शकतात.
-
संरक्षण, करसुधारणा, परराष्ट्र संबंधांसाठी धोरणात्मक बदल.
-
-
परीक्षा दृष्टिकोन:
-
Comparative politics, संसदीय पद्धती, बहुमत-अल्पमत परिणाम.
-
📌 महत्त्वाची दिनविशेष | Important Day
8️⃣ २२ जुलै – राष्ट्रीय ध्वज दिन | July 22 – National Flag Adoption Day
-
इतिहास: २२ जुलै १९४७ रोजी संविधान सभेत भारतीय तिरंग्याला अधिकृत मान्यता मिळाली.
-
डिझायनर: पिंगली वेंकय्या, भारतीय सेना व स्वातंत्र्य आंदोलनातील ज्येष्ठ.
-
ध्वजाचे रंग व अर्थ:
-
गिरण्याचा (केशर) – बलिदान
-
पांढरा – सत्य, शांती आणि शुद्धता
-
हिरवा – शेती, उत्पादन व समृद्धी
-
धर्मचक्र (नीळा) – सामाजिक न्याय व प्रगती (अशोक चक्र, २४ आरे)
-
-
सध्याचा नियम:
-
Flag Code of India 2002, improper use वर बंदी
-
शालेय, सार्वजनिक ठिकाणी ध्वजवंदना आणि ध्वजस्तंभाचे महत्त्व.
-
-
परीक्षा दृष्टिकोन:
-
तिरंग्याची रचना, समता, राष्ट्रीय एकात्मता, घटना व कायदा.
-
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा