Daily Current Affairs July 2025 - चालू घडामोडी
चालू घडामोडी: 24 जुलै 2025 │ Current Affairs: 24 July 2025
सर्व स्पर्धा परीक्षा, government jobs, current affairs preparation, and daily news analysis करणाऱ्यांसाठी येथे 24 July 2025 रोजीच्या अत्यंत महत्त्वाच्या Marathi current affairs चा bilingual (मराठी-इंग्रजी) संक्षिप्त आढावा दिला आहे. या article मध्ये national, international, government schemes, science & technology, environment, agriculture, defense updates, sports news, constitution, and trending headlines—हे सर्व competitive exams, MPSC, UPSC, banking, police recruitment, आणि Sarkari Naukri साठी अगदी उपयुक्त स्वरूपात समाविष्ट केले आहेत.
1. उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी प्रक्रिया सुरू │ Process for Election of Vice President Begins
-
बातमीचा सारांश:
उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड यांच्या राजीनाम्यानंतर, नवीन उपराष्ट्रपती निवडण्यासाठी निवडणूक आयोगाने प्रक्रिया सुरू केली. -
पार्श्वभूमी/संदर्भ:
-
उपराष्ट्रपतीपद रिक्त ठेवता येत नाही; राजीनामा मंजूर झाल्यानंतर त्वरित निवडणूक आवश्यक.
-
राज्यसभा अध्यक्षपद ही उपराष्ट्रपतीकडेच जाते.
-
-
महत्त्वपूर्ण मुद्दे:
-
निवडणुकीत लोकसभा आणि राज्यसभा सदस्यांचा 'इलेक्टोरल कॉलेज' सहभाग.
-
मतदान प्रणाली: गुप्त मतदान, प्राधान्य मतपद्धती (Single Transferable Vote; STV).
-
निवडणूक कालमर्यादा – सहसा ६० दिवसात प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते.
-
त्रुटी आढळल्यास न्यायालयीन चौकशी होऊ शकते.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
भारतीय राज्यघटनाचार – अनुच्छेद ६३ ते ७१: उपराष्ट्रपती निवड, अधिकार, कार्यकाल.
-
पोलिटिकल प्रोसेस, संसदशास्त्र वस्तुनिष्ठ प्रश्नासाठी उपयुक्त.
-
2. राष्ट्रीय क्रीडा प्रशासकीय विधेयक संसदेत │ National Sports Governance Bill Introduced in Parliament
-
बातमीचा सारांश:
क्रीडा क्षेत्रात पारदर्शकता, जबाबदारी व जागतिक मानक पाळणारे विधेयक संसदेत सादर झाले. -
पार्श्वभूमी/संदर्भ:
-
BCCI/IOA सारख्या संस्थांमधील गोंधळ, भ्रष्टाचाराच्या तक्रारीमुळे केंद्रीकृत कायद्याची आवश्यकता.
-
-
महत्त्वपूर्ण मुद्दे:
-
BCCI ला पहिल्यांदाच Right to Information (RTI) अंतर्गत आणण्याचा प्रस्ताव.
-
प्रत्येक राष्ट्रीय क्रीडा फेडरेशन (NSF) कडून नियमित लेखा पाहणी.
-
राष्ट्रीय क्रीडा ट्रिब्युनल, वादांचे तातडीने निवारण.
-
अधिकारी, पदाधिकारी यांची वयोमर्यादा – ७५ वर्षे.
-
जागतिक ऑलिम्पिक चार्टरशी कायद्याचे संरेखन.
-
भ्रष्टाचारावर कडक कारवाईचे तरतुदी.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
क्रीडा धोरण, प्रशासन, कायद्याचे बाबतीत Case Study व वस्तुनिष्ठ प्रश्नासाठी महत्त्वाचे.
-
3. भारताचे 'पाईनॲपल' उत्पादनासाठी नवीन जैवतांत्रिक सुधारणा │ Biotech Breakthrough in Indian Pineapple Farming
-
बातमीचा सारांश:
बोस इन्स्टिट्यूटच्या शास्त्रज्ञांच्या 'AcSERK3' जीनवरील शोधामुळे पाईनॲपल या फळपिकात रोगप्रतिबंधक्षम वाण उभारण्यात यश. -
पार्श्वभूमी/संदर्भ:
-
पाईनॲपल पिकात Fusariosis फंगल रोग मोठ्या प्रमाणावर नुकसान करतो.
-
-
महत्त्वपूर्ण मुद्दे:
-
GM तंत्रज्ञानाअंतर्गत 'AcSERK3' जीन बसवून Fusariosis विरुद्ध संरक्षण.
-
शेतकऱ्यांचे उत्पन्न व उत्पादनक्षमता वाढणार.
-
पर्यावरणस्नेही व शाश्वत शेतीला चालना.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
कृषी जैवतंत्रज्ञान, भारतीय शेतीतील इनोव्हेशन.
-
विज्ञान व तंत्रज्ञान, कृषी अभ्यासक्रमातील आधुनिक उदाहरण.
-
4. २०५० पर्यंत शहरे 'दृढ पायाभूत सुविधा'साठी $२.४ ट्रिलियन गुंतवणुकीची गरज │ $2.4 Trillion Urban Resilience Investment Needed By 2050
-
बातमीचा सारांश:
हवामान बदलाचा सामना करायचा असल्यास भारतीय महानगरांमध्ये २०५० पर्यंत $२.४ ट्रिलियन डॉलर्सची गुंतवणूक आवश्यक. -
पार्श्वभूमी/संदर्भ:
-
विश्व बँक आणि क्लायमेट रिझिलियंट सिटी इन्स्टिट्यूटचा अहवाल.
-
-
महत्त्वपूर्ण मुद्दे:
-
दिल्ली, चेन्नई, सूरत, लखनौसारख्या मेट्रो शहरांतील हवामान-आधारित धोक्यांबद्दल इशारा.
-
अहमदाबाद, इंदूर, कोलकाता यातील हरित शहर प्रकल्पांची प्रशंसा.
-
पायाभूत सुविधांचे डिजिटायझेशन, नैसर्गिक आपत्ती व्यवस्थापन.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
शहरी विकास, हवामान बदल, आपत्ती व्यवस्थापन, आर्थिक नियोजन.
-
राज्यशास्त्रीय आणि अर्थशास्त्रीय परीक्षेत वारंवार विचारली जातात.
-
5. भारतीय सैन्याला अमेरिकेच्या 'अपाचे' लढाऊ हेलिकॉप्टरची ३ विमाने मिळाली │ Indian Army Receives First Batch of US Apache Helicopters
-
बातमीचा सारांश:
अमेरिकन बनावटीच्या 'AH-64E Apache' अॅडव्हान्स्ड लढाऊ हेलिकॉप्टर्सपैकी ३ विमाने भारतीय सैन्याच्या ताफ्यात दाखल. -
पार्श्वभूमी/संदर्भ:
-
भारत-अमेरिका संरक्षण भागीदारी अंतर्गत दर्जेदार समारंभ.
-
-
महत्त्वपूर्ण मुद्दे:
-
Apache च्या अत्याधुनिक क्षमतांमुळे सीमावर्ती भागातील सुरक्षा वाढणार.
-
'मेक इन इंडिया' मध्ये काही पार्ट्सचे स्थानिक उत्पादन.
-
मल्टी मिशन, मल्टी रोल हेलिकॉप्टर – रात्रभर, सर्व हवामान मध्ये वापर.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
भारतीय संरक्षणसामग्रीत सुधारणा; सामरिक तयारी.
-
आधुनिक तंत्रज्ञान, सामरिक रणनीती.
-
6. 'माझी पंचायत' अॅपला WSIS पुरस्कार │ 'Meri Panchayat' App Wins WSIS Award
-
बातमीचा सारांश:
'माझी पंचायत' (Meri Panchayat) मोबाईल अॅप्लिकेशनला जिनिव्हा येथील WSIS Champion Award 2025 डिजिटल प्रशासनासाठी प्राप्त. -
पार्श्वभूमी:
-
स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील पारदर्शक सरकारी सेवांच्या विस्तारासाठी डिजिटल उपाय.
-
-
महत्त्वपूर्ण मुद्दे:
-
ग्रामपंचायतीतील उपक्रम, तक्रार निवारण, खात्रीशीर माहितीची उपलब्धता.
-
राष्ट्रीय स्तरावर लोकशाही प्रक्रियांना डिजिटल पुढारपण.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
ई-गव्हर्नन्स, डिजिटल इंडिया मिशन, पंचायतराज प्रणाली.
-
Case Studies व गुड गव्हर्नन्स च्या उत्तरांसाठी.
-
7. महाराष्ट्रात 'ग्रीन महाराष्ट्र' अंतर्गत गडचिरोलीत १ कोटी झाडे लागवड मोहीम │ One Crore Tree Plantation Drive in Gadchiroli, Maharashtra
-
बातमीचा सारांश:
'ग्रीन महाराष्ट्र' अंतर्गत गडचिरोलीमध्ये १ कोटी वृक्षारोपणाचा उपक्रम राज्य सरकारच्या वतीने सुरू. -
पार्श्वभूमी/संदर्भ:
-
महाराष्ट्र सरकारचा वायदा – पर्यावरणपूरक आणि नक्षलग्रस्त भागाचा विकास.
-
-
महत्त्वपूर्ण मुद्दे:
-
रोजगार निर्मिती व स्थानिक युवकांचा सहभाग.
-
जैवविविधता व मृदासंरक्षणासाठी महत्त्व.
-
जंगले वाढल्यास नैसर्गिक आपत्तींचा धोका कमी होतो.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
वनसंवर्धन, राज्यातील पर्यावरण धोरण, ग्रामीण विकास कार्यक्रम.
8. भारतीय तटरक्षक दलाचे 'समुद्र प्रचेत' प्रदूषण नियंत्रण जहाज लोकार्पण │ Indian Coast Guard Launches 'Samudra Prachet' Pollution Control Vessel
-
बातमीचा सारांश:
'समुद्र प्रचेत' हे भारतात तयार केलेले अंतिम प्रदूषण नियंत्रण जहाज 23 जुलै 2025 रोजी गोवा शिपयार्ड लिमिटेड येथे भारतीय तटरक्षक दलाने लाँच केले. -
र्श्वभूमी/महत्त्व:
-
भारतीय सागरी हद्दीत वाढत्या नैसर्गिक व मानवनिर्मित प्रदूषणाच्या पार्श्वभूमीवर, या प्रकारची जहाजे अत्यंत गरजेची ठरली आहेत.
-
भारताच्या सागरी झोनमध्ये विशेषतः तेलगळतीचे धोके मोठ्या प्रमाणात वाढले आहेत.
-
-
उत्कृष्ट वैशिष्ट्ये:
-
लांबी: 114.5 मीटर; रुंदी: 16.5 मीटर; डीस्प्लेसमेंट: 4,170 टन.
-
अत्याधुनिक तेल व रसायन प्रदूषण नियंत्रण साधने; EEZ मधील द्रुत प्रतिसाद क्षमता.
-
‘आत्मनिर्भर भारत’ मोहिमेअंतर्गत देशांतर्गत बांधणी.
-
-
प्रमुख उद्दिष्टे:
-
सागरी जैवविविधतेची सुरक्षा, तेलगळतीला प्रतिकार, विविध मंत्रालयांचे आपत्कालीन समन्वय.
-
पायरसी/प्रदूषण नियंत्रणाच्या आंतरराष्ट्रीय नियमांचे पालन.
-
-
परीक्षा उपयोग:
-
सागरी सुरक्षा, वातावरण व्यवस्थापन, जलप्रदूषण नियंत्रणातील भारताची कृतिशीलता.
-
9. भारताच्या पासपोर्टला Henley Passport Index मध्ये ऐतिहासिक वाढ │ Indian Passport Makes Biggest Jump in Henley Passport Index
-
बातमीचा सारांश:
Henley Passport Index 2025 मध्ये भारतीय पासपोर्ट ८ क्रमांकांनी वर जाऊन ७७व्या स्थानावर पोहोचला—हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा उडी. -
महत्त्व:
-
भारतीय नागरिकांना आता ५९ देशांत व्हिसाशिवाय किंवा व्हिसा-ऑन-अरायव्हल मिळू शकते.
-
भारताने पाकिस्तान, बांगलादेशसह अनेक आफ्रिकी देशांपेक्षा वरचा क्रमांक मिळवला.
-
-
आंतरराष्ट्रीय तुलनात्मक माहिती:
स्थान देश व्हिसा-फ्री गंतव्यस्थाने 1 सिंगापूर 193 77 भारत 59 -
कारणे व परिणाम:
-
वाढती जागतिक मुत्सद्देगिरी, वाणिज्य-पर्यटनास चालना, नागरिकांसाठी स्थलांतर सुलभता.
-
अजूनही युरोपियन शेंगेन देश, अमेरिका अशा विकसित देशांसाठी प्रवेश मर्यादित.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
समानता, जागतिक संबंधांत भारताची शक्ती, आंतरराष्ट्रीय चलनवलन.
-
10. मुंबई विमानतळ सलग तिसऱ्या वर्षी जगातील शीर्ष १० मध्ये │ Mumbai Airport Among World’s Top 10 for Third Year
-
बातमीचा सारांश:
छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळाने सलग तिसर्या वर्षी 'Skytax World Airport Awards 2025' मध्ये जगातील सर्वोत्तम १० विमानतळांमध्ये स्थान मिळवले. -
प्रमुख मुद्दे:
-
ग्राहक सेवा, स्वच्छता, सुसज्ज सुविधा यावरून जागतिक स्तरावर मानांकन मिळाले.
-
या मान्यतेमुळे भारताच्या नागरी उड्डाण क्षेत्राचा जागतिक दबदबा वाढला आहे.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
नागरी वाहतूक, आधुनिक पायाभूत सुविधा, भारताचे जागतिक स्थान.
-
-
स्रोत:
11. सुहानी शाह फिजम 'ऑस्कर' जिंकणारी पहिली भारतीय जादूगार │ Suhani Shah: First Indian to Win Oscar for Magicians at FISM 2025
-
बातमीचा सारांश:
सुहानी शाह ही FISM World Championship of Magic 2025 (चकित करणारी जादूगारांची ऑस्कर स्पर्धा) जिंकणारी पहिली भारतीय ठरली आहे. -
महत्त्व:
-
जादूच्या 'Mentalism' प्रकारात उत्कृष्ट कामगिरी; जागतिक दर्जाचा बहुमान.
-
भारतात महिला कलावंतांसाठी प्रेरणादायी साधना.
-
-
परीक्षा उपयोग:
-
आधुनिक कला, भारतीय प्रतिभा, महिला सक्षमीकरण, सांस्कृतिक गौरव.
-
12. भारताच्या राज्यघटना अनुच्छेद 67A: उपराष्ट्रपतीचा राजीनामा प्रक्रिया │ Article 67A of Indian Constitution: Vice President’s Resignation Process
-
सारांश:
अनुच्छेद 67A नुसार उपराष्ट्रपती आपल्या इच्छेनुसार राजीनामा देऊ शकतात, यासाठी ते राजीनामा थेट राष्ट्रपतींकडे लेखी स्वरूपात द्यावा लागतो. -
महत्त्व:
-
राजीनामा स्वीकारल्यानंतर पद रिक्त मानले जाते, त्यामुळे लवकर निवडणूक, प्रस्थापित घटनात्मक प्रक्रिया सुरू होते.
-
-
परीक्षा दृष्टीने:
-
घटनात्मक प्रक्रिया, उपराष्ट्रपती स्थानाचे नियम (अनुच्छेद ६३-७१, विशेषतः ६७A), भारतीय लोकशाहीतील महत्त्व.
-
-
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा