Daily Current Affairs 7 August 2025- चालू घडामोडी

‘Daily Current Affairs August 2025 – चालू घडामोडी’ मध्ये अत्यंत महत्वाच्या राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय विषयांचा सविस्तर आढावा दिला आहे. हा ब्लॉग स्पर्धा परीक्षा, MPSC, UPSC, आणि इतर सरकारी परीक्षा तयारीसाठी उपयुक्त असून, तुम्हाला पर्यावरण, तंत्रज्ञान, सामाजिक कल्याण, अर्थव्यवस्था, शासन, संरक्षण व कला-संस्कृती यांच्याशी संबंधित मराठी आणि इंग्रजी keywords सहित अभ्यासासाठी संपूर्ण माहिती मिळेल. मुख्य मुद्दे उत्कृष्ट रीतीने विभागलेले असून, सुरक्षित डिजिटल बँकिंग, जलविद्युत प्रकल्प, जैवविविधता संवर्धन, उच्च शिक्षण योजना, ग्रीन हायड्रोजन मिशन, तसेच जागतिक स्तरावरील सांस्कृतिक व सैन्य सहकार्यावरही लक्ष केंद्रित केले आहे. या ब्लॉगमुळे तुम्हाला चालू घडामोडीवर धारदार पकड मिळेल आणि Search Engine Optimization (SEO) च्या दृष्टीनेही या keywords चा प्रभावी वापर केला आहे, जसे की daily current affairs august 2025, marathi current affairs, environmental conservation, energy policy, government schemes, vice president powers, pariksha pe charcha, electric vehicles, and more.




१. इंडो-बर्मा रामसर प्रादेशिक उपक्रम (Indo-Burma Ramsar Regional Initiative – IBRRI)

IUCN campaign graphic showing conservation efforts

सारांश:

आंतरराष्ट्रीय रामसर करारांतर्गत भारत, कंबोडिया, लाओस, म्यानमार, थायलंड व व्हिएतनामसह इंडो-बर्मा प्रदेशातील वेटलँड्स (दलदली/ओल्या भूमी) संवर्धनासाठी IBRRI नाविने २०२५–३० रणनीती घोषित केली. या उपक्रमाचा हेतू प्रदेशातील ओलांडणी व नाजूक वेटलँड इकोसिस्टमचे रक्षण, संशोधन, मीडिया-अभियान, लोकसहभाग, आणि हवामान अनुकूलता वाढवणे असा आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे:

  • IBRRI चे मुख्यालय IUCN Asia Regional Office, बँकॉक.
  • प्रादेशिक स्टीयरिंग कमिटी, ५ देशांचे अधिकारी, NGO, वैज्ञानिक व रामसर सचिवालयाच्या समन्वयाने कार्य.
  • वेटलँड लॉस थांबवणे/उलटवणे, सीमा-पार सहकार्य, पाणथळा पक्षी, मासेमारी-जैवविविधता सुरक्षेला प्राधान्य.
  • स्थानिक आजीविका, पूर नियंत्रण, कार्बन सिंकची भूमिका, क्लायमेट ऍक्शनमध्ये वाटा.
  • परीक्षा उपयोग: पर्यावरणीय कन्सर्वेशन, जागतिक जैवविविधता, सीमा ओलांडणारे सहकार्य, रामसर कराराचा अभ्यास.


    २. ‘अपना घर’ विश्रांती केंद्र (Apna Ghar Resting Facilities for Truck Drivers)

    सारांश:
    देशभरातील ट्रक आणि मालवाहू वाहन चालकाशिवाय भारताच्या लॉजिस्टिक्स व पुरवठा साखळीची कल्पनाच अशक्य. यासाठी सरकारने “अपना घर” उपक्रमांतर्गत ३६८ नूतन विश्रांती केंद्रे पेट्रोल पंपांवर उपलब्ध करून दिली.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • ४,६११ खाटांची सोय, प्रत्येक केंद्रावर शुद्ध पाणी, टॉयलेट, स्नानगृह, रुंदीदार विश्रांतीकक्ष, CCTV सुरक्षेसह.
  • स्वस्त जेवण, सेल्फ कुकिंग झोन, अॅप बुकिंग, महिला चालकांसाठी स्वतंत्र सुविधा.
  • अपघात, आरोग्य, थकवा कमी; सामाजिक प्रतिष्ठा, कामाचा दर्जा वाढण्यास योगदान.
  • रस्ते सुरक्षा व व्यावसायिक दक्षता वाढवण्यासाठी अनिवार्य उपाय.
  • परीक्षा उपयोग: सरकारी कल्याण योजना, लॉजिस्टिक्स, वाहतूक-व्यवस्था, CSR व कामगार कल्याण.


    ३. भारताचे उपराष्ट्रपती – भूमिका व शक्ती (Role and Powers of Vice President)

    सारांश:
    उपराष्ट्रपती (Vice President): भारतातील दुसरे सर्वोच्च घटनात्मक पद. ते राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष आणि राष्ट्रपती अनुपस्थित किंवा अनुपलब्ध असताना राष्ट्रपतीचे कार्य करत असतात.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • कार्य: संसद व विशेषत: राज्यसभेचा निष्पक्ष अध्यक्ष, गटणीत, दीर्घकालीन सुरू असलेल्या कामकाजावर नियंत्रण व निर्णायक मताचा अधिकार.
  • राष्ट्रपतीची अनुपस्थिती, मृत्यु, राजीनामा (इ.) प्रसंगी राष्ट्रपतीपदाची सर्व जबाबदारी (कार्यभार).
  • सार्वत्रिक मांडणी, प्रश्नोत्तर, शिस्तीवर खंबीर नियंत्रण.
  • उपराष्ट्रपती संसदेत मतदान करत नाहीत, फक्त मतांची समस्यानुसार निर्णायक भूमिका वठवतात.
  • परीक्षा उपयोग: भारतीय घटना-चौकट, प्रमुख घटनात्मक अधिकारी, राज्यव्यवस्था, संसद कार्यपद्धती.


    ४. उपराष्ट्रपतीपदाशी संबंधित भारतीय घटनेचे अनुच्छेद (Constitutional Articles Related to the Vice President of India)

    सारांश:
    संविधानाच्या अनुच्छेद ६३ ते ७१ मध्ये उपराष्ट्रपतीच्या नियुक्तीपासून ते शपथविधी, कार्यकाल, अधिकार-जबाबदाऱ्या, निवडणूक पद्धती आदींचा सविस्तर उल्लेख आहे.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • अनुच्छेद ६३: उपराष्ट्रपतीपदाची सर्जना.
  • अनुच्छेद ६४: राज्यसभा अध्यक्षपद (पदसिद्ध) व संचालनासाठी नियुक्ती.
  • अनुच्छेद ६५: राष्ट्रपतीचे कार्यभार नियोजन — राष्ट्रपती अनुपस्थित असल्यास उपराष्ट्रपतीकडे कार्यभार.
  • अनुच्छेद ६६: संसद सदस्य (संसदेची संयुक्त सभा) अप्रत्यक्ष मतदान.
  • अनुच्छेद ६७-६९: कार्यकाल (५ वर्षे), राजीनामा, अपात्रता, शपथ, कार्यभार आरंभ, इ.
  • अनुच्छेद ७०-७१: अधिकार हस्तांतरण व विवाद निवारण.
  • परीक्षा उपयोग: भारतीय संविधान, संसद व राज्यघटना, सरकारी पदांची घडामोडी.


    ५. परीक्षे पे चर्चा – गिनीज विक्रम (Pariksha Pe Charcha: Guinness World Record)

    Screenshot from source

    सारांश:
    ‘परीक्षा पे चर्चा २०२५’ या पंतप्रधान मोदींच्या विद्यार्थ्यांशी संवाद उपक्रमाने ३.५३ कोटी नोंदणीकृत विद्यार्थ्यांसह “गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड” प्रस्थापित केला.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • देशभरातील सर्व राज्यांमधून आणि विविध शिक्षण मंडळांमधून उत्स्फूर्त सहभाग.
  • डिजिटल माध्यमातून नोंदणी आणि प्रश्नोत्तरे; मंचावर विविध शॉर्टलिस्टेड विद्यार्थ्यांचे थेट संवाद.
  • MyGov, EduMin, देशी-विदेश भारतीय शाळांचा समावेश.
  • सकारात्मक दृष्टिकोन, तणावमुक्त परीक्षेविषयी जागरूकता.
  • परीक्षा उपयोग: शिक्षण डिजिटलायझेशन, राष्ट्रीय पातळीवरील उपक्रम, गिनीज रेकॉर्ड विषय, व्हॅल्यू एज्युकेशन.


    ६. इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी $२०० अब्ज संधी – नीती आयोग रिपोर्ट (NITI Aayog EV Opportunity)

    Image from PIB Press Release PRID=2152240

    सारांश:
    NITI Aayog च्या रिपोर्टनुसार भारताची EV (इलेक्ट्रिक वाहने) बाजारपेठ २०३० पर्यंत किमान $२०० अब्ज संधी निर्माण करणार.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • २०२४ मध्ये EVs चा भाग ७.६% (Online Penetration); २०३० साठी ३०% लक्ष्य.
  • सार्वजनिक परिवहन (बस), मालवाहतूक, दुचाकी, तीनचाकी श्रेणीमध्ये विशेष भर; EV उद्योगाचे देशात उत्पादन, चार्जिंग तंत्रसुविधा, ग्रीन इकॉनॉमी.
  • इंधन आयात, CO2 उत्सर्जन घट, स्वच्छ ऊर्जा, स्थानिक रोजगारवाढ.
  • नियम सुलभता, वित्तपुरवठा, नवोन्मेष प्रकल्पांचा आधार झपाट्याने वाढीस, स्थानिक पातळीवर पायलट प्रकल्प.
  • परीक्षा उपयोग: ऊर्जा धोरण, इ-मोबिलिटी, आर्थिक विकास.


    इलेक्ट्रिक वाहनासंबंधी बातमीसाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.

    ७. जलविद्युत राजधानी – अरुणाचल प्रदेश (Hydropower Capital: Arunachal Pradesh)

    Screenshot from Instagram user @chownamein

    सारांश:
    ५६,००० मेगावॅटच्या जलविद्युत क्षमतेसह अरुणाचल प्रदेशाला ‘भारताची जलविद्युत राजधानी’ मानले जाते.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • विशाल Dam प्रकल्प (डिबांग, सियांग, पारे, कमेंग, सुबनसिरी).
  • देशातील सर्वोच्च जलप्रवाही नद्या, नैसर्गिक सौंदर्य.
  • पूर्वोत्तर राज्यांच्या आर्थिक विकास, स्वच्छ-ऊर्जा, पशुपालन-शेतीला प्रोत्साहन.
  • ऊर्जा निर्यात, पर्यावरण संरक्षण, स्थानिक रोजगारवाढ व पायाभूत सुविधा.
  • परीक्षा उपयोग: राज्यांची पर्यावरणीय विशेषता, ऊर्जा धोरण, पायाभूत उद्योग.


    ८. जगातील सर्वात दुर्मीळ रक्तगट CRIB – भारतातील शोध (World’s Rarest Blood Group ‘CRIB’ found in India)

    India Today article image about rare Crib blood group found in Bengaluru woman

    सारांश:
    बंगळुरूच्या महिलेच्या रुग्णवास्तवातून जगातील ‘Cromer India Bengaluru’ (CRIB) हा अतिदुर्मीळ रक्तगट ISBT ने पहिल्यांदा मान्यता दिली.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • CRIB हा Cromer अँटिजनशी बदललेल्या PicA प्रोटीनमुळे, WHO सुद्धा अप्रतिम मान्यता.
  • ब्लड बैंक सिस्टीम व ट्रान्सफ्यूजनमध्ये राष्ट्रीय/आंतरराष्ट्रीय दृष्टीकोन बदलाचा प्रारंभ.
  • मेडिकल इतिहासात जागतिक मान्यता असलेला अद्वितीय रक्तगट.
  • परीक्षा उपयोग: वैद्यकीय सायन्स, रक्तदान व्यवस्थापन, जैव-वनस्पती शास्त्र.


    ९. मेक इन इंडिया ग्रीन हायड्रोजन प्लांट (India’s First Make in India Hydrogen Plant)

    सारांश:
    गुजरातच्या कांडला (Deendayal Port) येथे देशातील पहिला १००% स्वदेशी Green Hydrogen उत्पादन केंद्र.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • १ MW क्षमतेचा पहिला टप्पा, १० MW वाढीसाठी योजना; सर्व उपकरणे स्वदेशी कंपन्यांकडून.
  • देशातील मारिटाईम ऑपरेशन्स, बस व इतर वाहतूकीसाठी वापर सुरु.
  • ग्रीन हायड्रोजन उत्पादनाद्वारे कार्बन उत्सर्जनात घट, ग्लोबल ग्रीन एनर्जी बाजारातील सहभाग.
  • National Green Hydrogen Mission सोबत संरेखन.
  • परीक्षा उपयोग: ऊर्जा शाश्वतता, क्लीन इकोनॉमी, औद्योगिक नवकल्पना.


    १०. SIMBEX २०२५ – भारत-सिंगापूर नौदल संयुक्त सराव

    SIMBEX 2025 naval cooperation - Indian and Singapore naval forces

    सारांश:
    SIMBEX (Singapore-India Maritime Bilateral Exercise) २०२५ यशस्वीपणे पार पडला; सागरी सुरक्षेवरील परस्पर सहकार्य बळकट.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • सतत ३० वर्षांपासून SIMBEX संबंध दृढ; आधुनिक वारशास्त्र, सबमरीन व एअर, Surface Ops, मरीन सेंसर्स.
  • जागतिक सागरी व्यापार सुरक्षेत सामुदायिक जबाबदारी, समुद्रातील स्थैर्य.
  • AI-ड्रिव्हन युद्ध कौशल्ये, डेटा शेअरिंग, ट्रायल आणि मिशन-अपडेटेड प्लॅटफॉर्मचा वापर.
  • परीक्षा उपयोग: संरक्षण, आंतरराष्ट्रीय सागरी सहकार्य, संयुक्त युद्ध सराव.


    ११. जैव-संपृक्त बटाटे – “हिडन हंगर”शी लढण्यासाठी (Bio-Fortified Potatoes to Tackle Hidden Hunger)

    सारांश:
    भारताच्या अन्नसुरक्षेसाठी दूरदृष्टी – नव्या जैव-संपृक्त बटाट्यांनी, झिंक व आयर्न यांसारखे सूक्ष्मपोषक वाढवले.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • ग्रामीण व शहरी भागातील सूक्ष्म पोषण तूट कमीत कमी करण्याचा उद्देश.
  • महिला, बालकांत ‘हिडन हंगर’शी लढ्यात मदत.
  • ICAR, CIMMYT, CIP सहभागी; देशातील विविध राज्यांत पायलट प्रकल्पांची अंमलबजावणी.
  • परीक्षा उपयोग: कृषी नवकल्पना, सार्वजनिक आरोग्य, अन्न-आहार शास्त्र.


    १२. भारत – जगातील ५वा सर्वात मोठा विमान बाजार (5th Biggest Aviation Market)

    सारांश:
    भारतातील प्रवाशी हवाई वाहतूक क्षेत्र २०२५ मध्ये जगात पाचव्या स्थानावर, प्रत्येकी वर्षानुसार ३५ कोटींवर उलाढाल.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • पायाभूत सुविधा: १४८ विमानतळ; सिडिओ (CDO), ५G कनेक्टिव्हिटी, डिजिटल-चेकइन.
  • लो-कॉस्ट कॅरिअर्स, देशांतर्गत वात्रण वाढ, Air India व इतर कंपन्यांचे fleet expansion.
  • क्षेत्रातील रोजगार, संगणकीकरण, महिला-पुरुष सहभाग वाढ, पर्यटनात भर.
  • परीक्षा उपयोग: आर्थिक विकास, लॉजिस्टिक क्षेत्र, ग्रामीण-शहरी एकात्मता.


    १३. उपराष्ट्रपती निवड प्रक्रिया (Election of Vice President of India)

    सारांश:
    उपराष्ट्रपती निवड संसद सदस्यांच्या अप्रत्यक्ष, गुप्त मतदानाने proportional representation व single transferable vote वर.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • लायकतेसाठी वय ३५, राज्यसभा/लोकसभेचा सदस्य नको, भारताचा नागरिक असावा.
  • निवडणूक मंडळ: संसदेचे दोन्ही सभागृह सदस्य.
  • निवडणीतील मतांचे मूल्य एकसमान, राज्यसभा अध्यक्षपद मिळते.
  • निवडणुकीसाठी चौकट ६६वे अनुच्छेद, लवचिक व पारदर्शक प्रणाली.
  • परीक्षा उपयोग: घटनात्मक प्रक्रिया, संसद व्यवहार, राजकीय विज्ञान.

    १४. असम – मुझ्या मन्त्री निजुत मोइना २.० (Mukhya Mantrir Nijut Moina 2.0, Assam)

    सारांश:
    असममधील "मुख्यमंत्री निजुत मोइना" (२.०) योजनेंतर्गत राज्यातील महाविद्यालयीन मुलींना आर्थिक मदत व उच्च शिक्षणाचा पाठिंबा.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • ३२० कोटींचा निधी, लाखो मुलींना आकाऊंटमध्ये थेट शिष्यवृत्ती.
  • ड्रोपआउट कमी, महिला सक्षमीकरण, STEM शाखांमधील स्वीकार वृध्दी.
  • गरिबी निर्मूलन, सरकारचा शिक्षण व समावेशनाकडे ठाम कल.
  • परीक्षा उपयोग: राज्य सरकार योजना, महिला हक्क, सामाजिक समावेश.


    १५. छत्तीसगड – नवा मिनरल बेल्ट (Chhattisgarh – Major Mineral Belt Discovery)

    सारांश:
    छत्तीसगड राज्याच्या महासमुंद जिल्ह्याचा भारताच्या Ni (निकेल), Cu (तांबे), PGE (प्लॅटिनम ग्रुप Elements) खनिज पट्ट्यात समावेश – भारतासाठी भविष्यातील कच्चा मालाचा स्रोत.

    महत्त्वाचे मुद्दे:

  • खनिज जास्त प्रमाणात उपलब्ध – इलेक्ट्रॉनिक्स, नाणे, वैद्यकीय उपकरणांमध्ये वापरासाठी उपयुक्त.
  • भू-शास्त्रीय अभ्यास, संपत्ती रक्षणा व खाणीद्वारे रोजगार-आर्थिक वृद्धीला हातभार.
  • राष्ट्रीय खनिज धोरण २०३०शी सुसंगत.
  • परीक्षा उपयोग: खनिज अर्थव्यवस्था, औद्योगिक धोरण, भूगोल.




    टिप्पण्या

    या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

    Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

    यशोगाथा (Success Story) - संतोष खाडे (पोलीस उपअधीक्षक/ DySP)

    Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

    Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

    Daily Current Affairs July 2025 - चालू घडामोडी

    Daily Current Affairs July 2025 - चालू घडामोडी

    Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी

    Daily Current Affairs August 2025- चालू घडामोडी

    Daily Current Affairs May 2025- चालू घडामोडी

    Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी