Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी
8 जून 2025 रोजीच्या चालू घडामोडी (Current Affairs) लेखात आपण India Pavilion at World Expo Osaka 2025, ₹6,262 कोटींच्या ग्रामीण विकास योजना, FSSAI चा 'Stop Obesity' उपक्रम, तसेच 270 Million Indians Out of Poverty: World Bank Report, Coco Gauff wins French Open 2025, Arjun Erigaisi beats Magnus Carlsen, आणि PMO’s Plan for India’s Big 4 Audit Firms यांसारख्या महत्वाच्या घडामोडी समाविष्ट केल्या आहेत. या सर्व विषयांवर आधारित मुद्देसूद विश्लेषण MPSC, UPSC, आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे.
1. वर्ल्ड
एक्स्पो ओसाका 2025 मध्ये भारत मंडप आघाडीवर | India Pavilion
Among Top at World Expo Osaka 2025
🔹 घटनासारांश (Event Summary)
जपानमधील वर्ल्ड एक्स्पो ओसाका 2025 मध्ये भारताचे "India
Pavilion" हे सर्वश्रेष्ठ आकर्षणांपैकी एक ठरले आहे.
याचे संकल्पनात्मक दिग्दर्शन संस्कृती मंत्रालय व IGNCA (इंदिरा गांधी नॅशनल सेंटर फॉर आर्ट्स) कडून करण्यात आले
आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points)
- थीम: Culture,
Commerce, and Compassion
- Pavilion
चे नाव: भारत मंडप – प्राचीन वारसा + आधुनिक प्रगतीचा संगम
- IGNCA
कडून पूर्ण क्युरेशन
- सहभाग: भारतीय शिल्पकला, योग, आयुर्वेद, स्टार्टअप्स, डिजिटल इंडिया
- भारताच्या G20 यशाचे सादरीकरण — वसुधैव कुटुंबकम, Amrit
Kaal
🔹 परिणाम / संदर्भ (Impact / Contextual
Relevance)
- भारताच्या सॉफ्ट पॉवर डिप्लोमसीला चालना
- पर्यटन, व्यापार, गुंतवणूक वाढविण्यास मदत
- भारताच्या ग्लोबल ब्रँडिंगचा उत्कृष्ट नमुना
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून (Exam
Perspective)
- World
Expo 2025 ➤ आयोजक: BIE, स्थान: ओसाका,
जपान
- IGNCA
➤ स्थापना:
1985, मुख्यालय: नवी दिल्ली
- भारत मंडपम = सांस्कृतिक मुत्सद्देगिरी + आर्थिक संधी
- सॉफ्ट पॉवर धोरण, Brand India,
G20 नंतरच्या भारताची प्रतिमा
2. मध्य
प्रदेशात 6,262 कोटींच्या विकासकामांचे भूमिपूजन | ₹6,262 Cr
Development Push in Sehore, MP
🔹 घटनासारांश:
केंद्रीय कृषी मंत्री शिवराजसिंह
चौहान यांनी सेहोर (म.प्र.) येथे
विविध विकास प्रकल्पांचे उद्घाटन व भूमिपूजन केले.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- PMAY अंतर्गत 7.85 लाख घरे मंजूर
- MGNREGA
साठी ₹6,262 कोटींचा निधी
- “लखपती दीदी” संकल्पना
- Viksit
Krishi Sankalp Abhiyan चे
आवाहन
🔹 परिणाम:
- ग्रामीण अर्थव्यवस्था मजबूत
- महिला सक्षमीकरणाला गती
- पायाभूत सुविधा व सिंचन विकास
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- PMAY,
MGNREGA, कृषी अभियाने
- ग्रामीण विकास योजनांचे फायदे
3. ‘एक
पेड माँ के नाम 2.0’ उपक्रमात खाण मंत्रालयाचा सहभाग | Mines Ministry Joins
‘Ek Ped Maa Ke Naam 2.0’
🔹 घटनासारांश:
नवी दिल्लीतील वसंत कुंज येथे
‘एक पेड माँ के
नाम 2.0’ वृक्षारोपण मोहिम राबवली.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- खाण मंत्रालयाचे सचिव V.L. कांथा राव यांच्या नेतृत्वाखाली
- मातेसाठी वृक्षारोपणाची भावनिक व पर्यावरणीय संकल्पना
🔹 परिणाम:
- पर्यावरणविषयक जनजागृती
- हरित भारतासाठी सामाजिक सहभाग
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- पर्यावरण संवर्धन मोहिमा
- सामाजिक बांधिलकीतून पर्यावरणीय चळवळी
4. ‘स्टॉप
ओबेसिटी’ अभियानास सुरुवात – FSSAI चा उपक्रम | FSSAI Launches
‘Stop Obesity’ Campaign on Food Safety Day
🔹 घटनासारांश:
FSSAI च्या Eat Right
India अंतर्गत ‘Stop
Obesity by Eating Safe & Healthy’ मोहीमेचे
उद्घाटन NIMHANS, बेंगळूरु येथे झाले.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- तेल सेवनात 10% घटवण्याचे आवाहन
- शाळांसाठी Eat Right
Activity Book चे प्रकाशन
- सायन्स-आधारित अन्नसुरक्षा
- सायन लँग्वेज, FM रेडिओ, डिजिटल प्लॅटफॉर्मद्वारे प्रचार
🔹 परिणाम:
- आरोग्यदायी खाद्यसंस्काराची गती
- NCDs
(Obesity, Diabetes) विरुद्ध
लढा
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- FSSAI,
Eat Right India, जागतिक
अन्नसुरक्षा दिन
- आरोग्य धोरणे आणि पोषण योजना
5. Viksit Krishi Sankalp Abhiyan – 8,188 गावांत 8.9 लाख शेतकऱ्यांशी संवाद | National Agri
Campaign Reaches 8.9 Lakh Farmers
🔹 घटनासारांश:
29 मे – 12 जून 2025 दरम्यान Viksit Krishi
Sankalp Abhiyan अंतर्गत
ICAR-IIHR, बेंगळूरु येथे कार्यक्रम झाला.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- 1,896
पथकांनी 8.95 लाख शेतकऱ्यांशी संवाद
- 327 जाती/हायब्रिड, 154 तंत्रज्ञान सादर
- कृषी संशोधन-प्रणालीला गाव पातळीवर पोहोच
🔹 परिणाम:
- संशोधन आधारित शेती
- शाश्वत उत्पादन व आर्थिक स्थिरता
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- ICAR-IIHR
चे योगदान
- कृषी व तंत्रज्ञान एकत्रीकरण
- ग्रामीण शेती नवसंवर्धन
6. RBI चे गव्हर्नर 16व्या वित्त आयोगाचे सदस्य | RBI Dy. Governor
Joins 16th Finance Commission
🔹 घटनासारांश:
T. रबी शंकर यांची 16व्या
वित्त आयोगावर अंशकालिक सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- अध्यक्ष: डॉ. अरविंद पनगडिया
- कार्यकाळ: रिपोर्ट सादरीकरण किंवा 31 ऑक्टोबर 2025 पर्यंत
- सदस्य अजयराज ज्हा यांनी राजीनामा दिल्यानंतर नियुक्ती
🔹 परिणाम:
- आयोगाचे कार्य पुन्हा गतिमान
- RBI चा वित्त धोरणात थेट सहभाग
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- वित्त आयोगाचे कार्य व कार्यकाळ
- केंद्र–राज्य निधी वाटप
- RBI व CAG यांचे आर्थिक धोरणातील स्थान
7. आपत्ती
प्रतिरोधक पायाभूत विकासासाठी जागतिक परिषद | PM at International
Conference on Disaster Resilient Infrastructure (ICDRI 2025)
🔹 घटनासारांश:
PM मोदींनी ICDRI 2025
(फ्रान्स) या परिषदेत 5 जागतिक
प्राधान्यक्रम मांडले.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे:
- Disaster
Resilience शिकवण उच्च शिक्षणात
- जागतिक डिजिटल रिपॉझिटरी
- नवप्रवर्तनशील वित्तयोजना
- Small
Island States साठी
विशेष योजना
- Early
Warning Systems मजबूत
करणे
🔹 परिणाम:
- जागतिक सहकार्य
- हवामान आपत्तींसाठी सज्जता
- भारताचे नेतृत्व CDRI अंतर्गत दृढ
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून:
- CDRI
ची स्थापना, उद्दिष्टे
- आपत्ती व्यवस्थापन धोरण
- SIDS
(Small Island Developing States) संदर्भ
8. २७
कोटी भारतीयांना अति-दारिद्र्याच्या यादीतून मुक्ती — 270 Million Indians
Out of Extreme Poverty List: World Bank
🔹 घटनासारांश (Event Summary)
जागतिक बँकेच्या अहवालानुसार २००५ ते २०२१
दरम्यान भारताने २७ कोटी नागरिकांना
अति-दारिद्र्य रेषेखालील स्थितीतून बाहेर काढले आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points)
- २००५ साली ६५% भारतीय अति-दारिद्र्यात, २०२१ साली हे प्रमाण १२% पर्यंत घसरले
- ग्रामीण भागात Poverty Reduction
जास्त प्रभावी
- Direct
Benefit Transfer (DBT) आणि
उज्ज्वला/स्वच्छ भारत योजनांचे योगदान
🔹 परिणाम / संदर्भ
- भारताची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारते आहे
- Global
South साठी एक विकास मॉडेल ठरू शकतो
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून (Exam
Perspective)
- जागतिक बँकाचे Poverty मोजण्याचे निकष
- DBT,
PMGKY, PMAY, MGNREGA यांसारख्या
योजनांचे योगदान
- Sustainable
Development Goals (SDG) — Goal 1: No Poverty
9. मुंबई-पुणे एक्सप्रेस वे आता 10-लेन सुपरहायवे? — MSRDC Proposes
10-lane Mumbai–Pune Super Expressway
🔹 घटनासारांश
महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (MSRDC) ने ९,५००
कोटी रुपयांच्या नव्या योजनेअंतर्गत मुंबई–पुणे द्रुतगती मार्ग
१० लेनमध्ये रूपांतर करण्याची योजना मांडली आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे
- सध्याचा मार्ग ६ लेन; अपघाताचे प्रमाण जास्त
- नव्या alignment मध्ये 84 किमी नवीन मार्ग; सध्याच्या मार्गाशी समांतर
- व्हिहिकल सेपरेशन, वाहतूक नियंत्रणासाठी ‘Access
Control’ प्रणाली
🔹 परिणाम / संदर्भ
- वाहतुकीची सुरळीतता, अपघातांचे प्रमाण कमी
- राज्य व केंद्र सरकारमधील समन्वय महत्त्वाचा
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
- भारतातील महत्वाचे महामार्ग प्रकल्प
- Bharatmala
Project संदर्भात
- PPP
(Public-Private Partnership) मोड
10. भारताचे
‘Big 4’ ऑडिट फर्म्स उभारण्याचा PMO चा विचार — PMO Plans to Create
India’s Own Big Four Accounting Firms
🔹 घटनासारांश
PMO भारतात स्वतंत्र मोठ्या ४ ऑडिट कंपन्यांचे
स्वरूप तयार करण्यासाठी धोरणात्मक
बैठक घेणार आहे, जेणेकरून EY, Deloitte सारख्या बहुराष्ट्रीय
फर्म्सवर अवलंबित्व कमी होईल.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे
- वैश्विक ट्रस्ट आणि क्षमता निर्माण करण्याचा उद्देश
- ICAI
आणि CAG चा सहभाग अपेक्षित
- आत्मनिर्भर भारत आणि Ease of Doing
Business ला चालना
🔹 परिणाम / संदर्भ
- भारतातील आर्थिक पारदर्शकता व वित्तीय स्वायत्तता वाढेल
- जागतिक पातळीवर भारतीय ऑडिट सन्मान मिळेल
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
- ICAI,
NFRA, CAG यांची भूमिका
- आर्थिक प्रशासनात पारदर्शकता
- आत्मनिर्भर भारत अंतर्गत आर्थिक धोरणे
11. कोको
गॉफने फ्रेंच ओपन जिंकले — Coco Gauff Defeats
Sabalenka to Win French Open 2025
🔹 घटनासारांश
अमेरिकेच्या कोको गॉफने बेलारूसच्या
आरायना सबालेंका हिला पराभूत करून
फ्रेंच ओपन 2025 महिला एकेरीचे विजेतेपद पटकावले.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे
- 6-4,
5-7, 6-2 असा अंतिम स्कोअर
- गॉफचे दुसरे ग्रँड स्लॅम विजेतेपद
- सबालेंकाचा सातत्यपूर्ण पण अपयशी प्रयत्न
🔹 परिणाम / संदर्भ
- युवा खेळाडूंना प्रेरणा
- अमेरिकन टेनिसची नवसंधी
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
- Grand
Slam स्पर्धा: चार प्रकार
- 2025
French Open विजेते
(पुरुष/महिला)
- भारतातील टेनिस खेळाच्या प्रगतीसाठी धोरण
12. अर्जुन
एरिगायसीने कार्लसनला पराभूत केले — Arjun Erigaisi
Defeats Magnus Carlsen in Chess
🔹 घटनासारांश
भारतीय बुद्धिबळपटू अर्जुन एरिगायसीने वर्ल्ड नंबर 1 मॅग्नस कार्लसनला पराभूत करून मोठी किमया
केली आहे.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे
- Norway
Chess 2025 स्पर्धेतील
महत्त्वपूर्ण विजय
- भारतातली नवीन बुद्धिबळ लाट उभी राहत आहे
- कार्लसनने प्रतिसाद दिला: "This kid is
scary good."
🔹 परिणाम / संदर्भ
- भारताची बुद्धिबळात जागतिक पातळीवरील स्थिती मजबूत
- युथ स्पोर्ट्स इन्फ्रास्ट्रक्चर सुधारण्याची गरज अधोरेखित
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
- FIDE
क्रमवारी
- विश्वनाथन आनंदपासून आधुनिक बुद्धिबळ पर्यंतचा प्रवास
- Sports
Authority of India आणि
Chess Development
13. जोकोविचचा
फ्रेंच ओपनचा निरोप? — Djokovic Hints at
Farewell to French Open, Eyes Wimbledon
🔹 घटनासारांश
नोव्हाक जोकोविचने 2025 च्या फ्रेंच ओपनमधील
संभाव्य निरोपाचा संकेत दिला असून विंबल्डनमध्ये
शेवटचा Grand Slam जिंकण्याचा निर्धार व्यक्त केला.
🔹 महत्त्वाचे मुद्दे
- 37 वर्षीय जोकोविचचा वाढता वय व फिटनेस विचार
- Grand
Slam Titles: 24
- पॅरिसमध्ये प्रेक्षकांनी दिले भरभरून प्रेम
🔹 परिणाम / संदर्भ
- टेनिसमधील पिढीबदल
- नव्या खेळाडूंना मोठी संधी
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
- Grand
Slam क्रमवारी व विक्रम
- पुरुष/महिला प्रमुख टेनिस खेळाडू
- जोकोविचचा कारकीर्दीचा अभ्यास
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा