Daily Current Affairs June 2025 - चालू घडामोडी
२१
जून २०२५: चालू घडामोडी मराठी – UPSC, MPSC साठी महत्त्वाचा विशेष संकलन
२१ जून २०२५ च्या Chalu Ghadamodi in Marathi या लेखात आपण जाणून घेणार आहोत Neeraj Chopra Diamond League 2025 victory, Desi Oon wins Annecy animation award, तसेच UPSC Pratibha Setu initiative for private jobs. यासोबतच Padma Shri Maruti Chitampalli passes away, One Nation One Time IST policy, आणि HIV prevention injection approved by FDA या घडामोडीही परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या आहेत. हा लेख Daily Current Affairs for UPSC/MPSC, आणि June 2025 trending news in Marathi साठी उपयुक्त आहे.
1. भारतीय
अॅनिमेटेड चित्रपट 'देसी ऊन' ला अॅनीसी 2025 मध्ये ज्युरी पुरस्कार
Desi Oon Animated Film Wins Jury Award at Annecy 2025 Festival
घटनासारांश
‘देसी
ऊन’ या भारतीय अॅनिमेशन
चित्रपटाने फ्रान्समधील अॅनीसी इंटरनॅशनल अॅनिमेशन फेस्टिव्हल 2025 मध्ये ज्युरी स्पेशल पुरस्कार पटकावला. हा सन्मान भारतीय
पारंपरिक ऊनकलेला जागतिक स्तरावर मिळालेला मोठा गौरव आहे.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- दिग्दर्शिका: शिल्पा रानाडे (IIT Bombay)
- थीम: ग्रामीण भारतीय महिलांची ऊनशिल्प कला व कापसाचे महत्त्व
- चित्रपटाचा उद्देश: भारतीय हस्तकला व पारंपरिक जीवनशैलीचे जागतिकीकरण
संदर्भ
व परिणाम
हा चित्रपट भारतीय पारंपरिक ज्ञानाचे व महिलांच्या कलेचे
जागतिक स्तरावर सादरीकरण करणारा ठरला.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
अॅनीसी फेस्टिव्हल – जगातील सर्वात मोठ्या अॅनिमेशन महोत्सवांपैकी एक (स्थापना: 1960, फ्रान्स)
भारताचे प्रतिनिधित्व करणारा दुर्मिळ चित्रपट – महत्वाचा कला विषय
2. पर्यावरण
ऋषी पद्मश्री मारुती चितमपल्ली यांचे निधन
घटनासारांश
९३ वर्षीय मारुती चितमपल्ली यांचे १८ जून २०२५ रोजी निधन झाले. ते वन्यजीव अभ्यासक, पर्यावरण कार्यकर्ते, आणि साहित्यिक होते.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- साहित्य योगदान: 'ऋषीमुनी', 'वनराया', 'आत्मा'
- पर्यावरण संरक्षण कार्य: महाराष्ट्रातील वाघ व अन्य प्राणी संवर्धन
- सन्मान: पद्मश्री (2020), साने गुरुजी पुरस्कार
संदर्भ
व परिणाम
ते महाराष्ट्रातील जैवविविधतेचे अभ्यासक होते. त्यांनी पर्यावरण शिक्षण व नैसर्गिक जैवसंवर्धन क्षेत्रात मोठे कार्य केले.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
‘वनराया’ या पुस्तकाचे नाव
व पद्मश्रीचा पर्यावरणासाठी दिला जाणारा भाग
विचारला जाऊ शकतो.
3. HIV प्रतिबंधासाठी
FDAने मंजूर केलेले वर्षातून दोन वेळा घेतले जाणारे इंजेक्शन
घटनासारांश
अमेरिकन
FDA ने HIV प्रतिबंधासाठी Lenacapavir
(Sunlenca) नावाच्या
इंजेक्शनला मान्यता दिली. हे इंजेक्शन वर्षातून
फक्त दोन वेळा द्यावे लागते.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- निर्माता कंपनी: Gilead
Sciences
- उद्दिष्ट: दीर्घकालीन HIV प्रतिबंधक उपाय
- मेकॅनिझम: कॅप्सिड इनहिबिटर म्हणून कार्य करते
संदर्भ
व परिणाम
या औषधामुळे HIV संक्रमणाच्या दरात मोठी घट अपेक्षित असून, निरंतर गोळ्यांची आवश्यकता नसेल.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
FDA – United States Food and Drug Administration
Sunlenca – पहिलं दीर्घकालीन HIV प्रतिबंधक इंजेक्शन
4. ‘रक्षक
प्लस’ योजनेतून PNB कडून शहीद कुटुंबांना ₹१७ कोटींची मदत
घटनासारांश
PNB (पंजाब
नॅशनल बँक) ने CSR अंतर्गत ‘रक्षक प्लस योजना’ राबवून शहीदांच्या कुटुंबीयांना ₹१७ कोटींचा निधी दिला आहे.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- उद्दिष्ट: शहीदांच्या कुटुंबांना आर्थिक सशक्तता
- CSR
स्वरूप:
Corporate Social Responsibility अंतर्गत
राष्ट्रीय कर्तव्य
संदर्भ
व परिणाम
हा उपक्रम देशभक्ती आणि सामाजिक सहभाग
याचे प्रतीक आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
CSR – कंपन्यांचे सामाजिक दायित्व
PNB – सार्वजनिक क्षेत्रातील बँक (स्थापना: 1894)
5. FDI Confidence Index 2025 मध्ये भारत १३व्या क्रमांकावर
घटनासारांश
Kearney FDI Confidence Index 2025 मध्ये भारताने १३वा क्रमांक पटकावला आहे.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- 2024
मध्ये स्थान: 16वा
- 2025
मध्ये:
13वा
- अग्रक्रमस्थ देश: अमेरिका, कॅनडा, चीन
संदर्भ
व परिणाम
ही सुधारणा परदेशी गुंतवणूकदारांचा भारतावरील वाढता विश्वास दर्शवते.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
FDI म्हणजे Foreign
Direct Investment
Kearney Index – जगातील
गुंतवणूक आकर्षणाचा संकेतक
6. ‘योग
बंधन’ अभियानाने आंतरराष्ट्रीय योग दिन 2025 साजरा करण्याची तयारी
घटनासारांश
मोदी
योग व नॅचरोपॅथी संस्थेने (MDNIY) ‘योग बंधन’ नावाने जागतिक सहकार्य वाढवण्याचा उपक्रम सुरू केला आहे.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- उद्दिष्ट: योग दिनाच्या पार्श्वभूमीवर ५० हून अधिक देशांतील सहभाग
- संस्थेचे नाव: Morarji Desai
National Institute of Yoga (MDNIY)
संदर्भ
व परिणाम
भारत
योगसिद्धीचा जागतिक नेता म्हणून उदयास
येत आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
IDY – International Day of Yoga (21 जून)
MDNIY – 1998 साली स्थापन
7. 'वन
नेशन, वन टाइम' धोरण देशभरात लागू होणार
घटनासारांश
भारत
सरकारने Indian
Standard Time (IST) ला
संपूर्ण देशात बाध्यकारी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- सध्याचा वेळ: IST (UTC
+5:30)
- भविष्यात: सर्व राज्यांना एकाच वेळेचा अंमल
- पूर्वोत्तर भारतात वेगळ्या वेळेची मागणी नाकारली
संदर्भ
व परिणाम
देशातील
तांत्रिक समन्वय आणि वेळ व्यवस्थापनात
सुधारणा होईल.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
IST – Indian Standard Time, 82.5° पूर्व
रेखांशावर आधारित
8. IIT खरगपूरचे
नवीन संचालक – डॉ. सुमन चक्रवर्ती
घटनासारांश
प्रोफेसर
सुमन चक्रवर्ती यांची IIT Kharagpur चे संचालक म्हणून
नियुक्ती झाली आहे.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- शिक्षणक्षेत्रातील योगदान: Fluid
mechanics, Microfluidics
- आंतरराष्ट्रीय संशोधनात महत्त्वाचे योगदान
संदर्भ
व परिणाम
IIT खरगपूर
मध्ये संशोधन व नवकल्पना अधिक
वेगाने वाढणार.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
IIT Kharagpur – 1951 मध्ये
स्थापन झालेले पहिले IIT
9. UPSC ‘प्रतिभा
सेतू’ – खासगी कंपन्यांमध्ये नोकरीसाठी UPSC उमेदवारांना संधी
घटनासारांश
UPSC ने
नवीन उपक्रम ‘प्रतिभा सेतू’ सुरू केला आहे,
ज्यामुळे उत्तीर्ण परंतु ननिवडीत उमेदवारांना खासगी क्षेत्रात नोकरीची संधी मिळेल.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- उद्दिष्ट: गुणवत्तावान उमेदवारांचे पुनर्नियोजन
- नवीन प्रयोग: सरकार व खासगी उद्योगांमधील पूल
संदर्भ
व परिणाम
हा उपक्रम खासगी क्षेत्रातील कार्यबलासाठी UPSC गुणवत्तेचा लाभ घेईल.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
UPSC – Union Public Service Commission
प्रतिभा सेतू – तंत्रज्ञ व प्रशासकीय कौशल्यांचा
समन्वय
10. नीरज
चोप्राचा ८८.१६ मीटर थ्रो – पॅरिस डायमंड लीग 2025 मध्ये विजयी
घटनासारांश
नीरज
चोप्रा ने पॅरिस डायमंड
लीग २०२५ मध्ये ८८.१६ मीटर भालाफेक करत पहिले स्थान पटकावले.
महत्त्वाचे
मुद्दे
- या वर्षातील पहिली डायमंड लीग स्पर्धा जिंकली
- 2020
ऑलिंपिक सुवर्णपदक विजेता
संदर्भ
व परिणाम
या विजयानंतर त्याचे पॅरिस ऑलिंपिक 2026 साठी आत्मविश्वास वाढला
आहे.
📚 परीक्षा दृष्टिकोनातून
Diamond League – World Athletics द्वारा
आयोजित सिरीज
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा