Daily Current Affairs 20 August 2025- चालू घडामोडी
चालू घडामोडींच्या अभ्यासाला स्पर्धा परीक्षा, विशेषतः MPSC, UPSC, आणि इतर सरकारी परीक्षांसाठी अत्यंत महत्त्व आहे. या लेखामध्ये आपण २० ऑगस्ट २०२५ (Daily Current Affairs 20 August 2025) रोजीच्या मुख्य राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, तंत्रज्ञान, पर्यावरण आणि क्रीडा (chalughadamodi,Chief Election Commissioner Removal Proces,IIM Guwahati,Press Sewa Portal,Akshay Urja Day 2025,Karmayogi Abhiyan,Anna Chakra,Mosquito Day,Greenfield Airport,Cincinnati Open 2025) विषयांवरील महत्वाच्या बातम्या समजून घेणार आहोत. परीक्षेत विचारल्या जाणाऱ्या महत्त्वाच्या मुद्द्यांसह ही माहिती तुम्हाला अभ्यासात उपयोगी पडेल.
मागील महिन्यातील चालू घडामोडीवरील पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
१. भारतातील मुख्य निवडणूक आयोगाची काढून टाकण्याची प्रक्रिया | Chief Election Commissioner Removal Process
Caption: Election Commissioner Shri Gyanesh Kumar
Image Credit: By Election Commission Of India (GODL-India),
Wikimedia Link
सारांश:
भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) हटविण्याची प्रक्रिया सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांप्रमाणेच कठोर आणि सखोल आहे. संसदेत दोन तृतीयांश बहुमत असू शकणाऱ्या ठरावाद्वारे आणि चौकशी प्रक्रियेनंतरच CEC हटवला जाऊ शकतो. निवडणूक प्रक्रियेत पारदर्शकता व स्वातंत्र्य कायम राखण्यास ही प्रावधानी महत्त्वपूर्ण आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- भारतीय संविधानाचा अनुच्छेद 324(5) अन्वये नियमावली.
- फक्त सर्वोच्चदृष्ट्या कारणे आणि संसदीय प्रक्रिया आवश्यक.
- निर्णयामध्ये दोन्ही सभागृहांचे दोन-तृतीयांश बहुमत अनिवार्य.
- सर्वोच्च चौकशी आयोग/न्यायाधीशांद्वारे चौकशी करता येते.
परीक्षा उपयोग:
भारतीय संविधान, निवडणूक प्रक्रिया व प्रशासन.
२. आसाममध्ये IIM गुवाहाटी स्थापन करण्यास लोकसभेची मंजुरी | IIM Guwahati in Assam Bill Passed
सारांश:
लोकसभेने IIM गुवाहाटीला स्थापित करण्यासाठी विधेयक मंजूर केले. गुवाहाटी हे उत्तर-पूर्व भारतातील पहिले आणि देशातील २१वे IIM ठरेल. या निर्णयामुळे प्रादेशिक विकासास गती आणि स्थानिक विद्यार्थ्यांना उत्कृष्ट व्यवस्थापन शिक्षणाची संधी मिळणार आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- भारतातील व्यवस्थापन शिक्षणाच्या विस्तारास चालना.
- पूर्वोत्तर भागातील शैक्षणिक व कौशल्य वाढीस मदत.
- स्थानिक आणि देशव्यापी उद्योगांसाठी चिंतनशील नेतृत्व निर्माण.
- मूलभूत पायाभूत सुविधा व सार्वजनिक-खासगी भागीदारीतून प्रकल्प अमलात आणला जाणार.
परीक्षा उपयोग:
शिक्षण धोरण, IIMs, प्रादेशिक विकास.
३. प्रेस सेवा पोर्टल लाँच – नोंदणी सुलभता | Press Sewa Portal Launch
Caption: Logo image
Image Credit: Press Sewa Portal
सारांश:
प्रेस रजिस्ट्रार जनरलने 'प्रेस सेवा' नावाचे पोर्टल सुरु केले, जे भारतातील वृत्तपत्र, नियतकालिक व मीडियास पत्रव्यवहारासाठी नोंदणी, मंजुरी व ट्रॅकिंग प्रक्रिया सहज, वेगवान आणि पारदर्शक बनवते.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- पूर्णपणे डिजिटल प्रणाली, ऑनलाईन अर्ज सादर व ट्रॅकिंग.
- सर्व्हिस पोर्टलद्वारे रजिस्ट्रेशन व नूतनीकरण जलद.
- माध्यम सशक्तीकरणासाठी संवाद व पारदर्शकता वाढली.
- आरटीआईसाठी द्रुत प्रतिसाद व माहिती सुलभ.
परीक्षा उपयोग:
माध्यम व्यवस्था, डिजिटल प्रशासन, भारतीय माहिती अधिकार.
४. अक्षय ऊर्जा दिवस २०२५ | Akshay Urja Day 2025
Caption: Indian Renewable Energy Day and its connection to Rajiv Gandhi
Image Credit: ETV Bharat
सारांश:
२० ऑगस्ट रोजी ‘पर्यावरणपूरक स्वच्छ ऊर्जा’ या थीमनुसार अक्षय ऊर्जा दिवस साजरा करण्यात आला. सौर, पवन, बायोमास आणि जलऊर्जेस मीळणारा वाढता प्रतिसाद आणि स्वच्छ ऊर्जा क्षेत्रातील भारताच्या प्रगतीवर भर दिला.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- नैसर्गिक स्त्रोतावर आधारित ऊर्जा प्रकल्प – सौर, वायू, जल, बायोगॅस.
- ऊर्जा सुरक्षेसाठी शालेय-औद्योगिक जनजागृती, स्टार्टअप्सचे सामर्थ्य.
- राष्ट्रीय स्वच्छ ऊर्जा मिशन आणि ग्रामीण भागात प्रोत्साहन.
- स्वच्छ व हरित तंत्रज्ञानाचा दैनंदिन जीवनात वाढता वापर.
परीक्षा उपयोग:
ऊर्जा धोरण, पर्यावरणीय शाश्वतता, विज्ञान व संज्ञा.
५. 'आदि कर्मयोगी अभियान' – आदिवासी नेतृत्व विकास | Adi Karmayogi Abhiyan
सारांश:
'आदि कर्मयोगी अभियान' हा जगातील सर्वात मोठा आदिवासी नेतृत्व प्रशिक्षण कार्यक्रम आहे. यात 14 राज्यांतील 3.5 कोटी लोकप्रतिनिधी व प्रशासनातील कर्मचारी सहभागी आहेत. सुशासन, प्रशिक्षण, व संवाद यावर भर.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- ग्राम लेवलवर नेतृत्व क्षमता मजबूत करणारा उपक्रम.
- ऑनलाइन-ऑफलाइन प्रशिक्षण, समाजाभिमुख योजनांसाठी प्रोत्साहन.
- इ-गव्हर्नन्स, महिला-युवा सहभागाचा समावेश.
- संपूर्ण अशासकीय यंत्रणेस सक्रियपणे सहभागी करणे.
परीक्षा उपयोग:
आदिवासी विकास, प्रशासन, नेतृत्व क्षमता.
६. अन्नचक्र – पीडीएस व्यवस्थेसाठी नवा साखळी साधन | Anna Chakra Tool for PDS
सारांश:
30 राज्यात सार्वजनिक वितरणासाठी केंद्र सरकारने 'अन्नचक्र' साखळी टूल लागू केले. हे प्रगत IT टूल पीडीएसमध्ये ट्रॅकिंग, साठा नियंत्रण, व वितरण सुलभ, पारदर्शक बनवते.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- रिअल-टाइम डेटा, साखळीतील प्रत्येक टप्प्यावर नियंत्रण.
- साठा व्यवस्थापन, वितरण कार्यक्षमता आणि गहू-तांदूळ वितरण ट्रॅकिंग.
- फसवणूक व नुकसान कमी करण्यासाठी टेक्नॉलॉजिकल उपाय.
- फक्त अधिकृत लाभार्थ्यांसाठीच अन्न पोहोचविण्याचा प्रयत्न.
परीक्षा उपयोग:
सार्वजनिक वितरण, तंत्रज्ञान, अन्न सुरक्षा.
७. जागतिक डास दिवस २०२५ | World Mosquito Day 2025
सारांश:
२० ऑगस्ट, २०२५ रोजी डासजन्य आजारांबद्दल जाणीव वाढवण्यासाठी 'Mosquitoes: Tiny but Deadly' या थीमनुसार जागतिक डास दिवस पाळला गेला. वेगवेगळ्या शिबिराआणि आरोग्य उपक्रमांद्वारे जनजागृती करण्यात आली.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- मलेरिया, डेंग्यू, चिकनगुनिया, Zika इत्यादी आजारांचा धोका.
- डास नियंत्रण, वैयक्तिक व सामूहिक प्रतिबंधक उपाय.
- सार्वजनिक आरोग्य सेवा, जनभागीदारी, आरोग्यव्यवस्थेत सुधारणा.
- इनोवेटिव्ह घरोघरी साधने: mosquito repellents, नेटवर्क, डासजाळ्या.
परीक्षा उपयोग:
सार्वजनिक आरोग्य, रोग प्रतिबंध, जीवशास्त्र.
८. राजस्थानातील कोटा-बुंदी येथे ग्रीनफील्ड विमानतळास मंजुरी | Kota-Bundi Greenfield Airport Approved
सारांश:
राजस्थानमध्ये कोटा-बुंदी येथे ग्रीनफील्ड विमानतळास मान्यता मिळाली. हा प्रकल्प पश्चिम राजस्थानसाठी हवाई संपर्क, पर्यटन आणि अर्थचक्र वाढवण्यासाठी महत्त्वाचा असणार आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- विमानतळ प्रकल्पामुळे वाहतूक, गुंतवणूक व स्थानिक अर्थव्यवस्था वाढणार.
- पर्यटनसाठी आणि प्रदेशाच्या औद्योगिक-वाणिज्यिक वाढीस चालना.
- UDAN योजनेअंतर्गत हवाई नेटवर्क विस्तार.
परीक्षा उपयोग:
इन्फ्रास्ट्रक्चर, विमान क्षेत्र, केंद्र-राज्य सहकार्य.
९. आसाम रायफल्स-आयआयआयटी मणिपूर: ड्रोन तंत्रज्ञान सहकार्य | Assam Rifles, IIIT Manipur – Drone Technology MoU
सारांश:
आसाम रायफल्स आणि IIIT मणिपूर यांच्यात स्मार्ट ड्रोन डेव्हलपमेंटसाठी महत्त्वाचा सामंजस्य करार झाला. संरक्षण, सीमा सुरक्षा, लॉजिस्टिक्स, परिसीमा निगराणी व आपत्ती व्यवस्थापन यासाठी ड्रोनचा वापर वाढवण्याचे उद्दिष्ट.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- ड्रोन तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण: संचालन, देखभाल व DGCA योग्य प्रमाणपत्र.
- ४०–८० कर्मचारी/स्टुडंट्ससाठी Advanced Drone Training Course कार्यान्वित.
- सीमा व डोंगराळ भागातील पुरवठ्यासाठी लॉजिस्टिक्स सपोर्ट.
- Academic–Defence Partnershipद्वारे अत्याधुनिक उपाययोजना.
परीक्षा उपयोग:
संरक्षण, तंत्रज्ञान, सीमेची सुरक्षा.
१०. कार्लोस अल्कराज: सिनसिनाटी ओपन टेनिस विजेता | Carlos Alcaraz Wins Cincinnati Open 2025
सारांश:
स्पेनचा कार्लोस अल्कराज याने सिनसिनाटी ओपन २०२५ जिंकला. अंतिम सामन्यात जानिक सिनरच्या दुखापतीमुळे वॉकओव्हर दिल्याने अल्कराज विजेता ठरला. या विजयाबरोबरच २०२५ मधील त्याचे ६वे, आयुष्यभरातील २२वे और ATP Masters 1000मधील ८वे टायटल मिळाले.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- Alcaraz vs Sinner ही सध्याची प्रमुख टेनिस रिव्हलरी – Alcaraz ची ९–५ आघाडी.
- ३ Masters 1000 टायटल्स (Monte Carlo, Rome, Cincinnati) आणि १७ सलग विजय.
- ATP Live Rankings मध्ये टॉप; US Open साठी एक नंबरवर दावेदारी.
- वय २२ वर्ष, ५४ सत्र विजय – ATP Index मध्ये सरवाधिक.
परीक्षा उपयोग:
आंतरराष्ट्रीय क्रीडा, टेनिस घडामोडी.
मागील महिन्यातील चालू घडामोडीवरील पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा