Daily Current Affairs 8 August 2025- चालू घडामोडी
दैनिक चालू घडामोडी (८ ऑगस्ट २०२५) | Daily Current Affairs (8 August 2025)
‘दैनिक चालू घडामोडी (८ ऑगस्ट २०२५)’ मध्ये राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील महत्वाच्या विषयांची सखोल माहिती दिली आहे. हा ब्लॉग MPSC, UPSC तसेच इतर सरकारी स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त असून, तुम्हाला उद्योग धोरण, भारत-रशिया संबंध, इलेक्ट्रिक वाहनांचे भवितव्य, सरकारी योजना, ग्राहक हक्क, आंतरराष्ट्रीय भागीदारी, सांस्कृतिक वारसा आणि जागतिक सुरक्षा याबाबत मराठी व इंग्रजी कीवर्ड्ससह वाचनीय आणि प्रभावी माहिती मिळेल. यामध्ये energy policy, electric vehicles India, India-Russia cooperation, PAHAL scheme, Repairability Index, income disparity, India-Philippines relations, UNESCO World Heritage, INF treaty आणि इतर प्रमुख विषयांचा समावेश आहे, ज्यामुळे SEO दृष्टिकोनातून तुमच्या ब्लॉगची दृश्यमानता वाढवण्यासाठी मदत होईल.
मागील महिन्यातील चालू घडामोडीवरील पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
१. भारत-रशिया औद्योगिक सहकार्य प्रोटोकॉल | India-Russia Industrial Cooperation Protocol
सारांश:
११व्या भारत-रशिया कार्यसमुहाच्या बैठकीत दोन्ही देशांनी औद्योगिक सहकार्य वृद्धिंगत करण्यासाठी प्रोटोकॉलवर स्वाक्षरी केली. या ऐतिहासिक कार्यक्रमाने भारतासाठी नवीन उद्योग धोरण आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाची वाटचाल सुरू केली आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- अल्युमिनियम, खत, रेल्वे, आधुनिक खाण तंत्रज्ञान, अॅरोस्पेस, कार्बन फायबर, 3D प्रिंटिंगसारख्या प्रगत उद्योग क्षेत्रांना चालना.
- रेअर अर्थ व क्रिटिकल मिनरल्सचे एक्स्ट्रॅक्शन—इलेक्ट्रिक वाहन, बॅटरी व हायटेक उद्योगांसाठी ‘कॅप्टिव्ह स्त्रोत’.
- अपशिष्ट व्यवस्थापन (WASTE MANAGEMENT) व ग्रीन टेक्नॉलॉजीची उपयोजना.
- तरुण अभियंते, संशोधक, व स्टार्टअप्सना रशियन तंत्रज्ञान आकर्षित करणे शक्य; Skill India ला प्रत्यक्ष लाभ.
- वाणिज्य, उत्पादन व संरक्षणामध्ये दीर्घकालीन रणनीतिक भागीदारी.
परीक्षा उपयोग:
औद्योगिक धोरण, भारत-रशिया संबंध, तंत्रज्ञान हस्तांतरण, ‘मेक इन इंडिया’, औद्योगिक धोरण २०२५.
२. भारतातील इलेक्ट्रिक वाहन मार्केटवर नीती आयोग अहवाल | NITI Aayog Report on India’s Electric Vehicle Market
सारांश:
भारतात इलेक्ट्रिक वाहनांची मागणी विक्रमी वाढत आहे. नीती आयोगाने EV क्षेत्राच्या वाढीसाठी उत्पादन, रीसायकलिंग, चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर, रोख मदत व धोरणात्मक सुधारणांवर भर दिला आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- २०१६: ५०,००० वाटप → २०२४: २.०८ मिलियन युनिटपर्यंत वाढ.
- २०३० पर्यंत $२०० बिलियनपेक्षा मोठी बाजारपेठ; १ कोटी नोकऱ्या.
- EV विक्रीचा वाटा ७.७%; कमी इलेक्ट्रिसिटी दर, प्रदूषण नियंत्रण व इंधन बचतीचे फायदे.
- सवलती, करप्रोत्साहने, चांगले चार्जिंग नेटवर्क, परकीय गुंतवणुकीस उत्तेजन.
परीक्षा उपयोग:
ऊर्जा व पर्यावरण धोरण, EV धोरण, Green Skills व नवीन उद्योग.
३. पहल (DBTL) योजना | PAHAL (DBTL) Scheme
सारांश:
पॅहेल ही भारतातील सर्वात मोठी थेट लाभ हस्तांतरण योजना. एलपीजी सबसिडी थेट बँक खात्यात वर्ग—पारदर्शकता, भ्रष्टाचार कमी, सरकार व ग्राहक दोघांनाच लाभ.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- १७ कोटी घरांमध्ये LPG; अनुदान थेट खात्यावर.
- आधार/बँक खात्याशी लिंकिंग आवश्यक; सबसिडी आणि सिलेंडर दोन्हीवर नियंत्रण.
- नियमीत पडताळणी; Ghost लाभार्थ्यांना आळा.
- ‘Guinness World Record’ व UN Award.
- महिला सक्षमीकरण; पर्यावरणीय फायदे.
परीक्षा उपयोग:
कल्याणकारी योजना, DBTचे उदाहरण, गव्हर्नन्स पात्रता.
योजनांवर आधारित चालू घडामोडी असलेले पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंक वर क्लिक करा :
2.मातृ वन उपक्रम (Matri Van Initiative)
3.सक्षम निवेशक मोहीम (Saksham Niveshak Campaign)
4.सॅबॅटिकल लीव्ह योजना (Sabbatical Leave Scheme)
४. रिपेअरबिलिटी इंडेक्स – मोबाइल व इलेक्ट्रॉनिक्स | Repairability Index – Mobile and Electronics
सारांश:
ग्राहक चेतना वाढवण्यासाठी भारतातील मोबाईल व टॅब उत्पादकांना आता रिपेअरबिलिटी इंडेक्स द्यावा लागणार आहे, जे ग्राहकांना उत्पादन दुरुस्ती सुलभता दर्शवते.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- ‘५ बिंदू इंडेक्स’ व QR कोड, विक्री व पॅकेजिंगवर स्पष्ट.
- सुटे भाग, डिसअसेम्बली, सॉफ्टवेअर, स्क्रीनसाठी रेटिंग.
- OEM कडून स्वघोषणा; रेग्युलेटर तपासणी अधिकार.
- इलेक्ट्रॉनिक वेस्ट कमी; ग्राहकांचे माहिती अधिकार वाढवणे.
परीक्षा उपयोग:
ग्राहक संरक्षण, तंत्रज्ञानातील शाश्वतता.
५. भारतीय राज्यांतील उत्पन्न विषमता वाढ | Rising Income Disparity Among Indian States
सारांश:
महाराष्ट्र, गुजरात, कर्नाटक, तामिळनाडू ही राज्ये राष्ट्रीय GDPवाढीचा गाभा, तर बिहार, ओडिशा, झारखंड, UP मध्ये अर्थवाढ मंद.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- उच्च वृद्धी दराने संपन्न राज्यांचा GDPत मोठा वाटा; गरीब राज्यांत बेरोजगारी, औद्योगिक गुंतवणूक कमी.
- इन्फ्रास्ट्रक्चर, शिक्षण, आरोग्य सेवा अभाव असलेल्या राज्यांना 'कॅचअप' गरजेचे.
- श्रमप्रधान उद्योगांचे वितरण, केंद्र-राज्य योजना समन्वय.
परीक्षा उपयोग:
प्रादेशिक विषमता, अर्थशास्त्र, सांख्यिकी विश्लेषण.
६. भारत-फिलिपीन्स धोरणिक भागीदारी | India-Philippines Strategic Partnership
सारांश:
भारत व फिलिपीन्सने ‘Strategic Partnership’ धोरणाला चालना; संरक्षण, व्यापार, विज्ञान-तंत्रज्ञान, समुद्र सुरक्षा आणि दळणवळणमध्ये सहकार्य.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- आसियान क्षेत्रातील भारताचा प्रभाव; मल्टीलेटरल संस्थांमधील भागीदारी.
- ब्रह्मोस करार, IT, कृषी, Renewable Energy, सायबर सेक्टरमध्ये सहकार्य.
- २०२५-२९ क्रियावलीसाठी रोडमॅप; टुरिस्ट व्हिसा, गुन्हेगारी नियंत्रण.
परीक्षा उपयोग:
पूर्वांचल धोरण, आंतरराष्ट्रीय संबंध, संरक्षण.
७. सारनाथचा यूनेस्को जागतिक वारसा नामांकन | Sarnath UNESCO World Heritage Nomination
सारांश:
विश्वप्रसिद्ध बौद्ध स्थळ सारनाथचे UNESCO जागतिक वारसा यादीसाठी नामांकन झाले; पुरातत्त्व विभाग कार्यरत आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- धम्मचक्र प्रवर्तन स्तूप, अशोकस्तंभ व प्राचीन गुप्तकालीन वास्तूचे संरक्षण.
- ASI, UNESCO, स्थानिक संस्थांचे समन्वय.
- धार्मिक/ऐतिहासिक, पर्यटक आकर्षण, राज्य पर्यटन धोरणाला चालना.
परीक्षा उपयोग:
भारतीय वारसा, इतिहास, पर्यटन.
८. रशिया – INF करारातून माघार | Russia Withdraws from 1987 INF Treaty
सारांश:
रशिया व अमेरिकेमधील शस्त्र नियंत्रणाच्या १९८७ च्या INF करारातून रशिया बाहेर पडल्याने जागतिक सुरक्षा व्यवस्था बदलली.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- ५००-५,५०० किमी पल्ल्याची क्षेपणास्त्रे पुन्हा विकसित करण्याचा मार्ग खुला.
- US/NATO व रशियामध्ये तणाव; सुरक्षा गतिशीलतेत बदल.
- युद्धसज्जता, अण्वस्त्र स्पर्धा, संयुक्त राष्ट्र व बहुपक्षीय भूमिका.
परीक्षा उपयोग:
आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा, शस्त्र नियंत्रण, जागतिक धोरण.
स्पर्धा परीक्षेसाठी टिप्स:
- 'सारांश', 'महत्त्वाचे मुद्दे', 'परीक्षा उपयोग' — विविध विषयांना एकत्रितपणे समजून त्यांची सखोल तयारी करा.
- औद्योगिक सहकार्य व जागतिक धोरणांसाठी भारताच्या बाह्य धोरणाकडे लक्ष द्या.
- आकडेवारी/अधिकृत डेटा वापरा—उदा. EV टक्केवारी, GDP शेअर.
- नाविन्यपूर्ण संशोधन आणि अस्सल उदाहरणांचा अभ्यास महत्त्वाचा.
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा