Daily Current Affairs 31 October 2025- चालू घडामोडी

दैनिक चालू घडामोडी - ३१ ऑक्टोबर २०२५
या लेखात चालू घडामोडींचा अभ्यास परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून करण्यासाठी आवश्यक सर्व तपशील समाविष्ट करण्यात आले आहेत. प्रत्येक विषयात मुख्य बातम्या, महत्वाचे आकडे, घटना, आणि परीक्षेसाठी उपयुक्त तथ्ये दिली आहेत. भारताची लष्करी तयारी, आंतरराष्ट्रीय करार, वैज्ञानिक संशोधन, आर्थिक व सांस्कृतिक उपक्रम तसेच आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांतील विशेष कामगिरीवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.

ह्या पोस्ट वरील MCQ क्वीज किंवा प्रश्नोत्तरे सोडवण्यासाठी येथे क्लिक करा :

मागील महिन्यातील चालू घडामोडीवरील पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:

1.सप्टेंबर २०२५ महिन्यातील घडामोडी
2.ऑगस्ट २०२५ महिन्यातील घडामोडी
3.जुलै २०२५ महिन्यातील घडामोडी
4.जून २०२५ महिन्यातील घडामोडी

१. भारत सुरुवातीची ‘Ex Trishul’ त्रिविद सेनेची सराव सुरू | India Begins Tri-Service Exercise 'Ex Trishul'

Exercise Trishul India Tri-Service synergy, Sir Creek — Times of India

प्रतिमा स्रोत/ Image Credit: Times of India

सारांश:
भारताने पश्चिमेकडील सीमारेषेवर ‘एग्झ ट्रिशूल’ त्रिविद सैन्य सराव सुरु केला, ज्यात भारतीय लष्कर, वायुसेना, आणि नौदल यांचा समावेश आहे. हा सराव जल, आकाश आणि जमिनीवरील एकत्रित सामंजस्य वाढवण्यासाठी आणि युद्धसिद्धता सुधारण्यासाठी आखण्यात आला आहे. सरावात अत्याधुनिक शस्त्रे, विमाने आणि नौदल यंत्रणा वापरल्या जातील.

महत्त्वाचे तथ्ये:

सरावाचे मुख्य उद्दिष्ट विविध सैन्यदलांसह सामंजस्य स्थापित करणे.
शत्रूच्या गतिविवेकावर त्वरित प्रतिक्रिया देणे क्षमता वाढविणे.
गेल्या वर्षांपासून हे सराव वार्षिकपणे वाढत आहेत.

परीक्षा उपयोग: Ex Trishul, Tri-Service Exercises, भारतीय सैन्य रणनीती.

२. भारत-अमेरिका यांच्यातील १० वर्षांचा संरक्षण फ्रेमवर्क करार | India and U.S. Sign 10-Year Defence Framework Pact

प्रतिमा स्रोत/ Image Credit: Economic Times

सारांश:
भारत आणि अमेरिका यांनी सैनिकी सहयोग सुधारण्यासाठी १० वर्षांचा संरक्षण फ्रेमवर्क करार केला आहे. हा करार सामरिक योजनांवर, तंत्रज्ञान देवाणघेवाण, आणि संयुक्त सैनिकी प्रशिक्षणावर आधारित आहे. संयुक्त उत्पादनाचा विकास व भविष्यकालीन सुरक्षा धोरणांवर भर देण्यात येईल.

महत्त्वाचे तथ्ये:

करारामुळे रक्षामध्ये तंत्रज्ञान आणि माहिती शेअरिंग वाढीस लागेल.
आंतरराष्ट्रीय सावरतीत दोन्ही देशांचे सामरिक धोरण दृढ होईल.
ही भागीदारी भारताच्या 'आत्मनिर्भरता' धोरणाला शक्ती देईल.

परीक्षा उपयोग: भारत-यूएस रक्षा समझौता, सामरिक भागीदारी, संरक्षण धोरण.

३. आंध्र प्रदेशातील व्हिझाग पोर्टने ‘इंडिया मेरीटाइम वीक’ २०२५ मध्ये मोठा करार केला | Vizag Port Signs Major Deals at India Maritime Week 2025

[translate:Vizag Port to build major port cum ship building cluster at Dugarajapatnam] - The Hindu

प्रतिमा स्रोत/ Image Credit: The Hindu

सारांश:
व्हिझाग पोर्टने इंडिया मेरीटाइम वीक २०२५ मध्ये नवीन आर्थिक व तंत्रज्ञानिक करार केले आहेत, ज्यात बंदरक्षेत्राचा विकास आणि पर्यावरणपूरक जलवाहतुकीसाठी योजना आहेत. या प्रकल्पांच्या माध्यमातून आंध्र प्रदेशाला जागतिक स्तरावर बंदर व्यवस्थापनात पुढे जाण्याची संधी मिळणार आहे.

महत्त्वाचे तथ्ये:

व्हिझाग पोर्टवर गुंतवणुकीसाठी अनेक नवीन करार झाले.
नवीन उपकरणे व सुविधा मिळून भारदस्त व्यवस्थापन सुधारणा.
या प्रकल्पांमुळे स्थानिक रोजगार निर्मिती वाढेल.

परीक्षा उपयोग: अपलिकेशन्स: बंदर विकास, व्हिझाग, आर्थिक महत्त्व.

४. ISRO ने प्रक्षेपित केला सर्वात जड उपग्रह CMS-03 | ISRO Launches Heaviest Satellite CMS-03

सारांश:
ISRO ने CMS-03, त्यांचा सर्वात जड आणि विकसित दूरसंचार उपग्रह प्रक्षेपित केला आहे. हा उपग्रह डिजिटल सेवा आणि दूरसंचार क्षेत्रात मोठे बदल घडवणार असून अत्याधुनिक तंत्रज्ञान वापरून डेटा व्यवस्थापन व प्रसारण सुधारेल.

महत्त्वाचे तथ्ये:

CMS-03 चे वजन आणि कार्यक्षमता, डिफॉल्ट रिलीफ सुविधा असलेला.
देशांतर्गत दूरसंचार सेवा विस्ताराचे मुख्य सहाय्यक.
भारतीय उपग्रह कार्यक्रमातील महत्त्वाचा टप्पा.

परीक्षा उपयोग: ISRO, CMS-03, उपग्रह तंत्रज्ञान, दूरसंचार.

५. अमेझॉनफेस प्रयोग: जंगलातील वातावरणाचा भविष्यातील अभ्यास | AmazonFACE Experiment Studies Forest Responses to Future Atmospheres

सारांश:
AmazonFACE हा आंतरराष्ट्रीय प्रयोग आहे ज्यामध्ये जंगलातील जीवसृष्टीवर बदलणार्‍या वातावरणाचा अभ्यास केला जातो. प्रयोगाद्वारे हवामान बदलामुळे जंगलांवर होणाऱ्या परिणामांचे व्यापक संशोधन उपलब्ध होणार आहे, ज्यामुळे टिकाऊ संरक्षण धोरणे तयार करता येतील.

महत्त्वाचे तथ्ये:

AmazonFACE प्रकल्प हवामानातील बदलांवर जंगलांच्या प्रतिक्रियांचा अभ्यास करतो.
संरक्षणासाठी आणखी प्रभावी धोरणे विकसित करणार.
तंत्रज्ञान व नैसर्गिक विज्ञानाची एकत्रित उदाहरणे.

परीक्षा उपयोग: पर्यावरणीय विज्ञान, हवामान बदल, जंगल संरक्षण.

६. राष्ट्रीय एकता दिन २०२५ आणि सरदार पटेल यांना १५० वर्षे पूर्ण | 150 Years of Iron Man & Rashtriya Ekta Diwas 2025

सारांश:
१५०व्या जयंती निमित्त भारतीय राष्ट्रीय एकता दिन विशेष साजरा करण्यात आला. सरदार वल्लभभाई पटेल यांचे योगदान एकात्मतेच्या स्थापनेत निर्णायक आहे. त्यांनी विविध भेदभाव व भौगोलिक अडचणींना तोंड दिले आणि भारताला एक सुदृढ देश बनविण्यात भूमिका बजावली.

महत्त्वाचे तथ्ये:

‘आयर्न मॅन ऑफ इंडिया’ या नावाने प्रसिद्ध पटेल यांचे कार्य.
भारतीय राज्यघटनेतील एकात्मता आणि संघटनाची भूमिका.
राष्ट्रीय स्तरावर एकात्मतेचा संदेश प्रसारित करणे.

परीक्षा उपयोग: सरदार पटेल, राष्ट्रीय एकता, भारतीय इतिहास.

७. भारताची महिलांच्या ODI वर्ल्ड कप २०२५ मध्ये अव्वल विजयी टॉरिकी | India’s Historic Win in Women’s ODI World Cup 2025

[translate:India Women’s Cricket Team ICC Women’s World Cup 2025] - Times of India

प्रतिमा स्रोत/ Image Credit: Times of India

सारांश:
भारताने महिला ODI वर्ल्ड कप २०२५ मध्ये अवघ्या ३३९ धावांत बेल्हाडणारा सामना जिंकला, ही महिला ODI इतिहासातील सर्वात जास्त यशस्वी टॉरिकी ठरली. भारताने २०१७ नंतर पहिल्यांदा विश्वचषक अंतिम फेरीत प्रथमच प्रवेश केला आहे, त्यामुळे ही विजयाची घटना आगामी क्रिकेट विश्वामध्ये भारताच्या क्रीडा क्षमतेचे प्रदर्शन आहे. ऑस्ट्रेलियाने २०१७ पासून कायम राखलेली आपली विश्वविजेता स्थिती गमावली.

महत्त्वाचे तथ्ये:

अलिकडील महिला ODI इतिहासातील सर्वोच्च यशस्वी प्रतिक्रिया, ३३९ धावा, ज्याने जागतिक विक्रम कायम केला.
भारताने २०१७ नंतर प्रथमच महिला विश्वचषक अंतिम फेरीत प्रवेश मिळवला.
ऑस्ट्रेलिया २०१७ नंतर पहिल्यांदाच पराभूत झाली, ही मोठी धक्कादायक घटना आहे.
जेमिमा Rodrigues ची अद्भुत खेळी, विश्वकपच्या नॉकआउट फेरीत उच्चतम व्यक्तीच्या धावांची यादीत घडणारी मानवीय उपलब्धी.

परीक्षा उपयोग:
Women’s ODI World Cup, records in cricket, Jemimah Rodrigues, India cricket history, international cricket stats.

८. भारतीय नौदलाचा लष्करी शौर्य संग्रहालय, लखनऊ: INS गोमती मुख्य आकर्षण | INS Gomati Centrepiece of Naval Shaurya Museum Lucknow

सारांश:
लष्करी शौर्य संग्रहालय, लखनऊ मध्ये INS गोमती या भारतीय नौदलाच्या पोताला महत्वाचे स्थान दिले जाईल. संग्रहालयात नौदलाच्या विविध ऐतिहासिक कार्यांची व पराक्रमांची झलक असेल. विद्यार्थ्यांनाही इतिहासाची माहिती मिळेल व राष्ट्रीय संरक्षणाबद्दल जागरूकता वाढेल.

महत्त्वाचे तथ्ये:

INS गोमती नौदलाच्या इतिहासात खास स्थान असलेला पोत.
सैनिक पराक्रम, सैनिकी उपकरणे आणि नौदल गांधीविषयी माहिती होईल.
संग्रहालयाचे उद्दिष्ट नागरिकांमध्ये संरक्षणभावना आणि गौरव वाढवणे.

परीक्षा उपयोग: नौदल इतिहास, संरक्षण जागरूकता, INS गोमती.

संरक्षण संबंधी बातम्या असलेल्या पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंक वर क्लिक करा:

1.SIMBEX २०२५ – भारत-सिंगापूर नौदल संयुक्त सराव
2.आयएनएस निस्तारचे जलावतरण | INS Nistar Commissioned

९. IIT मद्रासचा हायब्रिड रॉकेट VTOL आणि सॉफ्ट लँडिंगसह | IIT Madras Develops Hybrid Rocket with VTOL and Soft Landing

सारांश:
IIT मद्रासने विकसित केलेला हायब्रिड रॉकेट VTOL (उभ्या टेकऑफ व लँडिंग) आणि सॉफ्ट लँडिंगची तंत्रज्ञान वापरतो. जगातील प्रथम वेळा अशा प्रकारचा रॉकेट यशस्वी झाला आहे. यामुळे भारताच्या अंतराळ संशोधनाला नव्या दिशादर्शक प्राप्त होईल.

महत्त्वाचे तथ्ये:

पर्यावरणीय अनुकूलता व परताव्याचा खर्च कमी करणे.
हवामान अनुकूल सॉफ्ट लँडिंग तंत्रज्ञानाचं सादरीकरण.
IIT मद्रासच्या संशोधनाने भारतीय अंतराळ दलाला बळकटी दिली.

परीक्षा उपयोग: रॉकेट अभियांत्रिकी, अंतराळ तंत्रज्ञान, IIT मद्रास संशोधन.

१०. साउथर्न महासागरातील ‘ओशन बर्प’ धोका आणि जागतिक हवामान बदल | Scientists Warn of ‘Ocean Burp’ Threat in Southern Ocean

सारांश:
शास्त्रज्ञांनी साउथर्न महासागरातील अति तापमानाच्या अचानक मुक्तीचा धोका सांगितला आहे, ज्याला ‘ओशन बर्प’ म्हणतात. हा उष्णतेचा साठा पृथ्वीच्या हवामानात मोठे बदल घडवू शकतो. या घटनांवर नियंत्रण ठेवणे आणि जागरूकता वाढवणे आवश्यक आहे.

महत्त्वाचे तथ्ये:

ओशन बर्प ही अचानक व प्रचंड उष्णतेची मुक्ती आहे.
यामुळे ग्लोबल तापमानात अस्थिरता येऊ शकते.
पर्यावरणीय आणि हवामान नियोजनासाठी गंभीर आव्हान.

परीक्षा उपयोग: पर्यावरण शास्त्र, महासागर तापमान, हवामान बदल.

ह्या पोस्ट वरील MCQ क्वीज किंवा प्रश्नोत्तरे सोडवण्यासाठी येथे क्लिक करा :

हा ब्लॉग शोधा