Daily Current Affairs 28 November 2025- चालू घडामोडी
स्पर्धा परीक्षा, सरकारी नोकरी आणि मुलाखतीसाठी उपयुक्त अशा आजच्या चालू घडामोडी येथे दिल्या आहेत. या पोस्टमध्ये Vikram-I private rocket launch, Skyroot Infinity Campus, FIDE World Cup 2025, Rubber Capital of the World – Akron (USA), World Bank reforms in Punjab & Maharashtra, Amur Falcons चा 6000 km migration flight, आणि ICC Men’s ODI Batsmen Rankings मधील ताजे बदल यांचा सविस्तर आढावा घेतला आहे.
१. पंतप्रधानांकडून Vikram-I रॉकेट आणि Skyroot Infinity Campus उद्घाटन
प्रतिमा स्रोत / Image Credit: Business Remedies
मुख्य मुद्दे:
27 नोव्हेंबर 2025 रोजी पंतप्रधानांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सद्वारे खाजगी क्षेत्रातील Skyroot Aerospace चा “Infinity Campus” उद्घाटन केला
आणि Vikram-I या भारतातील पहिल्या खाजगी orbital launch vehicle चे अनावरण केले. Vikram Sarabhai यांच्या नावाने हे रॉकेट नामांकित असून
लघु उपग्रहांना Low Earth Orbit (LEO) मध्ये प्रक्षेपित करण्यासाठी विकसित केले गेले आहे.
- Hyderabad येथील Infinity Campus – सुमारे 200,000 sq ft सुविधा; design पासून testing व integration पर्यंत end-to-end launch vehicle development.
- Skyroot चे उद्दिष्ट – दर महिन्याला एक orbital rocket बनवणे, commercial satellite launch market मध्ये भारताची क्षमता वाढवणे.
- यापूर्वी नोव्हेंबर 2022 मध्ये Skyroot ने Vikram-S sub-orbital rocket यशस्वीरीत्या प्रक्षेपित केले होते.
- PM ने सांगितले की भारतात 300 पेक्षा जास्त space startups कार्यरत असून new space policy मुळे private sector participation वाढला आहे.
- Skyroot चे संस्थापक – Pawan Chandana आणि Bharath Daka (माजी ISRO शास्त्रज्ञ, IIT alumni); mission – space access democratise करणे व launch cost कमी करणे.
परीक्षा दृष्टिकोन: Vikram-I (private orbital rocket), Skyroot Aerospace, Infinity Campus – Hyderabad, 300+ Indian space startups, new space policy, Make in India in space sector.
संरक्षण संबंधी बातम्या असलेल्या पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंक वर क्लिक करा:
2. SIMBEX २०२५ – भारत-सिंगापूर नौदल संयुक्त सराव
२. Javokhir Sindarov – 2025 FIDE World Cup विजेता
प्रतिमा स्रोत / Image Credit: FIDE / Michal Walusza via Indian Express
मुख्य मुद्दे:
2025 FIDE World Cup ही महिना-भर चाललेली जागतिक बुद्धिबळ स्पर्धा Goa येथे पार पडली. अंतिम फेरीत Uzbekistan च्या तरुण ग्रँडमास्टर Javokhir Sindarov
यांनी चीनच्या नंबर १ खेळाडू Wei Yi यांना tiebreak मध्ये पराभूत करून विजेतेपद पटकावले. Sindarov हा FIDE World Cup जिंकणारा सर्वात तरुण विजेता ठरला.
- टूर्नामेंटमध्ये एकूण 206 खेळाडू सहभागी; classical, rapid tiebreak अशा multi-stage format मध्ये सामने खेळवले गेले.
- Final: दोन classical games बरोबरीत; rapid tiebreak मध्ये Sindarov ने 1½–½ अशी आघाडी मिळवली.
- Chinese GM Wei Yi – finalist; Russian GM Andrey Esipenko ने 2–0 classical विजयासह तिसरे स्थान मिळवले.
- महत्त्वाच्या upset stories – José Martínez ने Nodirbek Abdusattorov वर विजय; Frederik Svane ने World Champion Gukesh D ला हरवले; Arjun Erigaisi vs Wei Yi tiebreak blunder.
- World Cup मधून 2026 FIDE Candidates Tournament साठी नवीन तीन qualifiers समोर आले.
परीक्षा दृष्टिकोन: स्थान – Goa, विजेता – Javokhir Sindarov (Uzbekistan), उपविजेता – Wei Yi (China), तिसरे स्थान – Andrey Esipenko, significance – Candidates Tournament qualifiers.
३. ‘Rubber Capital of the World’ – कोणता शहर?
मुख्य मुद्दे:
Rubber आणि tyre उद्योगासाठी जागतिक पातळीवर प्रसिद्ध असलेले शहर म्हणजे Akron, Ohio (USA) आहे ज्याला ‘Rubber Capital of the World’ म्हणून ओळखले जाते.
20व्या शतकात या शहरात जगातील सर्वात मोठ्या आणि महत्वाच्या tyre कंपन्यांची स्थापना झाली आणि येथे प्रचंड प्रमाणात उत्पादन व संशोधन केंद्रे उभी राहिली.
- Akron हे Goodyear Tire & Rubber Company चे मुख्यालय; पूर्वी Firestone, BF Goodrich, General Tire यांसारख्या कंपन्यांचे मुख्य केंद्र.
- Early 1900s मध्ये automobile उद्योग वाढला; tyres ची मागणी वाढल्याने Akron मध्ये मोठ्या प्रमाणावर factories व workforce विकसित झाला.
- Research & innovation – rubber आणि polymer science मधील cutting-edge प्रयोगशाळा; modern tyre technology इथून विकसित झाली.
- Global tyre industry मध्ये आज Bridgestone (Japan), Michelin (France), Goodyear (USA) हे revenue आणि volume नुसार अग्रणी.
परीक्षा दृष्टिकोन: Rubber Capital of the World – Akron (Ohio, USA); प्रमुख tyre कंपन्या – Goodyear, Firestone, BF Goodrich, General Tire; टॉप tyre producers – Bridgestone, Michelin, Goodyear.
४. World Bank कडून Punjab आणि Maharashtra साठी $776 million मंजूर
मुख्य मुद्दे:
25 नोव्हेंबर 2025 रोजी World Bank ने भारतातील दोन महत्त्वाच्या प्रकल्पांसाठी एकूण $776 million वित्तीय मदत मंजूर केली – पंजाबसाठी शिक्षण क्षेत्रातील POISE प्रकल्प आणि
महाराष्ट्रातील climate-resilient agriculture साठी POCRA Phase II. दोन्ही प्रकल्प Viksit Bharat 2047 या दृष्टीकोनाशी सुसंगत असून digital infrastructure, innovation आणि inclusive growth वर भर देतात.
- Punjab POISE (Punjab Outcomes-Acceleration in School Education) – $286 million loan; उद्दिष्ट – school education मध्ये technology-based learning, assessment आणि governance सुधारणे.
- Primary व secondary school students तसेच early childhood learners मिळून सुमारे 59 लाख विद्यार्थ्यांना लाभ.
- Digital monitoring tools, data-driven learning outcomes, teacher training सुधारणा – शिक्षणात accountability आणि गुणवत्ता वाढविण्याचा प्रयत्न.
- Maharashtra POCRA Phase II (Project on Climate Resilient Agriculture) – $490 million loan; 21 जिल्ह्यांतील 20+ लाख शेतकरी (त्यात 2.9 लाख महिला) लाभार्थी.
- Precision agriculture, soil health monitoring, nutrient & water management, yield optimization या डिजिटल साधनांनी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न ~30% वाढविण्याचे उद्दिष्ट.
- Loan Terms – POISE: 19 वर्ष maturity, 5 वर्ष grace period; POCRA II: 24 वर्ष maturity, 6 वर्ष grace period.
परीक्षा दृष्टिकोन: एकूण World Bank funding – $776 million; Punjab POISE – शिक्षण, $286m; Maharashtra POCRA Phase II – climate-resilient agriculture, $490m; beneficiaries – विद्यार्थ्यांचे व शेतकऱ्यांचे आकडे, loan tenure व grace periods.
५. Amur Falcons चा 6,000 km migration आणि WII चे tracking
मुख्य मुद्दे:
दर वर्षी उत्तर-पूर्व भारतातून हजारो Amur Falcons (सुमारे 150 ग्रॅम वजनाचे छोटे raptors) Africa कडे 5,000–6,000 km चा long-distance migration करतात.
2025 मध्ये Wildlife Institute of India (WII) ने तीन Falcons – Apapang, Alang, Ahu – यांना satellite transmitters लावून त्यांचा flight path track केला.
- Transmitters: 3.5–4 ग्रॅम वजन; 3% body weight च्या safe limit मध्ये.
- Apapang – सुमारे 6,100 km; India आणि Arabian Sea ओलांडून Tanzania पर्यंत 6 दिवस 8 तासांत पोहोचला.
- Alang – 5,600 km; Kenya पर्यंत 6 दिवस 14 तासांत; Ahu – Bangladesh मार्गे Somalia पर्यंत ~5,100 km, 5 दिवसांत.
- 2012 Nagaland मधील mass hunting crisis नंतर WII, forest departments आणि local communities यांनी conservation प्रकल्प सुरू केला.
- Dimahasao (Assam) सारख्या भागांमध्ये termites च्या abundance मुळे birds pre-migration hyperphagia करून fat reserves build करतात.
- Local communities ने birds ना गावांच्या नावांनी संबोधणे, community-managed conservation reserves, Raptors MoU (2016) – conservation success story.
परीक्षा दृष्टिकोन: Species – Amur Falcon, tracking संस्था – Wildlife Institute of India (WII), मुख्य ठिकाण – Northeast India (Tamenglong, Dimahasao), destinations – Tanzania, Kenya, Somalia; year 2012 hunting incident, India – Convention on Migratory Species & Raptors MoU.
६. ICC Men’s ODI Batsmen Rankings – Rohit Sharma क्रमांक १
मुख्य मुद्दे:
ICC Men’s ODI Batsmen Rankings (October–November 2025 update) नुसार भारताचा कर्णधार Rohit Sharma प्रथम क्रमांकावर पोहोचला आहे.
781 rating points सह त्याने Afghanistan चा Ibrahim Zadran आणि teammate Shubman Gill यांना मागे टाकले. 38 वर्षांच्या वयात क्रमांक 1 वर पोहोचणारा
Rohit हा सर्वात जेष्ठ भारतीय खेळाडू ठरला आहे.
- Recent performance – Australia विरुद्ध एकूण मालिका, 33वा ODI शतक, Player of the Series प्रदर्शन.
- Top 10 ODI batsmen (सारांश): 1) Rohit Sharma (India) – 781; 2) Daryl Mitchell (New Zealand) – 766; 3) Ibrahim Zadran (Afghanistan) – 764.
- इतर शीर्ष भारतीय – Shubman Gill (4th – 745), Virat Kohli (5th – 725), Shreyas Iyer (9th – 700).
- इतर देश – Babar Azam (Pakistan – 6th, 722), Harry Tector (Ireland – 7th), Shai Hope (West Indies – 8th), Charith Asalanka (Sri Lanka – 10th).
- India कडून एकाच वेळी चार batsmen top 10 मध्ये – ODI batting depth आणि dominance दाखवते.
परीक्षा दृष्टिकोन: No.1 ODI batsman – Rohit Sharma (781 pts), top 3 – Rohit, Daryl Mitchell, Ibrahim Zadran; top 10 list मध्ये India चे 4 batsmen; ICC rankings वरून current affairs questions वारंवार विचारले जातात.
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा