Daily Current Affairs 31 December 2025- चालू घडामोडी
२६ डिसेंबर २०२५ दैनिक चालू घडामोडीमध्ये Indian Army ची नवीन Social Media Policy, Armenia चा COP17 Butterfly Logo, Gujarat चा ३३ वर्षांनंतर Tiger State दर्जा, राष्ट्र प्रेरणा स्थल लखनौ, PMGSY ची २५ वर्षे, Maternal Mortality कमी होणे आणि संविधानाचा संथाली भाषा आवृत्ती यांचा आढावा दिला आहे.
मागील महिन्यातील चालू घडामोडीवरील पोस्ट वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
1.ऑक्टोबर २०२५ महिन्यातील घडामोडी
1.सप्टेंबर २०२५ महिन्यातील घडामोडी
2.ऑगस्ट २०२५ महिन्यातील घडामोडी
3.जुलै २०२५ महिन्यातील घडामोडी
4.जून २०२५ महिन्यातील घडामोडी
१. Deepti Sharma – Women’s T20I मध्ये सर्वाधिक विकेट्स | Deepti Sharma Becomes Top Wicket-Taker in Women’s T20Is
प्रतिमा स्रोत / Image Source:
The Economic Times
Source: BCCI
भारतीय ऑलराउंडर Deepti Sharma ने Women’s T20 International क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक विकेट घेणारी गोलंदाज म्हणून नवीन विक्रम प्रस्थापित केला आहे. श्रीलंकेविरुद्ध तिरुअनंतपुरम येथे झालेल्या पाचव्या T20I सामन्यात Nilakshika Silva हिला बाद करताना तिने १५२वी विकेट घेत Megan Schutt (१५१ विकेट) हिला मागे टाकले.
- सामन्यातील कामगिरी – ४ षटकांत १/२८, भारताने १७५ धावांचे लक्ष्य १५ धावांनी यशस्वीरीत्या बचावले व मालिका ५–० अशी जिंकली.
- Pakistan ची Nida Dar (१४४ विकेट) तिसऱ्या क्रमांकावर, England ची Sophie Ecclestone टॉप परफॉर्मर्समध्ये.
- भारतासाठी Radha Yadav ही १००+ T20I विकेट्स गाठणारी दुसरी महिला गोलंदाज आहे.
- Deepti ही पुरुष व महिला दोन्ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मिळून T20I मध्ये १,००० धावा + १५० विकेट्स करणारी पहिली क्रिकेटपटू ठरली आहे.
- ती सध्या ICC Women’s T20I all-rounder rankings मध्ये क्रमांक १ असून १३३ T20I खेळली आहे.
- २०२५ ICC Women’s World Cup मध्ये भारताने घरच्या मैदानावर पहिला विश्वचषक जिंकला तेव्हा Deepti ही Player of the Tournament ठरली.
परीक्षा दृष्टिकोन: Deepti Sharma – १५२ विकेट्ससह Women’s T20I मध्ये अव्वल; मागे टाकलेली गोलंदाज – Megan Schutt (Australia, १५१ विकेट); भारत – Sri Lanka विरुद्ध ५–० मालिका विजय; all-round milestone – १०००+ धावा + १५०+ विकेट्स (पुरुष/महिला मिळून पहिली).
२. DRDO ची Pralay Missile ची यशस्वी Salvo चाचणी | DRDO Conducts Successful Salvo Launch of Pralay Missiles
प्रतिमा स्रोत / Image Source:
PIB Press Information Bureau
भारताच्या सामरिक क्षमतेत वाढ म्हणून DRDO ने ३१ डिसेंबर २०२५ रोजी ओडिशा किनाऱ्याजवळ Pralay क्षेपणास्त्रांची यशस्वी salvo चाचणी केली. Chandipur येथील Integrated Test Range मधून एकाच launcher वरून दोन Pralay क्षेपणास्त्रांची जलद सलग उड्डाण चाचणी घेण्यात आली.
- सुमारे १०:३० वाजता दोन्ही क्षेपणास्त्रांनी निर्धारित मार्गांवर अचूक उड्डाण केले आणि सर्व flight objectives यशस्वीरीत्या पूर्ण केले.
- Pralay – स्वदेशी विकसित केलेले solid-propellant quasi-ballistic missile, उच्च अचूकता व विविध प्रकारच्या warheads वाहून नेण्याची क्षमता.
- उन्नत guidance आणि navigation प्रणालीमुळे tactical परिस्थितीत high-precision conventional strike क्षमतेत वाढ.
- चाचणीदरम्यान विविध tracking sensors आणि telemetry systems द्वारे flight path आणि terminal events स्वतंत्ररीत्या validate करण्यात आले.
- Research Centre Imarat, Defence Research and Development Laboratory, Advanced Systems Laboratory यांसह विविध DRDO प्रयोगशाळांचे समन्वित योगदान.
- Integration साठी Bharat Dynamics Limited आणि Bharat Electronics Limited ने सहकार्य केले; Indian Army व Air Force चे प्रतिनिधी चाचणीवेळी उपस्थित.
परीक्षा दृष्टिकोन: Pralay – स्वदेशी solid-propellant quasi-ballistic missile; चाचणी – Chandipur ITR, ३१ डिसेंबर २०२५, दोन क्षेपणास्त्रांची salvo launch; उपयोग – conventional deterrence, high-precision tactical strike क्षमता.
३. भारत – २०३० पर्यंत जगातील तिसरी अर्थव्यवस्था | India Set to Become Third-Largest Economy by 2030
प्रतिमा स्रोत / Image Source:
The Economic Times
भारत सध्या ४.१८ ट्रिलियन डॉलर नाममात्र GDP सह जगातील चौथी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनला आहे आणि अधिकृत अंदाजानुसार पुढील तीन वर्षांत Germany ला मागे टाकून २०३० पर्यंत तिसऱ्या क्रमांकावर जाण्याची शक्यता आहे. २०२५-२६ आर्थिक वर्षाच्या दुसऱ्या तिमाहीत भारताचा खरा GDP वाढ दर ८.२% इतका असून सहा तिमाहीतील उच्चांक नोंदवला गेला आहे.
- मागील तिमाहीत वाढ ७.८% आणि २०२४-२५ च्या Q4 मध्ये ७.४%; वास्तविक GVA वाढ ८.१%, मुख्यतः औद्योगिक उत्पादन आणि सेवाक्षेत्रामुळे.
- खाजगी उपभोग (private consumption) हा वाढीचा मुख्य इंजिन असून बेरोजगारी घट, निर्यात सुधारणा आणि व्यावसायिक क्रेडिट वाढ यांचा आधार.
- आयकर व GST rationalisation, कमी crude oil किंमती आणि सरकारचा front-loaded capital expenditure यामुळे वाढीस पाठबळ.
- RBI ने २०२५-२६ चा GDP वाढ अंदाज ६.८% वरून ७.३% वर नेला आहे.
- २०४७ पर्यंत high middle-income status साध्य करण्याचे दीर्घकालीन उद्दिष्ट; सध्याची परिस्थिती high growth + low inflation असलेला ‘goldilocks’ टप्पा म्हणून वर्णन.
परीक्षा दृष्टिकोन: सध्याचे स्थान – ४था क्रमांक (४.१८ ट्रिलियन डॉलर); लक्ष्य – २०३० पर्यंत ७.३ ट्रिलियन GDP सह तिसरा क्रमांक; Q2 FY २५-२६ GDP – ८.२%; RBI वाढ अंदाज – ७.३%.
४. भारताचे Rare Earth साठे आणि उत्पादनातील अंतर | India’s Rare Earth Reserves Lag in Production
भारताकडे लक्षणीय rare earth reserves असूनही जागतिक उत्पादनात त्याचा हिस्सा तुलनेने कमी आहे, ज्यामुळे strategic minerals क्षेत्रात क्षमता आणि प्रत्यक्ष उत्पादन यात अंतर दिसते. चीन, USA, Australia यांच्या तुलनेत भारताचे rare earth processing आणि value-addition infrastructure मर्यादित आहे.
- Rare earth elements – high-tech उद्योग, renewable energy, defence systems (missiles, sensors) इत्यादींसाठी अत्यावश्यक.
- भारताकडे monazite-rich coastal sands आणि इतर खनिजांमधून rare earth मिळण्याची क्षमता आहे.
- Regulatory निर्बंध, तंत्रज्ञान व गुंतवणूक अभावामुळे actual production कमी.
- Make in India आणि आत्मनिर्भर Bharat संदर्भात rare earth supply chain मजबूत करणे प्राधान्य ठरत आहे.
परीक्षा दृष्टिकोन: मुद्दा – reserves vs production gap; उपयोग – defence, electronics, EVs, wind turbines; आव्हाने – processing technology, investment, policy bottlenecks.
५. ऑस्ट्रेलिया – भारतीय निर्यातीवरील सर्व शुल्क हटवणार | Australia to Remove Tariffs on All Indian Exports
ऑस्ट्रेलियाने भारतातून होणाऱ्या सर्व निर्यातीवरील tariffs टप्प्याटप्प्याने हटवण्याचा निर्णय घेतला आहे, ज्यामुळे द्विपक्षीय व्यापार संबंधांना मोठा बूस्ट मिळेल. हा निर्णय India–Australia Economic Cooperation and Trade Agreement (ECTA) च्या पुढील टप्प्याशी संबंधित आहे.
- कापड, रेडीमेड कपडे, इंजिनियरिंग वस्तू, gems & jewellery, फूड प्रॉडक्ट्स या भारतीय निर्यातींना फायदा.
- भारतीय IT, services आणि शिक्षण क्षेत्रालाही सहकार्य वाढण्याची शक्यता.
- India–Australia Comprehensive Strategic Partnership मध्ये trade pillar मजबूत.
परीक्षा दृष्टिकोन: करार – India–Australia ECTA; परिणाम – भारतीय निर्यातीवरील टॅरिफ क्रमाक्रमाने शून्य; फायदा – labour-intensive sectors व services.
६. ATM संख्या कमी, Digital Payments वाढ – RBI अहवाल | ATM Numbers Decline as Digital Payments Surge
प्रतिमा स्रोत / Image Source:
The Economic Times
Reuters
RBI च्या आकडेवारीनुसार FY25 मध्ये देशातील ATM ची एकूण संख्या घटली असून UPI आणि इतर digital payments मध्ये प्रचंड वाढ झाली आहे. Debit/Credit card वापरपेक्षा मोबाइल-आधारित real-time पेमेंट सिस्टीमला जास्त प्राधान्य दिले जात आहे.
- Digital transactions value व volume दोन्ही पटीने वाढले; cash withdrawal growth तुलनेने स्थिर.
- Bank शाखा व non-branch touch points (BCs) द्वारे cash access टिकून असला तरी, urban भागात ATM growth जवळपास स्थिर/घटती.
- UPI, IMPS, NETC इ. systems मुळे २४x७ पेमेंट सुविधा – financial inclusion मध्ये नवीन पातळी.
परीक्षा दृष्टिकोन: ट्रेंड – ATM संख्या कमी, UPI/digital payments वाढ; कारण – low-cost, instant, interoperable payment systems; धोरण – RBI डिजिटल पेमेंट्सला प्रोत्साहन.
७. २०२४-२५ मध्ये ५.५ लाखांपेक्षा जास्त Trademark नोंदणी | India Records Over 5.5 Lakh Trademark Registrations
२०२४-२५ मध्ये भारतात ५.५ लाखांहून अधिक trademark registrations नोंदवल्या गेल्या असून intellectual property protection बाबत जागरूकता आणि व्यवसायिक क्रियाशीलता वाढल्याचे संकेत मिळतात. Startups, MSMEs आणि मोठ्या कंपन्यांनी ब्रँड संरक्षणासाठी trademark नोंदणीला अधिक प्राधान्य दिले आहे.
- Trademark filing आणि disposal प्रक्रियेत digitisation व वेळेत निर्णय यामुळे संख्या वाढ.
- Make in India आणि Startup India उपक्रमांचा उद्योजकता व ब्रँडिंगवर सकारात्मक परिणाम.
- आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत भारतीय ब्रँड्स मजबूत होण्यासाठी IP protection आवश्यक घटक.
परीक्षा दृष्टिकोन: संख्या – ५.५ लाख+ registrations (२०२४-२५); महत्त्व – IP protection, innovation, ब्रँड value; संबंधित मंत्रालय – DPIIT (Commerce & Industry).
८. 8th Pay Commission – १ जानेवारी २०२६ पासून | 8th Pay Commission Effective from 1 Jan 2026
केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी ८ वा वेतन आयोग १ जानेवारी २०२६ पासून लागू होणार असल्याची घोषणा करण्यात आली आहे, मात्र वास्तविक पगारवाढ किती आणि कशा प्रकारे असेल याबाबत अद्याप चर्चा सुरू आहे. आयोग महागाई, जीवनमान खर्च, आर्थिक वाढ आणि सरकारी आर्थिक स्थिती यांचा विचार करून शिफारसी देईल.
- ७ वा वेतन आयोग २०१६ पासून लागू; आता १० वर्षांच्या अंतराने ८ वा वेतन आयोग.
- basic pay, allowances, pension यामध्ये बदल अपेक्षित; पण अचूक figures व संरचना अद्याप निश्चित नाही.
- वेतन आयोगाच्या शिफारसी वित्तीय शिस्त आणि कर्मचाऱ्यांच्या क्रयशक्ती यांच्यात संतुलन साधण्यावर केंद्रित असतात.
परीक्षा दृष्टिकोन: लागू तारीख – १ जानेवारी २०२६; संदर्भ – ७ वा वेतन आयोग (२०१६); घटक – basic pay, allowances, pension; निर्णय – केंद्र सरकार.
९. भारत – जगातील चौथी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था | India Becomes World’s 4th Largest Economy, Surpasses Japan
नाममात्र GDP च्या आधारे भारताने Japan ला मागे टाकून २०२५ मध्ये जगातील चौथी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था म्हणून स्थान मिळवले आहे. मजबूत GDP वाढ, सेवाक्षेत्राचा विस्तार आणि आर्थिक सुधारणा यामुळे हा टप्पा गाठता आला.
- GDP – सुमारे ४.१८ ट्रिलियन डॉलर; ranking – USA, China, Germany नंतर भारत चौथ्या क्रमांकावर.
- Japan ची अर्थव्यवस्था comparative मंदावत असताना भारताची उच्च वाढ दर कायम.
- दीर्घकालीन दृष्टीने २०३० पर्यंत तिसऱ्या क्रमांकावर जाण्याचे लक्ष्य (Germany ला मागे टाकणे).
परीक्षा दृष्टिकोन: नवीन स्थान – ४था क्रमांक (Japan मागे); GDP – ~४.१८ ट्रिलियन; भविष्यातील लक्ष्य – २०३० पर्यंत ३रा क्रमांक.
१०. Smriti Mandhana – १०,००० आंतरराष्ट्रीय धावा | Smriti Mandhana Reaches 10,000 International Runs
प्रतिमा स्रोत / Image Source:
Hindustan Times
(PTI)
भारतीय स्टार सलामीवीर Smriti Mandhana ही १०,००० आंतरराष्ट्रीय धावा पूर्ण करणारी दुसरी भारतीय महिला क्रिकेटपटू बनली आहे. तिने टेस्ट, ODI आणि T20I तीनही प्रकारातील धावांचा एकत्रित टप्पा गाठला आहे.
- Mandhana ने सातत्यपूर्ण कामगिरी करत भारताच्या महिला संघासाठी अनेक महत्त्वाचे धावा केल्या आहेत.
- १०,०००+ धावांचा टप्पा गाठणाऱ्या भारतीय महिलांमध्ये ती दुसऱ्या क्रमांकावर (पहिली – Mithali Raj असेल अशी शक्यता, संदर्भानुसार).
- आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेटमध्ये Mandhana चे नाव elite batting group मध्ये समाविष्ट.
परीक्षा दृष्टिकोन: Smriti Mandhana – १०,०००+ international runs; format – Tests+ODIs+T20Is मिळून; स्थान – दुसरी भारतीय महिला (पहिली Mithali Raj संदर्भानुसार).
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा